prancham
by On August 14, 2012
60 views

#c2c2c2 1px 1px 2px;">Ja Tặng: Đêm văn nghệ Hamu Tanran – niềm hứng khởi cùng những nỗi buồn

#c2c2c2 1px 1px 2px;">Hôm nay ngày 5-8-2012 thanh niên học sinh sinh viên khắp mọi nơi trong các làng Chăm rầm rồ ùa về Hữu Đức coi đêm văn nghệ. Bao giờ cũng vậy, hễ làng Hữu Đức tổ chức một đêm văn nghệ hay lễ hội gì cũng đầy ấp người là người. Không biết có phải vì đây là làng lớn nhất của các làng Chăm ở Ninh Thuận hay trung tâm văn hoá Chăm, và cũng có lễ ở đây có sự linh thiêng của Đức mẹ  Ppo Inư Nưgar đang ngự trị.

Nhưng đêm nay lại khác. Sự chờ đợi mong mỏi, khao khát… của quần chúng bà con Chăm đã 3 năm trời rồi chờ đợi sẽ được phục vụ trong giây lát nữa thôi. Biết bao nhiêu niềm háo hức, sự niềm nở không thể dấu được trên những gương mặt trẻ thơ đang kéo nhau ồn ào vào hội trường sân khấu. Đêm công diễn văn nghệ hôm nay sẽ ý  nghĩa biết bao nếu những tiết mục văn nghệ phục vụ được sự mong mỏi từ chiều sâu tinh thần bà con Chăm? Có được như đêm nay nay là nhờ sự cố gắng, tận tình hoạt động của ban tổ chức và nhờ các cấp chính quyền ban phước tốt lành.

Đêm văn nghệ đã diễn ra hết sức tốt đẹp, không có trục trặc gì về kĩ thuật cũng như về an ninh trật tự tại địa phương. Trình tự từng tiết mục được trình diễn theo kế hoạch của chương trình. Từ bài đầu tới bài cuối cùng với những tràn vỗ tay, huýt sáo mồm của những chàng thanh niên hết sức nồng nhiệt, cổ vũ cho những vũ điệu khoe thân đẹp mê hồn của nhạc ngoại, những pha hiphop đầy nghiệp dư, hay những câu hát nhạc trẻ vô nghĩa đó… mà đám trẻ thơ hay người lớn vô tình vỗ tay ăn theo.

Tôi cũng hứng khởi có mặt tại đây. Sự có mặt của tôi không tô điểm thêm nét đẹp cho phía khán giả, cũng chẳng đóng góp gì cho ban tổ chức hay cho chương trình. Nhưng tôi có mặt để tán gẫu, ngắm nghía những cô gái đẹp, và có mặt để xem dư luận bà con nói gì cho đêm văn nghệ. Vì tôi thừa biết những loại nghệ thuật gì sẽ xảy trên sân khấu. Chợt có thằng bạn khác làng hỏi một câu :”Ủa, sao không có những bài hát Chăm”. Đó mới chính là vấn đề tôi quan tâm.

Sân khấu văn nghệ là gì? Người làm văn nghệ phải biết điều đó. Nhân loại đúc kết từ đời sống thực, kinh nghiêm, quan điểm sống… và… thể hịện nó trên sân khấu, người ta gọi đó là sân khấu hoá cuộc sống. Sân khấu phải thể hiện được những quan điểm, tư tưởng sống của một địa phương, một dân tộc. Thể hiện được văn hoá của dân tộc đó. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: “mỗi dân tộc phải chăm lo đặc tính của văn hoá mình trong nghệ thuật” và “phải chú ý phát huy cốt cách dân tộc”.

 

Một đêm văn nghệ phải phát huy hết vai trò của nghệ thuật – mới là nghệ thuật văn nghệ. Có sự xen kẽ, giao thoa của đa dân tộc sẽ làm cho đêm văn nghệ hay hơn,sẽ làm giàu long người xem. Phải bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa đa dân tộc, đó mới là cốt cách của người Việt Nam, góp phần bảo tồn văn hóa quốc gia. Làm cho sân khấu hóa trong các làng mạc Việt Nam trở nên đa dạng, phong phú.

Vì sao tôi lại nói những lễ trên? Hôm tổng duyệt văn nghệ của làng vì thấy những tiết mục bài hát nhạc trẻ toàn nhạc trẻ. Tôi có đăng kí hát một bài nhạc Chăm để tô điêm thêm cho đêm văn nghệ được phong phú đa dạng bởi mục đan xen thể hiện sự giao lưu văn hóa các sân tộc: Chăm, Kinh… nhưng Ban tổ chức không cho với lí do rằng:” Đây là đêm văn nghệ dành cho học sinh, sinh viên nên không được hát nhạc Chăm”. Và nói rằng có sự can thiệp của chính quyền các cấp:” Không cho thốt ra những lời hát tiếng Chăm trên sân khấu”. Quá vô lí nên tôi buồn, buồn vì đây là làng Chăm, học sinh sinh viên là những đứa con Chăm, khán giả là bà con Chăm không quen với những câu hát vô nghĩa vớ vẩn của nhạc trẻ, buồn vì Ban tổ chức cũng là người Chăm, buồn vì đêm văn nghệ là để phục vụ cho làng mạc, giao lưu văn hóa đa dân tộc được sân khấu hóa. Buồn và buồn.

Theo tôi trong nghệ thuật cũng có thế lực thù địch – dòng nhạc trẻ đang chèn áp những câu hát, lời thơ ý nghĩa của dòng nhạc sến, nhạc vàng, nhạc Trịnh tại các quán cà phê đường phố. Và chính trong đêm văn nghệ hôm nay cũng vậy, không có một bài hát Chăm, buồn. Chẳng phải Hồ Chủ Tịch đã từng nói: “Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc là vấn đề sống còn của mỗi quốc gia, là vấn dể tồn tại hay không tồn tại của từng dân tộc”.

Trước xu thế toàn cầu hóa của thế giới hiện nay, không có một dân tộc nào, quốc gia nào có thể phát triển trong sự tách biệt với thế giới. hội nhập quốc tế, giao lưu văn hóa giữa các nước, các dân tộc diễn ra hết sức sôi động. Nhưng nếu không một bản lĩnh vững vàng, một chiến lược phát triển đúng đắn thì việc giao lưu đó sẽ dẫn đến nguy cơ mất bản sác văn hóa dân tộc.

Chỉ mong các dân tộc Việt Nam trong đó có dân tộc Chăm hãy tìm về với cội nguồn để hiểu sâu chính mình. Những bạn trẻ hăm hãy có chiến lược phát triển chính mình một cách đúng đắn trong xu thế toàn cầu hóa như hiện nay. Và mong cho làng Hữu Đức nói riêng và các làng Chăm khác nói chung có nhũng đêm tổ chức văn nghệ với những tiết mục đa dạng phong phú thể hiện văn hóa dân tộc. để góp phần làm giàu mạnh và phát triển tryền thống văn hóa tốt đẹp của đất nước Việt Nam đa dân tộc ngàn năm văn hiến.

Hữu Đức, 8-8-2012

Nguồn: Inrasara.com

Posted in: Bút ký - Truyện
Be the first person to like this.