Kaka
by On March 18, 2012
167 views
Norimitsu Onishi

hatnhan.jpg


Một năm sau thảm họa Fukushima, d cho giấc mơ hạt nhn của Nhật Bản đ颣 tn v d࠹ c nhiều nghi ngại nhưng Việt Nam vẫn quyết tm khắc phục mọi kh㢳 khăn để thực hiện một trong những chương trnh điện hạt nhn tham vọng nhất thế giới, theo tờ좠Thời bo New York.



Trong một phng học khᲴng c sưởi tại Viện Khoa học v Kỹ thuật hạt nh㠢n tại H Nội, khoảng 20 cn bộ kỹ thuật trẻ của ngࡠnh cng nghiệp Điện Hạt nhn (ĐHN) mới ph䢴i thai, vẫn mặc trn mnh cꬡc o chong mᠹa đng của họ, đang tham dự buổi sng đầu ti䡪n của một cuộc hội thảo 10 ngy về phng xạ.


Cuộc hội thảo nೠy do một tổ chức bn cng lᴠ Cơ quan Năng lượng Nguyn tử của Nhật Bản (JAEA) đỡ đầu đ khai mạc với gi꣡o trnh nhập mn Vật l촽 Phng xạ 101. Cc học vi㡪n thu thập những mẫu phng xạ với sự gip đỡ của c㺡c chuyn gia Nhật rồi đem phn tꢭch trong một phng th nghiệm do Nhật Bản x⭢y dựng.


Một học vin, Nguyễn Xun Thuỷ, 27 tuổi, nꢳi: “Điện hạt nhn rất quan trọng đối với an ninh năng lượng của Việt Nam, nhưng cũng như lửa, n cⳳ hai mặt. Chng ti phải học c괡ch lợi dụng mặt tốt của n.”


Việt Nam đang chuẩn bị để khởi động một trong số những chương trnh ĐHN đầy tham vọng v㬠 đang đấu tranh để xy dựng từ con số khng một đội ngũ chuy⴪n gia để vận hnh v điều tiết cࠡc nh my điện hạt nhࡢn (NMĐHN). Chnh phủ đang tăng cường cc chương tr�nh giảng dạy kỹ thuật hạt nhn trong cc trường đại học v⡠ gửi ra nước ngoi đo tạo ngࠠy cng nhiều cn bộ kỹ thuật trẻ, vࡠ tuyn bố l Việt Nam sẽ c꠳ đủ chuyn gia c tr곬nh độ để quản l một cch an to�n một ngnh cng nghiệp được dự tഭnh sẽ pht triển từ một l phản ứng hạt nhᲢn năm 2020 ln 10 l năm 2030.


Nhưng một số chuy겪n gia Việt Nam v ngoại quốc ni rằng chương tr೬nh qu tham vọng c thể dẫn đến một hᳬnh thức điều tiết yếu km v cũng sẽ c頳 những tnh trạng cấu kết giữa cc nh졠 điều tiết v cc nhࡠ vận hnh, điều đ gࣳp phần gy ra thảm họa ở NMĐHN Fukushima năm ngoi tại Nhật Bản.


GS. Phạm Duy Hiển, một trong những nh⡠ khoa học hạt nhn hng đầu của Việt Nam, n⠳i đưa ĐHN vo Việt Nam l “ước mơ từ bao năm” của ࠴ng. Nhưng ng cho rằng cc chương tr䡬nh của chnh phủ thiếu “một sự đnh gi� chặt chẽ những vấn đề c lin quan đến ĐHN, đặc biệt l㪠 những vấn đề nảy sinh trong cc nước km phᩡt triển.” Cũng như nhiều người Việt Nam khc, ng Phạm Duy Hiển dẫn ra tỷ lệ cao của cᴡc tai nạn giao thng đường bộ ở Việt Nam, minh chứng r rệt nhất cho “một nền văn ho䵡 an ton tồi tệ” đang trn ngập lࠪn “tất cả cc lĩnh vực hoạt động trong nước.”


Chnh phủ Việt Nam sợ rằng đ᭠ tăng trưởng mạnh của nền kinh tế sẽ bị nguy hại nếu khng c năng lượng do c䳡c NMĐHN cung cấp. Việt Nam hiện nay dựa vo thuỷ điện l ch࠭nh v đến năm 2015 theo dự đon, sẽ phải nhập năng lượng. Vࡠ Nga v Nhật Bản đ trࣺng thầu để xy dựng hai NMĐHN đầu tin cho Việt Nam, H⪠n Quốc chắc sẽ được chọn để xy nh m⠡y thứ ba.


Đối với Nhật Bản, hợp đồng ny l kết quả của nhiều năm vận động ở cấp cao nhất của ch࠭nh phủ v của ngnh c࠴ng nghiệp hạt nhn, ngnh n⠠y đang bị đe doạ ở trong nước do c cc phản ứng mạnh của c㡴ng chng chống lại ĐHN sau sự cố năm vừa qua. Khoảng 500 cn bộ Việt Nam đꡣ tham dự cc cuộc hội thảo do Cơ quan Năng lượng Nguyn tử Nhật Bản tổ chức kể từ năm 2001. C᪴ng ty Toshiba chuyn sản xuất nh mꠡy cũng đ mở những lớp học ko d㩠i 1 thng kể từ năm 2006 với mục đch gi᭠nh được hợp đồng xy dựng.


Cũng như nước Nga đ hứa cho Việt Nam vay từ 8 đến 9 tỷ USD để x⣢y dựng nh my thứ nhất, Nhật Bản sẽ cung cấp những khoản t࡭n dụng vay với li suất thấp thng qua Ng㴢n hng Hợp tc Quốc tế của Nhật Bản. Nước Nhật cũng sẽ dࡹng Viện trợ Pht triển Hải ngoại (ODA) cho Việt Nam để xy dựng đường sᢡ, bến cảng v cc cơ sở hạ tầng khࡡc phục vụ NMĐHN.


Với cc k ức của thảm hoạ Fukushima vẫn cὲn nng hổi ở Nhật Bản, vai tr t㲭ch cực của chnh phủ Nhật trong việc bn c�c NMĐHN cho những nước đang pht triển như Việt Nam đ lᣠm dấy ln nhiều chỉ trch gay gắt. Những người ph꭪ phn cho rằng cc nỗ lực chung của chᡭnh phủ v của ngnh c࠴ng nghiệp hạt nhn lm cho người ta nhớ lại sự cấu kết của hai b⠪n đ dẫn đến thảm hoạ Fukushima. Họ ni rằng c㳡c khoản vay li suất thấp – từ tiền của người dn đ㢳ng thuế – chỉ c lợi cho những cng ty x㴢y dựng nh my cࡳ cc quan hệ tốt với chnh phủ. Kanna Mitsuta, một nghi᭪n cứu vin của cả hai tổ chức Bạn của Tri Đất ở Nhật Bản vꡠ Theo di Mekong, một tổ chức tư nhn, n墳i: “Khi ni đến chuyện bn NMĐHN th㡬 thật khng phải l một loại kinh doanh c䠳 thể đứng vững trn mặt thương mại v nꬳ lun lun cần c䴳 nguồn vốn nh nước tuồn thm vઠo.”


Những người chỉ trch ni rằng Nhật Bản v� cc quốc gia hạt nhn khᢡc đang trong tnh thế tuyệt vọng bị bắt buộc phải bn c졡c NMĐHN cho cc nước đang pht triển vᡬ giấc mơ hồi phục hạt nhn trong cc nền kinh tế ti⡪n tiến đ tn lụi sau thảm hoạ Fukushima. (Sau thảm hoạ Fukushima, Tokyo đ㠣 từ bỏ kế hoạch xy thm 14 l⪲ phản ứng nữa ở Nhật Bản cho đến năm 2030).


GS. Phạm Duy Hiển n3i: “Ti khng hiểu tại sao nước Nhật lại l䴠m đủ mọi thứ để xuất sang cc nước đang pht triển một thứ mᡠ họ đ loại bỏ trong nước họ.”


Những người ở Nhật ủng hộ việc xuất khẩu nh m㠡y ni l những nước đang ph㠡t triển như Việt Nam c quyền lựa chọn ĐHN để mở mang kinh tế như Nhật đ l㣠m trước đy vi thập kỷ. Tadashi Maeda, một quan chức của Ng⠢n hng Hợp tc Quốc tế Nhật bản vࡠ cũng l cố vấn đặc biệt của văn phng Thủ tướng nಳi l nếu Nhật quyết định khng bഡn NMĐHN cho họ th “họ sẽ mua ở một nước khc.” 졔ng Maeda ni l sai lầm của con người đ㠣 đng gp một phần v㳠o thảm hoạ Fukushima. Nhưng ng cũng thm rằng, kh䪡c với Nhật Bản, lc ấy đang sử dụng những l phản ứng cũ kỹ ở Fukushima, Việt Nam sẽ nhận được “những l겲 phản ứng hiện đại nhất c cc tr㡬nh độ kỹ thuật v an ton hoࠠn ton khc.”


Nhưng ࡴng Trần Văn Phc, một kỹ sư người Php gốc Việt hiện đang lꡠm tư vấn về điện hạt nhn cho Bộ KH&CN Việt Nam ni lⳠ ng khng hề c䴳 nghi ngờ g về kỹ thuật của Nhật Bản. ng n씳i: “Đ khng phải l㴠 điều m chng tິi lo lắng.” Thay vo đấy, ng dẫn ra trബnh độ của Việt Nam để quản l v điều tiết một trong số những ng�nh cng nghiệp phức tạp nhất trn thế giới. “Đ䪺ng l chnh sୡch quản l mới lm cho ch�ng ti lo ngại. Khi một l phản ứng hạt nh䲢n hoạt động, cc nh điều tiết phải độc lập, cương quyết vᠠ đề cao cảnh gic.” ng Trần nᔳi, Việt Nam sẽ cần đến hng trăm chuyn gia cળ nhiều năm kinh nghiệm để điều tiết ngnh cng nghiệp hạt nhഢn của mnh. Tại Cục An ton Bức xạ v젠 Hạt nhn của Việt Nam, “hiện nay chỉ c 30 người đủ trⳬnh độ để phn tch c⭡c bo co an toᡠn với sự trợ gip của cc chuyꡪn gia.”


Tại Thi An, một thn nhỏ ở miền Trung Việt Nam được chọn lᴠm địa điểm của NMĐHN Nhật Bản, khoảng một chục người dn được phỏng vấn ngẫu nhin n⪳i l họ lo lắng về kế hoạch di dời của 700 hộ gia đnh trong th଴n đến một địa điểm vi cy số trࢪn pha Bắc. Dn l�ng phần lớn lm nghề đnh cࡡ v trồng nho, ni lೠ thu nhập của họ từ nng nghiệp đ tăng mạnh trong những năm gần đ䣢y v Thi An được nối v졠o hệ thống nước sạch từ một hồ chứa gần đấy. Họ ni l họ sợ rằng vị tr㠭 ti định cư ở gần NMĐHN sẽ c ảnh hưởng xấu đến nghề trồng trọt v᳠ đnh bắt c của mᡬnh. ng Phạm Phong, 43 tuổi, một người trồng nho vԠ l một trong những th dụ h୹ng hồn nhất của việc tăng thu nhập ở Đng Nam , đ䁣 thay chiếc xe my Trung Quốc rẻ tiền bằng một chiếc Yamaha mới bng lo᳡ng hồi năm ngoi. ng nᔳi: “Ti khng biết g䴬 về NMĐHN cả. Nhưng khi xem Fukushima trn truyền hnh, tꬴi cũng lo.”


N.T.N. dịch theo New York Times
Nguồn:http://www.nytimes.com/2012/03/02/world/asia/vietnams-nuclear-dreams-blossom-despite-doubts.html?_



Posted in: Tin cộng đồng
Be the first person to like this.