Thanh Bảo Kiếm Champa

                      
By Đặng Chánh Anh

NC News - Ngược dòng lịch sử Champa từ ngày lập quốc vào cuối thế kỷ thứ hai hay nói một cách chính xác hơn là vào năm 192 sau công nguyên cho đến năm 1832 là năm Champa mất nước, xóa hẳn trên bản đồ Ðông - Dương. Một thời oanh liệt đã qua đi, nay chỉ còn lại những tháp cổ điêu tàn, đổ nát nằm rải rác khắp miền Trung, Việt nam ngày nay. Biết bao nhiêu di sản của tiền nhân bị mất mát ... nhưng, không ngờ tự nhiên khiến có người đem đến trao cho tôi một thanh bảo kiếm và đã làm cho tôi sửng sốt. Thanh bảo kiếm này ở với tôi tròn 31 năm nay, trải qua bao thăng trầm trên đường hoạn lộ, được may mắn lưu lạc qua đất tạm dung này với chúng tôi.

Câu chuyện bắt đầu vào khoảng năm 1970-1975 là thời gian tôi đang phục vụ tại quận Phan Lý Chàm, một quận trong đó 95 phần trăm là dân tộc thiểu số. Nay Cộng sản Việt Nam đã xóa mất tên quận. Lúc bấy giờ anh Huỳnh Trọng Phú, nhân viên thư ký hành chánh quận, cư ngụ tại Phan Thiết, Bình Thuận, phục vụ tại quận Phan Lý Chàm. Anh thường xuyên đi công tác hoặc về thăm gia đình ở Phan Thiết. Vào năm 1970 vì cư ngụ lâu năm ở tỉnh cho nên quen biết nhiều bạn bè trong đó có một ông sĩ quan Việt Nam đã hồi hưu và đang cư ngụ tại Phan Thiết. OÂng này đã từng phục vụ trong quân đội Pháp và trong quân đội Việt Nam Cộng Hòa. Vị Sĩ quan hồi hưu này đến tìm gặp anh Huỳnh Trọng Phú vì ông ấy đã biết roõ ràng sự quan hệ giữa ông Phú và tôi. OÂng ấy nói với ông Huỳnh Trọng Phú: 

-Tôi muốn tìm một người có danh phận và uy tín để xin trao lại thanh bảo kiếm mà tôi đã lấy trước đây trong những cuộc hành quân ở miền Trung. Vì có chuyện huyền bí của thanh bảo kiếm làm tôi không thể nào tiếp tục giữ nó nữa. Suốt thời gian tôi còn giữ thanh bảo kiếm có lần tôi nằm mơ thấy: Một ông lão đầu tóc bạc phơ, tay cầm gậy đến khuyên tôi rằng: "Này con, ta biết con đang giữ một thanh bảo kiếm. Bảo kiếm này là bảo vật do tổ tiên của người Chiêm Thành để lại, con hãy tìm đến một người Chiêm Thành nào có tư cách và được dân kính mến để trao cho họ. Còn nữa, ta nhắc cho con rằng: Ngày nào con còn giữ nó là ngày đó con và gia đình seõ không có chuyện lành đâu". Rồi ông lão liền biến mất. Khi thức giấc. OÂng ấy thấy toàn thân mình như ướt đẫm mồ hôi vì quá sợ hãi về những lời nói vừa rồi của ông lão trong giấc mơ. Quả thật vậy, trong những chuỗi ngày sau đó bỗng liên tiếp dồn dập những chuyện không may xảy đến với gia đình vị sĩ quan này. OÂng nói tiếp: "Ðiển hình là tết Mậu Thân tại Huế, tôi bị thương rất nặng rồi sau đó giải nguõ. Còn gia đình, một đứa con gái vừa qua đời, đứa cháu đang bị bệnh. Và còn biết bao nhiêu chuyện xẩy ra nữa. Càng ngẫm nghĩ lại những gì xẩy ra trong giấc mơ tôi càng thấy khiếp sợ và vội vàng tìm đến ông. Tôi hy vọng ông có thể sắp xếp để cho tôi gặp cấp trên của ông càng sớm càng tốt, vì theo tôi được biết quận trưởng của quận Phan Lý Chàm là người Chiêm Thành và tôi đã được nghe về ông ấy.

Do có sự sắp xếp giữa anh Phú và ông sĩ quan này, một hôm nhân ngày tôi vào họp trong tỉnh, đúng ra thì tôi chỉ họp một ngày, chiều phải về lại quận. Ðặc biệt lần này vì tôi phải đi công tác hai xã Sông Trao và Ma Lâm Chàm nên tôi ngủ lại đêm ở Phan Thiết để sáng mai đi công tác hai xã nói trên. Ðêm đó vị sĩ quan hồi hưu đến gặp tôi, ông ấy cuõng thành thật trình bày đúng với lời kể trên và yêu cầu tôi nhận thanh bảo kiếm này. Sau khi nghe xong, tôi cảm thấy sửng sốt và lưỡng lự có nên nhận hay không và tôi cuõng nghĩ là chuyện hoang đường khó tin, giống như những chuyện thần thoại trong những bộ phim kiếm hiệp Hồng Kông vậy. Rồi nghĩ đến mình có xứng đáng nhận hay không? Nếu nhận về nó có mang tai họa gì cho gia đình tôi và dân trong quận hay không? Nếu như có chuyện không may xảy ra trong địa phương quận thì tôi biết ăn nói sao với dân đây? Ðầu óc tôi rối như tơ vò. Tôi liền hít một hơi thật sâu và thở nhẹ để lấy lại bình tĩnh rồi lấy khăn tay trong túi ra lao nhanh những giọt mồ hôi ướt đẫm trên trán và từ tốn trả lời:

- Thật quí hóa vô cùng, bảo vật lưu lạc lâu năm nay đã thật sự trở về với nguồn gốc của nó. Tôi rất lấy làm vinh hạnh và xin thay mặt cho địa phương tôi có lời cảm tạ ông đã tin tưởng và gửi gấm nơi tôi, nhưng rất tiếc tôi còn bận công vụ chưa biết giờ giấc về. Hơn nữa tôi cần phải hỏi ý kiến của ông già tôi xem sao vì việc này có liên hệ tới phong tục tập quán dân tộc như thế nào.

Từ dạo đó, vì tình hình địa phương mất an ninh cho nên tôi không có dịp nào để gặp ông ấy nữa.
Một năm trôi qua nhân dịp anh Phú và Trung sĩ Nguyễn Thành Long, hạ sĩ quan tiếp liệu nhân dân tự vệ, cùng công tác ở Phan Thiết, vị sĩ quan hồi hưu này lại đến gặp hai anh này và thành khẩn yêu cầu hai ông này đem thanh kiếm về cho tôi. Hai ông này vì không cầm được những lời van xin tha thiết nên đã nhận. Trên đường về đến Vườn Xoài OÂng Cha (nay đã làm sân vận động của xã Chợ Lầu) hai ông tưởng xe đã đến quận rồi nên vội vã bảo xe ngừng và đi bộ về nhà. Trong lúc băng qua đường bất cẩn bị xe hàng từ Nha Trang chạy vô đụng. Một trong hai người bị thương nặng, xe thì bỏ chạy thoát. Người bị thương là Trung sĩ Nguyễn Thành Long, còn bảo kiếm bị văng mất trong vườn xoài. Anh Phú hoảng hồn vì thấy thanh bảo kiếm đã mất. Anh liền chạy về báo cho tôi biết. Khi anh Phú đến nhà, sắc mặt hoảng hốt như người mất hồn, trên môi lập bập vài câu mà tôi không hiểu gì cả. Tôi mới hỏi lại, anh hãy kể roõ ràng cho tôi biết việc gì đã xẩy ra mà làm cho anh ấp úng như vậy. Anh Phú ngập ngừng một lát lấy lại bình tĩnh đáp:
Thưa Ðại Uứy, chúng tôi xin lỗi vì chúng tôi đã tự ý nhận thanh kiếm mà Ðại úy đã biết. Trên đường về chúng tôi đã bị tai nạn tại vườn ông cha. Thanh kiếm hiện giờ đã bị mất và Trung sĩ Long đang bị thương nặng. 

Nghe xong tôi hơi nổi cơn giận vì hai người đã nhận thanh kiếm mà không cho tôi biết trước. Hơn nữa vì chuyện huyền bí của bảo kiếm qua lời kể của người trao kiếm đã làm cho tôi lo âu. Tôi thét to lên: "Các anh hại tôi rồi". Giận thì giận thiệt, nhưng biết làm gì bây giờ vì việc đã xẩy ra rồi. Dù sao đi nữa tôi cần phải cứu mạng người hơn là việc tìm lại thanh bảo kiếm. Tôi lập tức gọi gấp trực thăng để kịp thời cấp cứu Trung sĩ Long về bệnh viện Ðoàn Mạnh Hoạch Phan Thiết.
Sáng hôm sau, tôi bảo ông Phú và vài nghĩa quân đi tìm lại bảo kiếm, nhưng họ tìm không thấy. Tôi liền đến nơi ấy và hỏi anh Phú về nơi xảy ra tai nạn để nhận định hướng mất kiếm. Tôi tìm mãi không thấy, vì quá mệt mỏi tôi bèn lại gốc cây xoài ngồi nghỉ một lát rồi mới tiếp tục kiếm nhưng không ngờ vừa ngồi xuống tôi đưa tay nắm vào những chùm cỏ nơi gốc xoài, tôi không ngờ tôi vừa nhìn vào gốc xoài tôi thấy thanh kiếm đang nằm gọn trong đó. Tôi rất mừng và sung sướng, liền đem thanh bảo kiếm về treo một nơi trang trọng trong quận.

Rồi đến năm 1975, khi cộng sản từ miền Bắc đang xâm chiếm dần miền Nam. Tình hình lúc bấy giờ rối ren, các cơ quan và quân nguõ tan rã. Tôi đem bảo kiếm về nhà dấu. Ngày 18 tháng 4 năm 1975 tôi bị bắt đi tù và những tài sản của tôi bị tịch thu hết. Họ vơ vét không chừa một món gì cả. Nhưng lạ thay! Không hiểu sao họ không tìm thấy thanh bảo kiếm. Ðến khi ra tù tôi trở về tìm lại thanh bảo kiếm thì thấy nó vẫn còn nguyên chỗ cuõ mà tôi dấu. Tôi vô cùng mừng rỡ vì nghĩ rằng không bao giờ thấy nó nữa.
Tôi và gia đình được phép qua Mỹ theo diện H.O. Tôi định đem bảo kiếm theo nhưng không dám nên tôi lấy làm nuối tiếc vì tôi nghĩ quãng đời còn lại tôi không còn có cơ hội gần guõi nó nữa. Tôi thường van vái Tổ tiên ông bà và mơ ước seõ có một ngày nào đó nó đến bên cạnh tôi. Suốt bảy năm tại Mỹ tôi thường nghĩ tới nó. Tôi không ngờ ước mơ của tôi bỗng nhiên trở thành sự thật. Nhân dịp các con của tôi về VN thăm gia đình; các con tôi biết tôi rất yêu thích thanh bảo kiếm đó nên bằng mọi cách chúng đã cố đem qua cho được. Nghĩ cuõng thật kỳ diệu vì thanh bảo kiếm đã qua được bao nhiêu là trạm kiểm soát và các máy kiểm tra của phi trường Tân Sơn Nhất và cuối cùng nó cuõng đã trở lại với tôi. 

Câu chuyện này xẩy ra có thật, tuy nó có vẻ đượm nhiều sắc thái huyền bí, song nó mang đến cho chúng tôi những chứng tích có liên hệ đến sự kiện lịch sử văn hóa có ý nghĩa đối với dân tộc Champa. Bảo kiếm này bao lần tưởng chừng như đã mất đi nhưng nó vẫn còn. Tìm thấy những gì còn lại sau khi đã mất thể hiện qua câu chuyện huyền bí có thật này. Trong tương lai còn bao nhiêu những thanh kiếm hay những bảo vật quí giá khác nữa mà tổ tiên chúng ta đã để lại và nó đang còn tiềm ẩn đâu đó. Dù gì đi nữa chúng ta hãy kiên trì và tìm tòi thêm những bảo vật quí giá còn đang lưu lạc trong những lớp tro tàn bụi phủ bị chìm đắm trong quên lãng. Cho đến bây giờ bảo kiếm này vẫn còn mơ hồ vì chưa ai biết được nó có từ thời nào. Tôi hy vọng những nhà nghiên cứu khảo cổ một ngày nào đó sẽ biết rõ ràng hơn chi tiết về nguồn gốc của bảo kiếm.


www.nguoicham.com  (Trích từ Vijaya số 3)