mydung
On August 22, 2021
13 views
  • Facebook
  • Yahoo
  • Google
  • Live
  • Twitter
  • Live
DI TÍCH GIẾNG CHĂM PA
Những di tích giếng Chăm Pa và đã phát hiện được hàng loạt những giếng Chăm với địa bàn chủ yếu là những cồn cát ven biển, hay giữa những cánh đồng, một số trong nhà dân cả ở nông thôn và thành thị. Trên núi thì mật độ ít hơn, có thể trên vùng cao còn có nhiều nguồn nước sạch dễ khai thác như suối, nước mạch…Và để tồn tại, phát triển, người Chăm Pa đã tìm những nguồn nước sạch, nước ngọt từ lòng đất qua một hệ thống giếng nước rất đặc biệt.
Giếng mở mang nhiều nét đặc biệt không kém, nó lấy nước mạch từ sườn đồi, núi thấp với ba phần: phần một chảy vào khu vực được đào và kè đá, nước trong, chất lượng tốt và chỉ để ăn uống; phần thứ hai rộng hơn, cũng được kè đá, dùng để tắm giặt…; cấp ba nước chảy gần như tràn ra một hố rộng ngay trên bờ ruộng được ngăn lại bằng đá xếp sơ sài, đây là nơi trâu bò, súc vật uống và cuối cùng chảy xuống ruộng. Vài ba cái giếng như vậy đủ cung cấp nước cho cả chục mẫu ruộng.
Giếng nửa mở thường lấy nước từ những mạch nguồn ở chân những cồn cát, có nơi gọi là giếng bộng vì giữ nước bằng một khúc thân cây khoét rỗng. Ở Miền Trung, loại này không có nhiều. Nước đùn mạnh lên từ một mạch ngầm, người ta lấy tấm đá lớn cưa, đục bỏ lõi, ở một phần ba thân họ đục một cái lỗ nhỏ để nước chảy ra, người ta úp cái thân đá hoặc thân cây khoét rỗng lên chỗ mạch nước, cố định chắc chắn, nước chảy dâng lên và thoát ra từ lỗ nhỏ đã khoét. Hứng nước ở đó mang về. Ít thấy người dân sinh hoạt quanh cái giếng này. Nước chảy tự nhiên quanh năm ngày tháng, nếu không ai dùng, nước chảy thoải mái ra ruộng. Dân Việt hiện nay gọi là Giếng Mội, chỉ giếng của người Chăm Pa xưa.
Giếng đóng có địa bàn phân bố cũng rộng nhất, suốt dọc miền Trung Việt Nam ngày nay (Chăm Pa xưa), ở đâu cũng thấy xuất hiện những giếng này. Là loại phổ biến nhất. Giếng loại này có đa số ở vùng biển, các làng chài, bên cồn cát, bãi ngô, ruộng lúa hiện nay. Giếng đều có hình vuông, mỗi cạnh cái nhỏ 1,15 mét, trung bình từ 1,25 đến 1,35 mét, cái lớn 1,50 mét. Tùy tình hình nguyên liệu mà giếng được lát gạch hay đá. Nơi có nhiều đá, nhất là đá ong thì giếng được lát đá suốt từ trên xuống dưới. Nơi có nhiều gạch thì được xây gạch dầy và chắc chắc toàn bộ lòng giếng, có nơi lại nửa gạch nửa đá. Đặc biệt ở dưới đáy luôn luôn có một cái khung gỗ bản, cao chừng 35cm đến 40cm, gỗ chắc và không bị mục.
Nguồn: baotanglichsu.vn
Dimension: 800 x 450
File Size: 228.21 Kb
Be the first person to like this.