Kaka
On February 9, 2021
10 views
  • Facebook
  • Yahoo
  • Google
  • Live
  • Twitter
  • Live
Ai có cho tôi xin?
Nếu có, xin cho tôi xin phiên bản viết bằng Akhar Thrah Cham của bài thơ "Kabuon Muk Sruh Palay" (Kambuen Muk Thruh Palei)
Qua nói chuyện với Tuon Ismael ở Kampuchea, tôi mới biết là Tòa ĐS Mỹ ở bên ấy đã giúp in thành sách tất cả các bài thơ cùng ca dao tục ngữ mà người Chăm ở Kampuchea còn lưu truyền. Trong đó có bài thơ "Kabuon Muk Sruh Palay" (viết theo Rumi Cam là Kambuen Muk Thruh Palei).
Tôi có bài thơ này viết bằng chữ Latinh Chăm theo chính tả của hệ thống Rumi Cam mà cả tôi và Tuon Ismael không đọc được những từ mới và lạ. Nếu một vài dòng thì không ngại nhưng lại lên đến 200 dòng và chúng tôi đã tốn hằng giờ qua lại trên Messenger để làm việc với nhau nhưng không xuễ và nhiều trở ngại do mất sóng.
Vì thế tôi mong ai đó có bản Akhar Thrah thì Tuon Ismael sẽ dễ dàng tra cứu và so sánh để tìm sự khác biết và nhất là để nhận dạng 2 từ (câu 151 và 153) mà người Chăm ở Viet Nam đang tìm kiếm.
Ý kiến riêng: Ở trường hợp này ta sẽ thấy cái trở ngại của việc sử dụng 2 chữ cái "nD" (ꨙ) và "mB" (ꨡ) bởi vì phụ âm N trong ND và phụ âm M trong MB, trong hệ thống Latin thường là kết tự của một âm vần (syllable) nên chúng tôi lúng túng khi đọc Rumi Cam. Chỉ có cách nhìn Akhar Thrah mới biết nó là Đak hay Bbak. Thí vụ chữ BIMBUL đọc như thế nào hay viết ra sao khi nó không có mặt trong tự điển Chăm nào cả? Nó đọc là /bi-mbul/ hay /bim-bul/?
.
Xin cám ơn trước!
Rockville, MD 2/8/2021
YC
---- Dưới đây là 6 câu đầu của bài thơ Kabuon Muk Sruh Palay (phiên bản Chăm Kur) -----------
1. Ni xap sruh palei, đôm bhloh hikay piêh ka anưk
2. Hơy anưk phun phiik inư*, mai baik amư muei khin pato
3. Anưk yơy kau pato bhloh kau hikay kabuon muei kamei pang baik bijip
4. Hơy bhhat abhih gauk drei lakei kumei mai pang kabuon
5. Gauk yơy pang tanưdek ni ka dôm bhôh kadha mưng xaudagơr (giàu có)
6. Pang bhloh xanưng luak ơr panuoc xaudagơr puec pato anưk
1. (Đây lời bà tổ quê hương, nói xong dặn dò cho các con)
2. (Hởi đứa con yêu quí của Ta, hãy đến người Cha con muốn dạy bảo)
3. (Con ơi, Ta dạy xong rồi ta dặn dò cách cư xử cho con gái nghe cho rỏ)
4. (Hởy tất cả bọn mình có mặt, ttrai và gái đến nghe cách cư xử)
5. (Bọn mình ơi, nghe hoài đi, những châm ngôn sang trọng)
6. (Nghe xong suy nghĩ lấy giải pháp, lời nói hay ho để dạy bảo con cái)
*** Ngữ nghĩa ****
- Hơy anưk phun phiik inư: Hởi đứa con yêu quí của Ta
- Tanưdek/ta-nư-dek/ go on, continue
- BIJIP (/bi-jip/ rỏ ràng)
- BHHAT /bhach/ Xuất hiện; Tỏa sáng, để được hiển thị -
(AC 1906, tr. 361)
- SAUTAGƠR (SATAGƠR, hay SƠTAGƠR) /sâu-ta-khờ/ Quí phái (hách dịch), giàu sang (đến xài đổng) - Chăm CĐ nói nhưng không có trong bất cư tự điển Chăm nào.
- LUAK ƠR (Sự quyết định (decision), giải pháp (resolution) - AC 1906, LUAK AR, tr. 451.
- Chữ “MÂY” trong phiên bản ở VN thực sự là Muei (ꨟꨭꨬ) Cưng, người yêu (Sweet heart) – AC 1906, tr. 393. Chú ý! Nó là Takai Kuak nhưng vì không đánh được đành viết Takai Kuk).
Rockville, MD 2/8/2021
YC
----- Phiên bản ở VN viết bằng Rumi Cam -----
1. Ni kambuen muk thruh palei
2. Ndom blaoh kakei pieh ka anâk
3. Anâk peng amaik akhan
4. Ka dom phuel jalan ngap mbeng anguei
5. Hader ndaom kambuen baik mây
6. Ngap mbeng anguei threm bimbul
7. Inâ pieh dom phuel
8. Anâk saong kamuen peng baik bijip
9. Inâ pieh dom kadha
10. Drep o mada pieh ka mây
11. Mâyah hu kambuen di drei
12. Hagait duh ra brei drep mây mâcai
13. Juai klak kambuen juai nai
14. Ngap tuei hatai drep oh kandaong
15. Mâyah peng kambuen drep thraong
16. Nan mâng kandaong drep daok saong mây
17. Kandaong drep kayua kamei
18. Di rim harei jreng aiek bibiak
19. Drep ar halun halak
20. Gleng aiek bibiak juai brei karang
.
. . .
21. Juai tey hey klak caik
22. Tel blaoh ra klaik likuk drei ra klao
23. Blaoh drep jak gep nao
24. Drei lac ra klao bilei patat
25. Mâduh nyu kathaot kayua o ligaih
26. Mâduh nyu kathaot raong raih
27. Anguei o ligaih laik saong tho
28. Kayua nyu chap hatem lo
29. Hajieng nyu o njep saong urang
30. Ginaong mai mây ngap jraoh
31. Lithung thaok blaoh o mâk ramik
32. Hajieng nyu tian tachep
33. Yua nyu o njep mây saong kamuen
34. Khik rabicen mbuen biak
35. Di dunya rak lo mâng ra klao
36. Li-i saong cangua
37. Tapei blaoh ba mâk mai ramik
38. Haluw juai klak baoh
39. Cangua juai tataoh ging juai paper
40. Libik krung ging tanâk
41. Juai brei manuk prah per habuw
.
. . .
42. Kambuen puec mâng dahluw
43. Mâyah per habau lai jua abih
44. Kayua nyu ramik biak lo
45. Hajieng mâng nyu hu mâh pariak
46. Dayep ngan krâh malem
47. Juai phap hatem tuk abiléh
48. Mâyah kathaot rambah jang hu thei mbeng
49. Amel hai di pabah mbeng sang
50. Pabah mbeng sang mây juai padei
51. Adat drei jieng kamei
52. Mây juai padei biak praong pakar
53. Panuec amaik ndom akhan
54. Mâyah khing peng mâng njep kumei
55. Adat saong cambat khing mâgru
56. Mâgru khing ka thuw mâng nyu ligaih
57. Anâk ndaom pa-abih
58. Nan mâng ligaih njep saong urang
.
. . .
59. Adat drei jieng kumei
60. Puec kheng ndei chuk di adat
61. Mâyah mây khing puec
62. Thuw kanda huec mâng urang mayaom
63. Mây kanda hai di tian
64. Gep gen urang oh ndom bilei
65. Anâk saong kamuen nao mai
66. Mâyah khing mâyai khim klao dahluw
67. Nan gheh ra lac sunuw
68. Khim klao dahluw blaoh ndom hadei
69. Cek muk Po Inâ
70. Juai mây mâgru threm puec bilei
71. Adat drei jieng kamei
72. Juai mây bilei saong duah mâyai
73. Nan jeh kumei saiysu
74. Ra puec jhak hu mây lac mâluw
75. Blek bleng ra thuw daok hagait ka mây
76. Mâhit jhak tel Inâ
77. Mâhit bak tangi lo hadei
.
. . .
78. Khik rabijen drei biak
79. Di dunya urak ra klao bilei
80. Dayep mây daok di sang
81. Nan urang lac hu kambuen
82. Anâk threm hakak threm duen
83. Mâng njep kambuen mây daok dara
84. Mâyah khing ngap gruk hit
85. Threm bitanat threm bipagheh
86. Mây duah urang jak gheh
87. Mâgru ndaom pieh tel hu pathang
88. Mâgru baik di urang
89. Tel hu pathang mây juai camâkaoh
90. Hajieng juai brei camâkaoh
91. Chuk mai ra paoh blaoh ra pakaik
92. Ra puec blaoh ra pakaik
93. Ratil rataih mai tel amaik amâ
94. Drei ngap anâk baik bithruk
95. Mâluw hai di urang
96. Mây saong pathang ngap biligaih
.
. . .
97. Anâk mây saong pathang
98. Juai brei karang aia saong lithei
99. Adat drei jieng kumei
100. Di rim harei bhuktik pathang
101. Ramik drep drei di sang
102. Juai brei karang ikan saong njem
103. Gleng aiek lingiw tel dalem
104. Padai di rateng gleng aiek bibiak
105. Ramik drep ar di sang
106. Mây juai pachang truai tel dalem
107. Nda ka urang tuei gleng
108. Ra thuw ap bhap krung drei ramik
109. Mâda blaoh tel ra klaik
110. Kathaot raong raih ra klao bilei
111. Ra yap mây kayua kaya
112. Mây hu mâda drep ra kieng duah
113. Anâk mâk paluic Inâ
114. Kathaot ken lo mboh di mâta
.
. . .
115. Kathaot ngap mbeng bibiak
116. Kathaot juai cuak threm dua mâyai
117. Kahra ngap mbeng harei
118. Mâtak Po brei bidreh urang
119. Anâ peng amaik akhan
120. Mây saong pathang juai ngap mâsak
121. Anâk mây saong pathang
122. Juai peng urang chuk di adat
123. Kajap laiy kayua kanduel
124. Hadah mbaok kamuen kayua hu pathang
125. Danaok daok di rim harei
126. Pathang saong drei juai brei limuk
127. Daok pok caik jieng gru
128. Nan mâng hu njep tho kambuen
129. Mâyah pathang nao glai
130. Daok di sang juai brei karang gruk kamei
131. Jala mai glaong aia harei
132. Tanâk lithei blaoh mây habai
133. Anâk juai alah hatai
134. Pathang mai mâng glai mây pok lithei
.
. . .
135. Mbaok mây juai ma-ih
136. Hatai juai camârih puec saong pathang
137. Hala cih panâng thraong
138. Pakao mban tanan jeh ra anit
139. Pathang puec padeh daok peng
140. Chuk urang ndom juai tok ginaong
141. pathang puec mây juai tok
142. Aân di phik siam hatai kamei
143. Adat urang jieng likei
144. Ra puec ngaok kumei mây juai mathao
145. Ra puec mây juai mathao
146. Nan jeh ra mâtuaw klaoh tian saong drei
147. Anâk huec hai di pathang
148. Ra duah drei hapak jang kayua pathang
149. Nan mâng urang deng khing tanyi
150. Kumei halei palue pathang
151. Nan jeh ra __?__ nyu thuw ka drei
.
. . .
152. Nyu puec blaoh nyu khria
153. __?__ dom mâda tuah nyu pablei
154. Nyu puec blaoh palue
155. Sap nyu pablei taom di anak
156. Anâk puec tuei tapak
157. Bireng khing ngap juai brei alah
158. Pathang ew nao bidrah
159. Mây juai kamlah wek juai kumei
160. Pathang puec mây juai kamlah
161. Kumei kheng pabah chuk di adat
162. Adat drei jieng kumei
163. Ginaong rak ndei ciip ka ra klao
164. Ra puec mây juai mâthao
165. Ra ba paklao njep mâh tamuh
166. Siam tian taleng aia mbaok
167. Nan jeh ra daok that saong drei
168. Praong mbaok payua pathang
169. Nan mâng ka urang yap mây kaya
170. Mâgru threm pa-abih
171. Pathang krâh ndih juai juak kateng
172. Mâyah mây juak kateng
173. Padai di rateng per nao abih
174. Nik ndih bihu libik
175. Rami ramik bah tul pater
176. Bah tul pater mbiah
177. Juai paranah super mâta
178. Dayep ngan krâh malem
179. Mây juai hatem chap di anih
180. Mâyah hatem di anih
181. Nan jeh abih tuah tabiak
182. Sumu saong kayuw saong jaoh
183. Libuh gen craoh ralo drei tapa
184. Nan dreh urang kanda
185. Abaoh kadha li-uen sap di anih
186. Khria baik bisiam
187. Mây saong pathang ngap mbeng bibiak
188. Daok gheh saong urang lo ra mâyaom
189. Pathang nao duah mârai
190. Jien saong padai mây khik ramik
191. Adat kumei gheh di khik
192. Juai brei lihik karang drep di sang
193. Sanâng hai karang duah ken
194. Mây thuw damân gleng aiek bibiak
195. Anâk saong amaik bicen
196. Haber ka urang klaoh tian di drei
.
. . .
197. Peng blaoh anguei baik
198. Kambuan ni amaik tuek caik di sang
199. Hadiep saong pathang
200. Tajuh apakar peng baik tani
Ysa Cosiem
Nguồn: Facebook
Dimension: 960 x 662
File Size: 145.3 Kb
Be the first person to like this.