prancham
by On February 28, 2015
221 views

Cei Balaok La-u, một truyện cổ Chăm

Written by Abd. Karim 

Cei Balaok La-u (Hoàng tử sọ dừa) là chuyện cổ tích của dân tộc Chăm viết bằng Akhar Thrah do ông A. Landes sưu tầm, hiện còn lưu trử trong thư viện EFEO (Viện Viễn Đông Pháp), mang ký hiệu CAMPA 22, khổ 210 x 320 cm, dày 256 trang. Theo ông A. Landes, chuyện cổ tích này viết vào năm 1885 tại Sài Gòn bởi cộng tác viên của ông E. Aymonier (tức là thân phụ của ông Bố Thuận). Cei Balaok La-u (Hoàng tử sọ dừa) dài 77 trang, chiếm từ trang 1 đến trang 77 của chuyện cổ tích này.

Phiên âm

Phương pháp phiên âm của tác phẩm này dựa vào hệ thống phiên âm La Tinh quốc tế của Viện Viễn Đông Pháp. Độc giả nên lưu ý cách phát âm của một số phụ âm và nguyên như sau :

Nd = nduec (chạy), ndom (nói)

Mb = mbeng (ăn), mboh (thấy)

Nj = njep (phải), njuh (củi)

 = tương đương với ư của tiếng Việt, như hâ (nó), jiâ (thuế)

O = tương đương với ô của tiếng Việt, như oh (không có), hadom (bao nhiêu)

Aow = tương đương với o của tiếng Việt, như pataow (chỉ dẩn), tanaow (đực)

Chú thích

Chữ nằm trong dấu ngoặc […] là từ mà người Chăm thường dùng hôm nay. Số nằm trong […] là số trang của tác phẩm Akhar Thranh.

 Trang đầu của Dalukal Cei Balaok La-u

Bản phiên âm

Ni dalukal ka Cei Balaok La-u mada tak di kal nan sa ong sa tacaow kathaot ra-mbah min, nan mang dua ong tacaow nan nao mak njuh ba lasei nan sa ciet aia nan sa kadaoh tra amra sa mbaik pajieng ngaok radaih, blaoh truak nao mak njuk [njuh] pak ngaok ralong, nao tel ngaok ralong ong tacaow huak mbeng blaoh nao mak njuh tel krâh paniak [pa-ndiak] mahu aia nan mang tacaow nan nao duah aia manyum nao mboh aia tamuh di krâh tali bak sa tali

[2], baruw tacaow nan manyum blaoh nyu manei, nan mang nyu wek marai anyan [akhan] saong ong nan baruw mang ong nan panar [pa-ndar] tacaow nan ba nao pataow aia nan ka ong nan kieng manyum, nan mang tacaow nan ba pataow nao mboh aia di tali nan thu wek abih, baruw mang ong nan tangi tacaow nan lac habar lac blaoh mboh dom nam bathah di tali ni blaoh o mboh aia o, baruw mang tacaow nan lac wek lac mang karni dahlak mboh aia thraiy tali dahlak manyum thrup mahu blaoh dahlak manei bak drei bak jan habar kac arak ni blaoh aia thu abih caik, ong nan mahu aia di thau

[3] labik kieng ngap habar o, nan mang ong nan panar [pa-ndar] tacaow nan rawak njuh marai pajieng blaoh truak radaih nao sang, baruw mang tacaow nan daok di sang yaom tajuh harei gan blaoh matian je, nan mang dom po ganuer lang saom praong anaih dalam palei mak ong saong muk nan, lac habar tacaow ong su muk nan tian blaoh o mboh pasang o, nan mang ong saong muk lac dahlak lakau nem [ndem] wek saong po ganuer lang saom halei tacaow dahlak mang anaih ne [nde] ni di hu thau nem [ndem] pakrâ klao saong thei o tacaow dahlak tak di kal nyu tuei ong nyu nao mak njuh pak ngaok

[4] ralong blaoh tacaow dahlak mahu aia blaoh nyu nao [duah] aia manyum nyu nao mboh aia tamuk [tamuh] di krâh tali blaoh nyu manyum saong nyu manei blaoh nyu marai anyan [akhan] saong ong nyu blaoh ong nyu panar [pa-ndar] nyu ba ong nyu nao manyum, nan mang nyu ba nao manyum mboh aia di tali nan thu wek abih blaoh dua ong tacaow pajieng njuh wek marai sang je, mada tacaow dahlak matian kayua manyum aia di tali nan min, nan lang saom po ganuer urang di mak ong saong muk tra o, baruw mang tacaow nan matian dalapan balan nih [ndih] di apuei anâk lakei wil jieng

[5] blaok la-u mada harei mada praong tel tijuh balan thau nem [ndem] bak taom thun thau nuec [nduec] ma-in rah takai glai bak klau thun thau gleng pabaiy, nan nyu mai mang gleng pabaiy nyu panar [pa-ndar] maik nyu pa-apah nyu di patao ka nyu kieng gleng kubaw patao nan mang maik nyu lac wek, lac hâ tangin takai o hu dom di galung nao galung mai yau nan, gleng pabaiy tok klau drei pabaiy min maik daok ka-uk huec na [nda] ka lahik min blaoh anâk panar [pa-ndar] maik pa-apah anâk di patao ka anâk kieng gleng kubaw patao habar kac kieng

[6] klah di lahik, kabaw urang ralé [ralo] yau ndan [nan], maik nyu di pa-apah nyu o nyu di peng o sa dua nyu panar [pa-ndar] maik nyu nao puec saong patao bi hu ka nyu je, ndan [nan] mang maik nyu ciip nao puec saong patao ka nyu je, baruw mang maik nyu nao puec saong patao, maik nyu nao tel pabah mbeng jang patao blaoh athau graoh, ndan [nan] mang panraong iw panraong hanuk ew tangi, lac thei marai blaoh athau graoh, ndan [nan] mang maik Balaok La-u lac dahlak min, baruw pa-nraong iw pa-nraong hanuk tangi lac mai hatao bien ni, ndan [nan] mang maik Balaok La-u lac dahlak marai puec saong

[7] po ganreh patrai mada anâk dahlak ja Balaok La-u panar [pa-ndar] dahlak mai puec papah [pa-apah] nyu di po ganreh patrai ka nyu kieng gleng kubaw po ganreh patrai baruw mang pa-nraong iw pa-nraong hanuk tama nao pathau patao, lac kana dhul palak takai mah ganreh patrai mada panuec maik Balaok La-u marai puec kubaw po ganreh patrai ka anâk nyu gleng, ndan [nan] mang patao panar [pa-ndar] pa-nraong iw pa-nraong hanuk ew Balaok La-u saong maik ja Balaok La-u marai, baruw mang pa-nraong iw pa-nraong hanuk ew maik Balaok La-u saong Balaok La-u marai

[8] baruw mang maik Balaok La-u ja Balaok La-u marai, ndan [nan] mang tangi lac maik ja Balaok La-u ba ja Balaok La-u mai hatao, ndan [nan] meng maik Balaok La-u lac kana dhul palak takai mah po mada anâk dahlak ja Balaok La-u panar [pa-ndar] dahlak marai pa-apah nyu ka nyu kieng gleng kubaw po ndan [nan] mang patao nan lac wek lac kubaw kau klau pluh urang baol blaoh gleng di kajap o di klah di lahik o, kubaw tel klau ratuh taman, blaoh ja Balaok La-u gleng habar kieng ka kajap, baruw mang patao ew ja balaok la-u marai tangi lac kubaw kau tel klau ratuh taman

[9] hâ gleng di kajap o na [nda] nan mang ja Balaok La-u lac dahlak gleng kajap min, baruw mang patao lac wek saong maik ja Balaok La-u lac yah yau ndan [nan] je ja Balaok La-u luai ka nyu daok wek pak ni paguh mang page [pagé] ka nyu nao gleng kabaw, maik Balaok La-u wek nao sang baik, ndan [nan] mang maik Balaok La-u wek nao sang, ja Balaok La-u daok wek saong patao tel hadah mang page [pagé] dom baol patao peh kabaw ka ja Balaok La-u nao gleng peh kabaw tabiak di war blaoh urang pok ja Balaok La-u craong ngaok raong kabaw balaoh urang tiap kabaw paralao nao ka nyu gleng

[10] pak ngaok ralong dom baol patao tiap kabaw palao [paralao] tel ngaok ralong ka ja Balaok La-u blaoh wek marai sang blaoh nyu nem [ndem] saong gep nyu rah jalan mai lac dom pa-naok drei blaoh tiap kabaw paralao nao ka Balaok La-u gleng ndan [nan] ngap yau drei tiap kabaw nao palahik thaoh dom urang ndan [nan] nyu daok nem [ndem] saong gep nyu lac ja Balaok La-u gleng kabaw ndan [nan] di klah di lahik o, ndan [nan] mang tel jala praong ka-ndai [kanai] Taluic anâk patao ba lasei nao ka Balaok La-u nao mboh dom kabaw daok mbeng gul gep blaoh di mboh Balaok La-u o. ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic ew, lac

[11] Balaok La-u nao hatao balaoh o mboh o ya [yau] ni laiy. ndan [nan] mang Blaok La-u lac po blaoh Balaok La-u galung mai taom ndai [nai] Taluic blaoh mak lasei nao huak ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic wek marai sang, tel bier harei Balaok La-u tiap kabaw marai sang blaoh Balaok La-u sait tagok daok ngaok raong kabaw blaoh tiap kabaw marai sang kabaw mboh abih di hu lahik sa drei halei o tal abih ndan [nan] mang patao nit [anit] dalam hatai sanang lac manuus [manuis] urang patao sa dapuel blaoh gleng kubaw ndan [nan] di kajap o blaoh arak ni ja Balaok La-u tangin o hu yah takai lijang o hu blaoh

[12] nyu gleng kabaw ndan [nan] kajap caik mada dalam rup nyu habar e, ndan [nan] mang harei hadei panar [pa-ndar] ja Balaok La-u ba gam amra blaoh yah mboh haraik ndan [nan] ruuic [ruic] haraik blaoh gawang wak di dako [daké] kabaw ndan [nan] ba marai sang hai paga drei tayah paje ruic pataom sa harei sa dang jang hu sa harei 2 dang jang hu min mada harei mada drei ruic pataom patao kakei saong ja Balaok La-u yau ndan [nan], tel tuk halei urang peh kabaw ka Balaok La-u nao gleng ndan [nan] urang pok ja Balaok La-u craong ngaok raong kabaw saong mak amra craong ngaok raong kabaw saong Balaok La-u blaoh urang tiap kabaw

[13] paralao nao ka Balaok La-u gleng je, ndan [nan] mang di harei ndan [nan] ndai [nai] Taluic ba lathei nao ka ja Balaok La-u blaoh ndai [nai] Taluic nao tel ca-maoh nyu gleng kabaw ndan [nan] blaoh ndai [nai] Taluic krak kieng gleng bani [ba-ndi] baniai Balaok La-u ruuic [ruic] haraik habar nda tangin o hu takai o hu, ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic nao mboh Balaok La-u creng manuuis [manuis] urang baol bhap rabuw taman kuec ratuh hu madhir riya pabaiy pabuei manuk kanjaok athau graoh hamu saong sep rabap mari hagar cong [ceng] adaoh pamre ja Balaok La-u lakei kumei asit praong dam dara manâng nao duah ruic

[14] haraik menang urang gleng kabaw, ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic krak maong mboh bak mata bak adung, thau ka Balaok La-u ganreh blaoh ndai [nai] Taluic caik dalam tian di nem [ndem] tabiak ka urang thau o, ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic ew ngap mengap duah nyu, ndai [nai] Taluic ew, lac mai mak lathei huak le ai Balaok La-u ley, ndan [nan] mang Balaok La-u panar [pa-ndar] dom manuus [manuis] urang baol bhap luak tama tanâh riya abih, ndan [nan] mang Balaok La-u galung mai taom ndai [nai] Taluic bloah mak lathei nao huak, ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic wek marai sang blaoh patao tangi lac mu Taluic ba lathei sa mbeng ni habar blaoh jala lé

[15] ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic lac dahlak nao war glai jalan min po, ndan [nan] ndai [nai] Taluic puec pagat patao min ndai [nai] Taluic daok jala lo ndan [nan] k ayua daok krak aiek bani [ba-ndi] baniai Balaok La-u min, nan mang tel bier harei Blaok La-u tiap kabaw marai sang Balaok La-u crang wek nyu ew dom baol bhap manuus [manuis] urang tagok mang ala tanâh riya marai malieng kana nyu manang nao gawang haraik blaoh wak di dako [daké] kabaw manang nao tiap kabaw marai pataom gep manang urang daok melieng kana nyu, nan mang dom baol

[16] bhap gawang haraih [haraik] blaoh wak di dako [daké] kabaw wak di grep drei kabaw blaoh nyu tiap kabaw paralao Blaok La-u marai mang tâh jalan blaoh Balaok La-u panan [pa-ndar] dom manuus [manuis] urang luak tama tanâh riya wek abih, ndan [nan] mang Blaok La-u tiap kabaw marai tel sang ndan [nan] patao dom di daok mayaom saong abih sa nagar lakei ngan kamei dam ngan dara asit praong mayaom Blaok La-u, patao ew dom baol marai hadei wak haraik di dako [daké] kabaw ndan [nan] nang [ndang] tajuh palei baol ndan [nan] mang wak haraik

[17] di dako [daké] kabaw blaoh abih, wak haraik di grep drei kabaw blaoh pataom nang [ndang] sa pluh radaih haraik, ndan [nan] mang tel harei hadei Blaok La-u nao gleng kubaw blaoh ndai [nai] Taluic ba lathei wek sa mbeng tra blaoh ndai [nai] Taluic krak wek, ndan [nan] mboh Blaok La-u creng wek sa mbeng tra, ndan [nan] ndai [nai] Taluic mboh manuis urang lakei kamei dam dara bak mblang bak katang rabuw rabuw taman taman, daok malieng kana Blaok La-u, abih athur biep di glai kruk rasa liman kaok rimaong caguw saong abih mata cim di glai tiaong bayen amrak cagur mbaic katruw caraw tawait di dan di

[18] dan lok ni marai kaong Blaok La-u makrâ di thuw labik kieng pagap o, hamu saong sac [sap] rabap mari ceng hagar sara-ndai [saranai] adaoh pamre Blaok Li-u, manuk ka-njaok athuw graoh ngap yau palei nagar urang pak ndan [nan], ndai [nai] Taluic nik [ndik] ngaok kuyau blaoh ndai [nai] Taluic daok maong, ndai [nai] Taluic di hu brei rup ndai [nai] Taluic ka Blaok La-u mboh o, ndai [nai] Taluic jaoh hala kayau jam rup wek, ndai [nai] Taluic maong mboh Blaok La-u kieng gleng, mayah ndai [nai] Taluic o nik [ndik] kayau blaoh maong o nan ndai [nai] Taluic maong di mboh Blaok La-u kieng gleng o, ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic nik [ndik] ngaok kayau blaoh ndai [nai] Taluic daok gleng mboh Blaok

[19] La-u tabiak di harum la-u siam likei di thau labik kieng pagap o, ganuh Blaok La-u tanyrak hadah siam lakei yau purami sa klam blaoh dom baol bhap daok ataong hagar ataong ceng auak rabap ayuk mari adaoh pamre blaoh kaong Blaok La-u taom dar rup Blaok La-u, halei Blaok La-u ndan [nan] nyu daok tapak krâh, ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic maong mboh yau ndan [nan] blaoh ndai [nai] Taluic panyap [pakhap] dalam hatai di nem [ndem] tabiak o, ndan [nan] mang Blaok La-u hadar krung tuk bak jala bien ndan [nan] seng ndai [nai] Taluic ba lathei marai, ndai [nai] mang Blaok La-u panar [pa-ndar] dom baol bhap luak tama

[20] tanâh riya wek abih Blaok La-u ndan [nan] di ka tama harum la-u wek o, ndan [nan] ndai [nai] Taluic maong mboh siam likei nei [ndei] ndai [nai] Taluic nyap [khap] di thau labik kieng ngap habar o, ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic mboh lé [lo] paje blaoh ndai [nai] Taluic trun mang ngaok kuyau marai blaoh ndai [nai] Taluic ngap mengap ew, ndai [nai] Taluic lac ai Blaok La-u ley mai mak lathei nao huak, ndan [nan] mang Blaok La-u pleng kadeng plang kadang luak tama blaok la-u wek ndan [nan] mang Blaok La-u lakau marai taom ndai [nai] Taluic blaoh mak lathei, ndan [nan] mang Blaok La-u nem [ndem] saong n ndai [nai] Taluic lac ndai [nai] juai ew dahlak blaoh ew ai juai ndai [nai] dahlak ndan [nan]

[21] anâk baol anâk bhap, ndai [nai] ew dahlak yau mang dahlau baik ew ban ja Blaok La-u ndan [nan] baik, ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic nem [ndem] wek lac mang dahlau ndan [nan] dahlak di ka ranap [ra-ndap] saong ai Blaok La-u o hajiéng saong dahlak ew paja pa-ong ai, tel arak ni ai gleng kabaw ka dahlak tok sa drei ai blaoh sa dapuel kabaw dahlak blaoh ai ruic haraik ka dahlak, mang dahlau manuus [manuis] urang dahlak sa dapuel blaoh gleng kabaw blaoh di hu ruic haraik ba ka dahlak o tel arak ni sa drei ai blaoh gleng sa dapuel kabaw blaoh ai ruic gam haraik kac, dahlak mboh ai ciip ra-mbah ra-mbâp blaoh

[22] gleng kabaw jua sa drei ai di ngaok ralong blaoh dahlak ba lathei mai ka ai sa drei dahlak, blaoh dahlak mai mboh ai Blaok La-u daok gleng kabaw jua sa drei ai di ngaok ralong, dahlak sanang pa-anit ai Blaok La-u hen di ai sa tian saong dahlak, ndan [nan] mang ai Balaok La-u lac wek lac dahlak di thau o yah ndai [nai] kieng ew ban jang dahlak o nyin [khin] lac habar mayah ndai [nai] kieng ew dahlak blaoh ndai [nai] ew ai lijang dahlak o nyin [khin] lac habar o rei, ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic wek marai sang dalam tian ndai [nai] Taluic nyap [khap] di ai Balaok La-u di thau labik kieng ngap habar o, ndan [nan] mang

[23] ndai [nai] Taluic maro [marai] tel sang nan aia harei gleh mang tel sang, baruw mang patao tangi, lac ma Taluic ba lathei sa mbeng ni habar blaoh suai lé [lo] tel bier harei mang mai tel sang, lijang ndai [nai] Taluic puec pagat patao lac nao war glai jalan ndan [nan] rei, ndan [nan] mang patao ew ma Tâh Tabha saong ma Kacua marai panar [pa-ndar] lac harei hadei ndan [nan] ma Tâh Tabha saong ma Kacua dua urang hâo [hâ] ba lathei nao ka Balaok La-u, ndan [nan] mang ma Kacua saong ma Tâh Tabha dua urang nyu lac di ba lathei ka Balaok La-u o luai ka ma Taluic ba lathei ka Balaok La-u baik, ma Tâh Tabha saong ma Taluic [ma Kacua] dua urang nyu lac nyu limuk di Balaok La-u lé [lo],

[24] tangin o hu takai o hu dom di galung nao galung mai tablaoh nyu ba lathei nao blaoh Balaok La-u galung mai mak lathei blaoh katuak dahlak blaoh dahlak bruh [nduec] haop [haok] lathei abih blaoh aek ja Balaok La-u je, njep saong rek [harek] ralo pak ngaok ralong njep saong ja Balaok La-u glung mai blaoh magei rek [harek] ndan [nan] tablaoh dahlak lac rimaong blaoh dahlak nuec [nduec] haok lathei abih je, luai ka ma Taluic ba lathei baik ma Taluic ndan [nan] nyu hu ranap [ra-ndap] saong ja Balaok La-u paje, ma Tâh Tabha saong ma Kacua nem [ndem] wek saong patao yau ndan [nan] mang patao nem [ndem] wek lac yah

[25] yau ndan [nan] je blaoh luai ka ma Taluic ba lathei ka Balaok La-u, ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic aian [auen] tabuen dalam hatai lac hu ka nyu kieng ba lathei ka ai Balaok La-u wek, ndan [nan] mang ai Balaok La-u daok pak ngaok ralong creng baol bhap manuus [manuis] urang wek, blaoh tel bier harei hajan saong rabuk sup glai sup klaow, ndan [nan] mang ai Balaok La-u panar [pa-ndar] dom baol bhap manuus [manuis] urang nyu gawang haraik blaoh wak di dako [daké] kabaw blaoh tiap kabaw paralao ai Balaok La-u marai sang, paralao matâh adhua ka jaik kieng tel sang ndan [nan] ai Balaok La-u panar [pa-ndar] dom baol luak tama

[26] tanâh riya wek abih, ndan [nan] mang ai Balaok La-u tiap kabaw marai sang tiap kabaw marai tel sang ndan [nan] ai Blaok La-u luai kabaw ndan [nan] daok deng di mblang ka urang wak haraik di dako [daké] kabaw ndan [nan] blaoh ai Balaok La-u nuec [nduec] tama ging maghang apuei ndan [nan] mang ndai [nai] Tâh Tabha saong ndai [nai] Kacua dua urang ndai [nai] ndan [nan] daok tanâk dalam ging, ndan [nan] mang ai Balaok La-u daok maghang apuei blaoh dua urang ndai [nai] ndan [nan] puec jhak ka ai Balaok La-u lac maghang apuei dé nan baik nao aiep [aiek] kabaw baik tok lanang ka kau kieng tuh aia bu, ndan [nan] mang Balaok La-u ngap mangap galung gaok baoh patih ndai [nai]

[27] Kacua blaoh ndai [nai] Kacua puec jhak ndai [nai] Kacua lac ja Balaok La-u ni awak awar hareh tablaoh nyu galung mai gaok pha kau kac, ndan [nan] mang ai Balaok La-u lakau nao blaoh ngap mengap mang di thau o gaok takai ndai [nai] Tâh Tabha blaoh ndai [nai] Tâh Tabha puec jhak, lac Balaok La-u ni nyu glung mai pajaik drei tok panao [pa-ndao] nyu min hagaik kai [kac], luai ka nyu maghang nyu baik ai Kacua yah tiap nyu lé [lo] kaow nyu nao, nyu di nao tra o paje kan, ndan [nan] mang dua urang ndai [nai] ndan [nan] luai ka ai Balaok La-u daok maghang apuei tak ndan [nan] je, ndai [nai] Taluic daok dalam sang blaoh mahit ndai [nai] Tâh Tabha

[28] saong ndai [nai] Kacua puec jhak ka ai Balaok La-u ndan [nan] ndai [nai] Taluic dom di daok ganaong di ndai [nai] Kacua saong ndai [nai] Tâh Tabha, ndan [nan] mang tel harei hadei ai Balaok La-u nao gleng kabaw wek ndan [nan] patao kakei saong ai Balaok La-u lac haraik ndan [nan] ralé [ralo] pajé arak ni luai ruic haraik ndan [nan] yah nao mboh paga tak paga baik tak pataom sa mbaik dua mbaik pa-mbuk tak ndan [nan] piaoh [piéh] ka patao panar [pa-ndar] urang nao pajieng, halei tian patao ndan [nan] thau ka ai Balaok La-u ganreh paje ndan [nan] mang harei hadei ai Balaok La-u nao gleng kabaw wek, ndan [nan] ndai [nai] Taluic ba lathei wek ndan [nan] ndai [nai] Taluic cih hala sa

[29] tanyrak hala ba nao ka ai Blaok La-u ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic ba lathei nao majaik kieng tel camaoh ai Balaok La-u gleng kabaw ndan [nan] blaoh mahit sap urang tak paga bak mang ngaok ralong sang mahit sap urang nem [ndem] pakrâ klao bak mang ngaok ralong, blaoh ndai [nai] Taluic nao tel camaoh ndan [nan] dhit sap urang tak paga saong dhit sap urang nem [ndem] mboh dom nam tak paga saong mboh paga urang pa-mbuk tak ndan [nan] je, saong mboh ai Balaok La-u daok gleng kabaw tak ndan [nan] je, ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic brei ciet lathei saong brei tanyrak hala ka ai Balaok La-u, ndan [nan] mang ai Balaok La-u talaih tanyrak hala

[30] ndan [nan] mboh hala cih ndan [nan] mang ai Balaok La-u lac hala thei cih yau ni ndai [nai] ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic lac wek dahlak min cih ka ai mbeng yaom hala dahlak cih di tangin dahlak piaoh [pieh] hadei ai Balaok La-u nao kieng kamei pak halei ndan [nan] ai hadar dahlak hai mang ai juai anyan [akhan] saong urang juai lac dahlak cih hala ka ai juai, ndan [nan] mang ai Balaok La-u lac dahlak nua [ndua] aen ndai [nai] di abih o blaoh dahlak si nem [ndem] panuec ni tabiak wek, ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic tangi ai Balaok La-u lac ai tak paga habien kac blaoh ralé [ralo] lé [lo] ya [yau] ni, ndan [nan] mang ai Balaok La-u

[31] lac dahlak tak mang pago [pagé], ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic lac ko [ké] ai Balaok La-u tak sa mbaik paga ka dahlak maong aiek, ndan [nan] mang ai Balaok La-u lac dahlak liman di drei lo di mboh prân kieng tak o, ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic klao blaoh ndai [nai] Taluic wek nao sang je, ndan [nan] mang ai Balaok La-u crang baol bhap wek dom baol ndan [nan] tak paga sa harei ndan [nan] nang [ndang] sa ratuh radaih ndan [nan] mang tel bier harei ai Balaok La-u tiap kubaw marai sang ndan [nan] mang ai Balaok La-u nem [ndem] saong patao lac paga dahlak tak blaoh paje po anyim radaih nao pajieng baik, ndan [nan] mang

[32] patao lac radaih drei macai min tel hadah mang pago [pagé] patao panar [pa-ndar] manuus [manuis] urang truak radaih nao pajieng tok dua thruh radaih, ndan [nan] mang dom baol truak radaih nao tel camaoh ai Balaok La-u tak paga ndan [nan] blaoh mboh paga ai Balaok La-u tak blaoh pa-mbuk pak ndan [nan] nang [ndang] sa ratuh radaih, ndan [nan] mang dom baol ndan [nan] pajieng di abih o, ndan [nan] mang pajieng mai sang blaoh dom baol ndan [nan] nyan [akhan] saong patao lac paga ralé [ralo] lé [lo] adei sa-ai dahlak pajieng di abih o patao tangi lac daok hadom ndan [nan] mang dom baol nan lac daok nang [ndang] sa ratuh

[33] radaih, ndan [nan] mang patao nuec [nduec] harak taka radaih di grep palei bi bak sa ratuh thruh radaih ba marai blaoh pajieng paga ndan [nan] mang abih, abih sa nagar asit praong lakei kumei dom di daok panâksa ka ai Balaok La-u lac tangin o hu takai o hu blaoh tak paga ruuc [ruic] haraik habar kac blaoh ginreh lé [lo] ya [yau] ndan [nan], urang daok panâksa lac ai Balaok La-u ganreh je baruw mang ruuc [ruic] haraik tak paga ralo ya [yau] ndan [nan], dom haraik saong paga urang pajiéng marai leh bak mblang bak katang thei nao gan mblang patao blaoh maong mboh pa[ga] saong haraik ndan [nan] dom di

[34] ma-yaom ai Balaok La-u, ndan [nan] mang ai Balaok La-u daok gleng kubaw ka patao yaom sa matâh balan ndan [nan] mang ai Balaok La-u wek nao pak sang maik nyu blaoh nyu panar [pa-ndar] maik nyu marai puec ndai [nai] Taluic anâk patao ka nyu ndan [nan] mang maik nyu di khin nao puec o maik nyu nem [ndem] wek lac hâo [hâ] tangin jang o hu mayah takai lijang o hu mayah likei rup anâk lijang jhak lakei lé [lo], blaoh anâk panar [pa-ndar] maik nao puec ndai [nai] Taluic ka anâk, maik di nyin [khin] nao puec o, ndan [nan] mang ai Balaok La-u di peng o sa dua nyu panar [pa-ndar] maik nyu nao puec ndai [nai] Taluic bi hu ka nyu je, ndan [nan] mang maik

[35] nyu di nyin [khin] nao puec o, ndan [nan] mang ai Balaok La-u nem [ndem] wek saong maik nyu lac maik nao puec saong patao baik di hu habar o, gaik [hagait] di dahlak ce [je], ndan [nan] mang maik nyu ciip nao puec ka nyu je, maik ai Balaok La-u nao tel pabah mbeng jang patao blaoh athau graoh ndan [nan] mang pa-nraong iw pa-nraong hanuk ew tangi lac thei marai blaoh athau graoh, ndan [nan] mang maik ai Balaok La-u lac dahlak min, pa-nraong iw pa-nraong hanuk tangi maik ai Balaok La-u lac mai hatao bien ni, ndan [nan] mang maik ai Balaok La-u lac dahalk marai mada hu panuec min, ndan [nan] mang pa-nraong iw pa-nraong

[36] hanuk tangi lac panuec hagaik maik ai Balaok La-u lac anâk dahlak ja Balaok La-u panar [pa-ndar] dahlak mai puec ndai [nai] Taluic ka nyu blaoh dahlak di nyin [khin] marai puec o, nyu panar [pa-ndar] sa dua dahlak marai puec saong patao bi hu ka nyu je, dahlak ciip alah di nyu blaoh dahlak marai je, ndan [nan] mang pa-nraong iw pa-nraong hanuk tama pathau patao ndan [nan] mang patao ew maik ai Balaok La-u nao tangi, ndan [nan] mang mai [amaik] ai Balaok La-u nem [ndem] wek lac mada panuec anâk dahlak ja Balaok La-u panar [pa-ndar] dahlak marai puec anâk po ka nyu blaoh dahlak di nyin [khin] marai puec o blaoh nyu di

[37] peng o nyu panar [pa-ndar] sa dua dahlak marai puec bi hu ka nyu je, dahlak ciip di hu saong nyu o arak ni dahlak marai anyan [akhan] saong po je, ndan [nan] mang patao nem [ndem] wek lac panuec yau ndan [nan] arak ni drei anit min ja Balaok La-u ndan [nan] halei klau urang anâk ndan [nan] di thau labik ka magait halei anit Balaok La-u rei ya [yau] ni, ndan [nan] mang patao ew ndai [nai] Kacua saong ndai [nai] Tâh Tabha saong ndai [nai] Taluic klau urang ndai [nai] ndan [nan] marai blaoh tangi lac arak ni klau urang hâ anit Balaok La-u rei, yah thei anit je blaoh raong ba Balaok La-u, ndan [nan] mang ndai [nai] Kacua saong ndai [nai] Tâh Tabha nem [ndem] wek lac dahlak di kieng o kieng habar kac tangin o hu yah takai

[38] lijang o hu kieng blaoh kieng ngap hagaik jiéng, ndan [nan] mang patao ew sa drei ndai [nai] Taluic tra marai tangi, lac ma Taluic kaow hâ raong ba Balaok La-u rei, ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic nem [ndem] wek lac halei tian dahlak ndan [nan] dahlak anit min, arak ni po panar [pa-ndar] dahlak kieng ai Balaok La-u min, mayah po panar [pa-ndar] dahlak kieng Cru kieng Raglai jang dahlak kieng rei, ndan [nan] mang patao nem [ndem] wek saong maik ai Balaok La-u lac arak ni mu Taluic ciip raong ba Balaok La-u min, arak ni cang tuk siam harei ta-nyruah ligaih di but a-ndak [anak] ni blaoh panih [pa-ndih] padaok dua urang nyu, arak ni maik Balaok La-u wek nao

[39] sang blaoh nem [ndem] wek saong muk nyu saong ong nyu baik, ndan [nan] mang maik ai Balaok La-u wek marai sang je, ndan [nan] mang patao pa-nuec [pa-nduec] harak nao di grep palei di grep nagar anyan [akhan] lac tel harei but ndan [nan] patao panih [pa-ndih] anâk matuw da-a marai manyum alak, ndan [nan] mang patao panar [pa-ndar] panraong jabaol nao amal patiap rasa njruah tapay amrak bithar mang athur biep di glai ba marai paoh [piéh] mbeng manyum ndai [nai] Taluic saong cei Balaok La-u, ndan [nan] mang tel harei but ndan [nan] mang di grep palei di grep nagar marai cruh patao, ba dom athur biep di glai rasa ngan njruah tapay ngan amrak di rim mata ni ngan baoh kayau di glai dom baoh

[40] urang mbeng hu ngan baoh urang pala di palei di rim rim mata ni urang ba marai cruh patao dom baol di grep palei di grep nagar marai daong patao, manuus [manuis] juak rek [harek] matai juak glai libuh rabuw rabuw taman taman likei kumei dam dara nem [ndem] puec pakrâ klao buai baiy di thau libik kieng pagap o, di hu thei tel o, mbeng manyum sa ratuh harei malam, ndan [nan] mang bak klau harei malam patao ew ndai [nai] Taluic nem [ndem] lac klau harei klau malam mani Balaok La-u nem [ndem] habar saong hâ hai lac bani [ba-ndi] baniai nyu habar saong hâ, hâ nao nem [ndem] wek saong maik hâ pa-abih nem [ndem] adar juai nem [ndem] nyang [khang] juai, ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic wek nao nem [ndem] wek saong po

[41] bia abih panuec kadha nem [ndem] lac cei Balaok La-u nem [ndem] puec nih [ndih] daok saong dahlak ngap yau abih urang min, ndan [nan] mang po bia ndan [nan] tangi ndai [nai] Taluic lac habar kac blaoh lac yau abih urang, ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic nem [ndem] lac cei Balaok La-u tabiak di harum la-u patih mbeng hen di dahlak caik, blaoh cuk gam karah mata mah blaoh siam likei hen di gaik [hagait], ndan [nan] mang po bia ndan [nan] anyan [akhan] wek saong patao. ndan [nan] mang ndai [nai] Kacua ndai [nai] Tâh Tabha ndan [nan] daok krak peng mahit po bia ndan [nan] daok anyan [akhan] saong patao lac ndai [nai] Taluic nem [ndem] lac cei Balaok La-u tabiak di harum la-u siam lakei lé [lo], ndan [nan] mang ndai [nai] Kacua saong ndai [nai] Tâh Tabha dua urang nyu

[42] di malam ndan [nan] ba gep nao krak aiek cei Balaok La-u saong ndai [nai] Taluic, ndan [nan] mang ndai [nai] Tâh Tabha saong ndai [nai] Kacua krah [krak] mboh cei Balaok La-u tabiak di harum la-u siam likei ganuuh [ganuh] tabiak di rup hadah yau puri [purami] sa klam tuah lap bhap gap krâ di thau labik kieng pagap o siam likei di hu thei tel o, baruw mang ndai [nai] Kacua saong ndai [nai] Tâh Tabha khap di cei Balaok La-u di thau labik kieng ngap habar o, dua urang ndan [nan] dom di daok daman ndai [nai] Tâh Tabha saong ndai [nai] Kacua biai gep lac arak ni ma Taluic kieng ka nyu paje blaoh dua urang drei ngap habar kac ya [yau] ni, dua urang nyu lac thau yaom ka cei Balaok La-u ganreh baik drei kieng ka drei ce ah, batuah ma Taluic hareh,

[43] dalam tian ndai [nai] Kacua saong ndai [nai] Tâh Tabha kieng ngap habar kieng ka hu cei Balaok La-u ka nyu khieng wek, ndan [nan] mbeng manyum bak sa ratuh harei malam ndan [nan] mang dom mik wa adei sa-ai urang lakau drei di patao blaoh wek nao sang, tel urang nao sang jua ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic nem [ndem] saong cei Balaok La-u lac urang nao sang jua abih paje arak ni juai daok dalam harum la-u tra juai tabiak nao aiep kabaw thuei mblang ka urang mboh hai, ndan [nan] mang cei Balaok La-u di tabiak di harum o, cei Balaok La-u cang krâh malam jua urang ndan [nan] mang cei Balaok La-u tabiak di harum la-u, krâh malam cei Balaok La-u tabiak di harum la-u blaoh nih [ndih] saong ndai [nai] Taluic tel

[44] hadah ndan [nan] mang cei Balaok La-u tama harum wek ralé [ralo] mbeng yau ndan [nan] lé [lo] ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic mak harum la-u ndan [nan] padep di cei Balaok La-u dhit, ndan [nan] mang cei Balaok La-u nih [ndih] tel hadah medeh marai nao tapak harum la-u blaoh di mboh harum la-u o, ndan [nan] mang cei Balaok La-u tama dalam ciew nih [ndih] blaoh tangi ndai [nai] Taluic lac ndai [nai] Taluic hu mak harum ndan [nan] padep rei, ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic lac thaoh min ndan [nan] mang cei Balaok La-u daok nih [ndih] dalam ciew nih [ndih] ndan [nan] je, cei Blaok La-u di nem [ndem] puec saong ndai [nai] Taluic o dom daok nih [ndih] blaoh kamraw je, cei Balaok La-u ranep [ra-ndep] daok dalam harum la-u tel di hu

[45] harum la-u o ndan [nan] cei Balaok La-u la-an dom di daok kamraw, halei ndai [nai] Taluic dom di mak palidu saong sakalat blaoh pamatham cei Balaok La-u, tel lima ndam [nam] harei ndan [nan] mang cei Balaok La-u ranep [ra-ndep] ndan [nan] mang klah di la-an, ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic anyan [akhan] tapak lac harum ndan [nan] ndai [nai] Taluic mak ba nao dar dhit paje ndan [nan] mang cei Balaok La-u klao paluic je, ndai [nai] Taluic lac daok dalam harum la-u ai Kacua saong ai Tâh Tabha nyang [khang] di klao lé [lo] lac ai tangin o hu takai o hu hajieng saong dahlak mak harum la-u ndan [nan] padep caik, ndan [nan] mang dua urang nyu klao saong gep nyu wek je ndan [nan] mang ndai [nai] Tâh Tabha saong ndai [nai] Kacua nao ma-in pak

[46] aduk ndai [nai] Taluic blaoh mboh cei Balaok La-u, ndan [nan] mang ndai [nai] Kacua saong ndai [nai] Tâh Tabha nyap [khap] di cei Balaok La-u thau labik kieng ngap habar o abih prân abih yawa dom di daok damân saong thuak yawa, dua urang ndan [nan] dol tian di daok puec klao saong cei Balaok La-u ndan [nan] je, ndan [nan] mang tel cei Balaok La-u tabiak nao aiek kabaw ndan [nan] mang gep gan mik wa pala palei urang mboh, abih drei mik wa urang aain [auen] tabuen ka ndai [nai] Taluic siam wak lé [lo] kieng gaok cei Balaok La-u, ndan [nan] mang urang mbot [mbait] mahit nao di grep palei di grep nagar lac cei Balaok La-u tabiak di harum la-u siam lakei lé [lo], ndan [nan] mang urang ngap ahar

[47] marai rawang ndai [nai] Taluic saong cei Balaok La-u di grep palei di grep nagar asit praong lakei kumei dam ngan dara marai rawang cei Balaok La-u blaoh kieng aiek cei Balaok La-u, ndan [nan] mang mik wa adei sa-ai urang marai mboh cei Balaok La-u, siam likei di thau labik kieng pagap tra o, ndan [nan] mang mik wa urang di grap nagar blaoh thau ka cei Balaok La-u ganreh, ndan [nan] mang cei Balaok La-u ba ndai [nai] Taluic nao raweng maik cei Balaok La-u ndan [nan] mang cei Balaok La-u nao tel sang maik Balaok La-u blaoh maik cei Balaok La-u di thau krân cei Balaok La-u tra o, tel cei Balaok La-u panar [pa-ndar] ndai [nai] Taluic peh ciet

[48] ahar blaoh mak ahar buh di dalam lathuer blaoh pok nao ka maik cei Balaok La-u ndan [nan] mang maik cei Balaok La-u thau lac ka cei Balaok La-u ndan [nan] anâk Po Débata brei, ndan [nan] mang ong saong cek cei Balaok La-u marai apan di tangin cei Balaok La-u blaoh aain [auen] blaoh ong saong cek saong maik cei Balaok La-u anit cei Balaok La-u di thau labik kieng ngap habar o kayua cei Balaok La-u tabiak di harum la-u blaoh siam lakei lé [lo], maik cei Balaok La-u gam anit cei Balaok La-u blaoh gam huec di cei Balaok La-u wek, maduh yau ndan [nan] nan ka mang kal

[49] cei Balaok La-u daok saong maik cei Balaok La-u ndan [nan] di hu tabiak di harum la-u o, blaoh di hu jieng manuus [manuis] o jieng balaok la-u min tel cei Balaok La-u marai daok gleng kabaw ka patao blaoh hu ganreh blaoh cei Balaok La-u tabiak di harum la-u blaoh siam lakei lé [lo] baruw mang maik cei Balaok La-u saong ong saong cek cei Balaok La-u war krân cei Balaok La-u caik ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic saong cei Balaok La-u ba gep wek marai sang blaoh daok di sang pagap yaom sa matâh balan blaoh cei Blaok La-u kieng ramik ahaok blaoh nao kak, ndan [nan] mang ndai [nai]

[50] Kacua saong ndai [nai] Tâh Tabha lakau ndik ahaok nao kak saong cei Balaok La-u, nan mang tel di harei rami ramik kieng trun ahaok ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic mak karah mata mah di cei Balaok La-u blaoh cuk di tangin ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic jak ndai [nai] Kacua saong ndai [nai] Tâh Tabha trun ahaok blaoh daok saong gep sa blah ciew sa drei cei Balaok La-u ndan [nan] daok karei, ndan [nan] mang ganuer ahaok ba abih drei dom baol trun ahaok ndan [nan] mang rami ramik ahaok blaoh tabiak nao, ndan [nan] mang ahaok nao matâh tasik, ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic saong ndai [nai] Tâh Tabha saong ndai [nai] Kacua klau urang ndai [nai] ndan [nan] daok nem [ndem] pakrâ klao saong gep, ndan [nan] mang ndai [nai] Tâh

[51] Tabha saong ndai [nai] Kacua panar [pa-ndar] ndai [nai] Taluic thuak krah mata mah cei Balaok La-u di tangin ndai [nai] Taluic ka ndai [nai] Kacua saong ndai [nai] Tâh Tabha aiek, ndan [nan] mang ndai [nai] Kacua saong ndai [nai] Tâh Tabha aiek blaoh ngap mengap lé [lue] gep blaoh ndai [nai] Kacua saong ndai [nai] Tâh Tabha ngap mengap tablait tangin blaoh laik tama dalam aia tasik mang dalam tian ndai [nai] Kacua saong ndai [nai] Tâh Tabha ma-irat kieng palaik min, ndan [nan] mang ndai [nai] Kacua saong ndai [nai] Tâh Tabha ngap mengap puec lac ana yaow blaoh je kau karah hâ laik tama tasik paje ma Taluic hey tablait tangin kau ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic talak mata gleng binang [bi-ndang]

[52] mboh karah ndan [nan] hadah bhong dalam tasik ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic klak drei tama dalam aia tasik tuei klaon karah ndan [nan], hajieng saong ndai [nai] Taluic klak drei tama dalam aia tasik ndan [nan] ndai [nai] Taluic huec di cei Balaok La-u puec jhak ka ndai [nai] Taluic, ndan [nan] mang ndai [nai] Kacua ndai [nai] Tâh Tabha daok pakrap di anyan [akhan] saong cei Balaok La-u o, tel nao matâh tathik ndan [nan] mang ndai [nai] Kacua saong ndai [nai] Tâh Tabha anyan [akhan] saong cei Balaok La-u lac ndai [nai] Taluic laik tama dalam aia tasik paje, ndai [nai] Kacua saong ndai [nai] Tâh Tabha nem [ndem] pagat cei Balaok La-u lac ndai [nai] Taluic ngap laik karah tama dalam aia tasik

[53] blaoh ndai [nai] Taluic huec kana [ka-nda] ka cei Balaok La-u puec jhak ka nyu baruw mang nyu subik drei nyu tama dalam aia tasik tuei klaon karah ndan [nan] paje, karah ndan [nan] ndan [nan] ndai [nai] Kacua saong ndai [nai] Tâh Tabha palaik tama dalam aia tasik min blaoh ndai [nai] Kacua saong ndai [nai] Tâh Tabha nem [ndem] saong cei Balaok La-u lac ndai [nai] Taluic min ngap laik karah ndan [nan], nan mang cei Balaok La-u marai ca-maoh ciew krung ndai [nai] Taluic daok ndan [nan], blaoh mboh wek sa blah aban krung ndai [nai] Taluic matham blaoh ndai [nai] Taluic luai wek daok di ngaok ciew ndan [nan] saong sa paok tanyrak hala tra blaoh di mboh ndai [nai] Taluic o ndan [nan] mang

[54] cei Balaok La-u hia lathei o huak yah aia lijang o manyum dom di daok hia baruw mang cei Balaok La-u panar [pa-ndar] ganuer ahaok pagalac ahaok blaoh wek marai sang wek, halei ndai [nai] Kacua saong nai Tâh Tabha sa gah tian hia damân adei sa gah tian tra khap di cei Balaok La-u, ndan [nan] mang ahaok marai tel sang blaoh cei Balaok La-u marai akhan saong po bia ndan [nan] lac ndai [nai] Taluic ngap habar di thau o tablait tangin blaoh laik karah tama dalam aia tasik blaoh nyu huec ka-nda ka dahlak puec jhak ka nyu blaoh nyu subik drei nyu tama dalam tathik aia tathik mblung dhit paje, dahlak

[55] lijang di hu mboh nyu subik drei nyu tama tathik o tok di ai Kacua saong ai Tâh Tabha anyan [akhan] wek min ndan [nan] mang po bia ndan [nan] anyan [akhan] saong patao blaoh patao ndan [nan] ew ndai [nai] Kacua saong ndai [nai] Tâh Tabha saong cei Balaok La-u merai tangi, patao saong po bia tangi cei Balaok La-u nem [ndem] lac di hu mboh nyu klak drei nyu tama tasik o dahlak tok di ai Kacua saong ai Tâh Tabha nem [ndem] wek saong dahlak min, cei Balaok La-u sa gah nem [ndem] saong patao sa gah daok hia po bia saong patao ndan [nan] lijang sa gah tangi cei Balaok La-u blaoh sa gah tra daok hia ka ndai [nai] Taluic, ndan [nan] mang patao saong po bia ndan [nan]

[56] tangi ndai [nai] Kacua saong ndai [nai] Tâh Tabha, ndan [nan] mang dua urang ndai [nai] ndan [nan] sa gah hia ka ndai [nai] Taluic sa gah tian tra hia anit lac ka cei Balaok La-u daok jua sa drei sa jan sa gah tian tra saong khap di cei Balaok La-u sa gah hia sa gah nem [ndem] wek saong po bia saong patao ndan [nan], lac dua urang dahlak daok nem [ndem] pakrâ klao saong nyu blaoh dua urang dahlak panar [pa-ndar] nyu thuak karah mata mah ndan [nan] ka dua dahlak aiek blaoh dua urang dahlak brei ka nyu wek paje blaoh nyu ngap habar di thau o tablait tangin nyu blaoh laik karah tama dalam aia tasik blaoh nyu daok maong karah ndan [nan] ahaok daok krâh nuec [nduec] blaoh nyu maong mboh karah ndan [nan]

[57] hadah bhong dalam aia tasik blaoh nyu daok maong dua urang dahlak di hu thau lac ka nyu kieng subik drei tama tasik o mayah dua urang dahlak blaoh thau lac ka nyu kieng subik drei tama tasik ndan [nan] dua urang dahlak thaow wek je, ndan [nan] mang nyu maong mboh karah ndan [nan] hadah bhong dalam aia tasik blaoh nyu subik drei nyu tama dalam tasik di hamu kieng mboh o ndan [nan] mang dua urang dahlak nuec [nduec] nao anyan [akhan] saong cei Balaok La-u nyu je, ndan [nan] mang po bia saong patao ndan [nan] nem [ndem] wek saong cei Balaok La-u lac arak ni anâk juai daok hia caok tra juai kahlaom wak anâk saong ma Taluic di tuah tra o arak ni

[58] anâk daok wek ka po jiéng [pajiong] di anâk sa thun ni baik kahlaom wak ma Taluic yau ndan [nan] je piaoh [piéh] ka po maong mboh rup anâk lijang yau po mboh rup ma Taluic kac min, po bia saong patao nem [ndem] wek saong cei Balaok La-u yau ndan [nan] gam nem [ndem] gam hia, ndan [nan] mang cei Balaok La-u nem [ndem] wek saong po bia saong patao ndan [nan] lac habien thun halei balan halei abih ha-uh [su-uh] abih ha-ain [su-auen] dahlak ndan [nan] mang dahlak thau sa mbeng je halei arak ni dahlak daok saong po tak ni je, cei Balaok La-u gam nem [ndem] gam hia, cei Balaok La-u hadar krung mang kal ndai [nai] Taluic ba lithei ka cei Balaok La-u pak

[59] ngaok ralong sa drei ndai [nai] Taluic gan glai gan klaow hadar krung mang kal gleng kabaw pak ngaok ralong sa drei cei Balaok La-u blaoh sa drei ndai [nai] Taluic ba lathei ra-mbah ra-mbâp saong gep cei Balaok La-u harei halei malam halei lijang hia pak dalam ciew nih [ndih] je hia di hu brei ka [thei] mboh o, gep gan mik wa urang sa baoh nagar thei lijang hia damân ndai [nai] Taluic, halei ndai [nai] Kacua saong ndai [nai] Tâh Tabha dom di daok pasia nyap [khap] di cei Balaok La-u mayah pok salaw lathei nao ka cei Balaok La-u huak lijang nyim [khim] klao, mayah pok jaluk aia nao ka cei Balaok La-u manyum lijang nyim [khim] klao, malam halei lijang dua urang ndai [nai] ndan [nan] cih hala brei ka cei Balaok La-u mbeng je

[60] saong daok nih [ndih] pa-meyok cei Balaok La-u saong ba cei Balaok La-u nem [ndem] pakrâ klao lijang o klah di cei Balaok La-u hia ha-ain [su-auen] ndai [nai] Taluic rei, halei ndai [nai] Taluic ndan [nan] tak di kal ndai [nai] Taluic klak drei tama aia tathik blaoh ndai [nai] Taluic nyuk mak hu karah mata mah ndan [nan] blaoh ndai [nai] Taluic cuh [cuk] di tangin blaoh aia tasik mblung di hu tra o, maduh yau ndan [nan] karah mata mah ndan [nan] ganreh baruw mang ndai [nai] Taluic cuk karah ndan [nan] blaoh ndai [nai] Taluic ganreh ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic yué drei jiéng anak kamar blaoh luak tama dalam abaw saralang blaoh ndai [nai] Taluic daok dalam ndan [nan] mang mada harei mada riyak paoh

[61] abaw saralang ndan [nan] saong ndai [nai] Taluic tabiak riyak paoh abaw saralang ndan [nan] saong ndai [nai] Taluic taom thun ndan [nan] mang tel gah tathik, blaoh abaw saralang ndan [nan] thek marai jai di tapien krung urang mak krang amraow, ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic tabiak di abaw saralang ndan [nan] blaoh ndai [nai] Taluic tagok ngaok kieng nao sang ndan [nan] mang di thau labik nagar palei daok pak halei o ndai [nai] Taluic dom di daok hia ha-ain [su-auen] cei Balaok La-u ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic luak tama daok dalam abaw saralang blaoh daok dalam abaw saralang wek, ndai [nai] Taluic ha-ain [su-auen] cei Balaok La-u blaoh dom di daok hia di dalam abaw

[62] saralang nang [ndang] sa balan sa matâh ndan [nan] mang mboh sa urang ong sa urang muk marai mak krang amraow, ndan [nan] ndai [nai] Taluic luak tama daok dalam abaw saralang blaoh ndai [nai] Taluic hia yau ranaih kamar, ndan [nan] mang ong saong muk ndan [nan] mahit blaoh ong saong muk ndan [nan] nduec nao aiek di mboh anâk kamar o mboh sa baoh abaw saralang ndé [nde] la-i blaoh mahit kamar daok hia dalam , baruw mang ong saong muk ndan [nan] di harei ndan [nan] di jieng mak krang o nua [ndua] abaw ndan [nan] nao sang nua [ndua] nao tel sang blaoh muk ndan [nan] ba abaw ndan [nan] nao caik di dalam cakak pak likuk sang, ong su muk ndan [nan] kathaot panap [pa-ndap] lé [lo] dom di nao duah mak krang pablei mbeng min saong mak

[63] njuh pablei mbeng min, ndan [nan] mang ong ndan [nan] nao mak njuh muk ndan [nan] nao pablei krang luai sang daok jua, ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic tabiak di abaw saralang ndan [nan] marai crang lathei aia hala panang ahar manang di riim mata aia caik tuh pa-mbiah tak ndan [nan] blaoh caik di dalam sang muk ndan [nan] blaoh ndai [nai] Taluic luak tama daok dalam abaw ndan [nan] wek, tel ong su muk ndan [nan] wek marai sang mboh lathei buh di salaw hala cih buh di huep [hop] ahar menang di rim mata buh caik pak ndan [nan], ndan [nan] mang ong su muk ndan [nan] lapa tian blaoh kieng huak, baruw mang muk ndan [nan] ghak ong ndan [nan] wek huec na [nda] ka urang ngap i-niai di dalam lathei ndan [nan], baruw mang ong nan lipa tian lé [lo] ong ndan [nan] di peng o ong ndan [nan]

[64] atak kal blaoh ong ndan [nan] huak ong ndan [nan] huak sa pabah blaoh ong ndan [nan] njak nyam aiek di mboh mbuw hagaik o, ndan [nan] mang ong huak abih dua pangin blaoh di mboh habar o baruw mang ong ndan [nan] jak muk ndan [nan] huak, dua ong muk ndan [nan] huak di mboh habar o, ndan [nan] mang dua ong muk ndan [nan] huak je, ndan [nan] mang dak harei dak ong su muk ndan [nan] nao truh ndan [nan] mang dak harei dak ndai [nai] Taluic ndan [nan] tabiak di abaw ndan [nan] marai crang lathei ndan [nan] rei ralé [ralo] mbeng yau ndan [nan] lé [lo] baruw mang ong su muk ndan [nan] krak aiek ndan [nan] mang mboh ndai [nai] Taluic tabiak di abaw saralang ndan [nan] blaoh daok buh lithei ndan [nan] baruw mang ong su muk paluai marai apan di tangin daok, ong su muk ndan [nan] ain [auen] tabuen pok caik ngaok pha blaoh tangi lac

[65] caow hai thei buh lithei buh ahar cih hala buh di hep paniak [pa-ndiak] aia buh caiy tuh di patit blaoh caik di dalam sang ong mang doh [deh] tani mai, ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic nem [ndem] wek gam nem [ndem] gam hia nem [ndem] lac ong saong muk duén dahlak mai raong dahlak di hu bruk [gruk] hagaik blaoh kieng ngap ka ong saong muk nye taka o dahlak tanâk lathei ngap ahar paniak [pa-ndiak] aia cih hala piaoh [piéh] ka ong saong muk mai mang mak njuh blaoh ong saong muk huak, ndan [nan] mang ong saong muk ndan [nan] mboh ndai [nai] Taluic ndan [nan] siam bi-ndai [binai] lé [lo] blaoh ndai [nai] Taluic ndan [nan] cuk di tangin sa baoh karah mata mah hadah siam lé [lo] saong wak anyuk mah anyuk pariak bak tangin bak takuoy [takuai] ndan [nan] mang ong saong muk ndan [nan] sanâng lac mada po

[66] aluah-tak-ala brei mai ka ong saong muk ndan [nan], baruw mang ong saong muk ndan [nan] tangi ndai [nai] Taluic lac caow ngap habar blaoh jieng lithei jieng ahar ralo ya [yau] ni, ndan [nan] ndai [nai] Taluic dom di daok hia baruw mang ong saong muk ndan [nan] tangi ndai [nai] Taluic lac habar kac blaoh caow hia lé [lo], ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic nang [ndom] wek lac dahlak ha-ain [su-auen] lé [lo] , ndan [nan] mang ong su muk ndan [nan] tangi ndai [nai] Taluic lac caow ha-ain [su-auen] thei, ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic nem [ndem] wek lac dahlak ha-ain [su-auen] seh ha-ain [su-auen] chai, baruw mang ong saong muk ndan [nan] nem [ndem] wek lac yah yau ndan [nan] je luai ka ong ngap lithung chai ka dom dam dara urang marai chai brah blaoh urang nem [ndem] pakrâ klao ka caow jiéng, ndan [nan] mang ong ndan [nan] ngap lithung chai , baruw mang dam dara adaoh ayeng pakrâ

[67] klao ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic dol tian di urang harei halei jua urang ndan [nan] ndai [nai] Taluic hia, hajiong [hajieng] saong ndai [nai] Taluic hia lé [lo] ndan [nan] kayua hadar maik hadar ama saong ha-ain [su-auen] pasang baruw mang ndai [nai] tangi ong saong muk ndan [nan] lac di nagar ni hu patao rei ong, ndan [nan] mang ong saong muk ndan [nan] lac hu , ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic tangi lac patao ndan [nan] hu anâk rei, ong su muk ndan [nan] lac patao ndan [nan] hu klau urang anâk kumei sa urang anâk patao angan ndai [nai] Taluic ndan [nan] kieng cei Balaok La-u blaoh cei Balaok La-u ba nik [ndik] ahaok nao kak blaoh ndai [nai] Taluic tablait tangin laik karah mata mah cei Balaok La-u tama dalam aia tasik blaoh ndai [nai] Taluic ndan [nan] daman karah lé [lo] blaoh ndai [nai] Taluic klak drei tama

[68] tasik aia tathik mblung matai dhit paje daok wek ndai [nai] Tâh Tabha saong ndai [nai] Kacua min , ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic tangi lac cei Balaok La-u kaow daok tak ndan [nan] saong patao hai kieng kumei paje, ong saong muk ndan [nan] lac cei Balaok La-u dom di daok hia harei lei jang hia malam lei jang hia taom thun mangni dom di daok hia , leh pabah ong saong muk ndan [nan] nem [ndem] blaoh ndai [nai] Taluic hia haduk ne [nde] yak ne [nde] laik, baruw mang ong saong muk ndan [nan] tangi ndai [nai] Taluic lac habar kac ong nem [ndem] buw tel angan cei Balaok La-u blaoh caow hia, ndai [nai] Taluic lac ong nem [ndem] njep urang hia ha-ain [su-auen] hadiip ndan [nan] dahlak druai lé [lo] , ong saong muk ndan [nan] di thau lac tacaow ndan [nan] ndai [nai] Taluic hadiip cei Balaok La-u o, ong saong

[69] muk dom di ain [auen] tabuen lac tacaow po Aluah-ta-ala brei ka ong saong muk ndan [nan], ong su muk ndan [nan] di thau tacaow ndan [nan] ndai [nai] Taluic anâk patao o, ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic nem [ndem] wek saong muk saong ong ndan [nan] panar [pa-ndar] muk ndan [nan] nao blei kabuak marai ka ndai [nai] Taluic ma-nyim sa saong dalah ka muk ndan [nan] nao pablei, ndan [nan] mang muk ndan [nan] nao blei kabuak marai ka ndai [nai] Taluic ma-nyim , baruw mang ndai [nai] Taluic manyim hu sa saong dalah nan blaoh ndai [nai] Taluic brei ka muk ndan [nan] nao pablei, blaoh ndai [nai] Taluic thuak karah mata mah di tangin ndai [nai] Taluic brei ka muk ndan [nan] cuk blaoh ndai [nai] Taluic kakei saong muk ndan [nan] panar [pa-ndar] muk ndan [nan] juai nao pablei pak halei juai nao tama dalam madhir patao

[70] blaoh muk ew pablei baruw mang muk ndan [nan] peng kadha tacaow ndan [nan] blaoh muk ndan [nan] ba dalah ndan [nan] nao pablei pak madhir patao , baruw mang pa-nraong iw pa-nraong hanuk ew tangi lac thei ba hagaik pablei, ndan [nan] mang muk ndan [nan] lac dahlak ba dalah, baruw mang pa-nraong iw pa-nraong hanuk nao pathau saong patao ndan [nan] mang patao panar [pa-ndar] pa-nraong iw pa-nraong hanuk ew muk ndan [nan] ba dalah marai ka patao blei baruw mang pa-nraong iw pa-nraong hanuk ew muk ndan [nan] marai, baruw mang patao panar [pa-ndar] muk ndan [nan] mak dalah ndan [nan] ka patao aiek, baruw mang muk ndan [nan] mak dalah ndan [nan] ka patao aiek , patao mboh dalah ndan [nan] pok banga dreh tangin ndai [nai] Taluic ma-nyim lé [lo] blaoh patao

[71] haok aia mata blaoh patao ew po bia saong ndai [nai] Kacua ndai [nai] Tâh Tabha saong cei Balaok La-u marai aiek dalah muk nan, baruw mang abih drei dom urang ndan [nan] marai aiek blaoh mboh dalah ndan [nan] dreh tangin ndai [nai] Taluic ma-nyim lé [lo] bruw mang po bia hia saong cei Balaok La-u hia yah ndai [nai] Kacua saong ndai [nai] Tâh Tabha lijang hia rei , baruw mang patao tangi muk ndan [nan] lac thei ma-nyim dalah ni, muk ndan [nan] nem [ndem] wek lac tacaow dahlak min, patao tangi lac tacaow taglaoh di phik hai lac tacaow habar, baruw mang muk ndan [nan] nem [ndem] wek lac di njep tacaow taglaoh di phik prân dahlak o tacaow dahlak duon min, tak di kal ndan [nan] dahlak saong pasang dahlak nao mak krang blaoh mahit sap kamar hia di dalam abaw

[72] saralang baruw mang dua hadiip pasang dahlak mak abaw ndan [nan] ba marai sang baruw mang tacaow dahlak tabiak di dalam abaw saralang ndan [nan] marai daok saong hadiip pasang dahlak blaoh raong hadiip pasang dahlak , muk ndan [nan] nem [ndem] saong patao yau ndan [nan] blaoh panar [pa-ndar] muk ndan [nan] caik dalah pak madhir patao ka pa-nraong iw pa-nraong hanuk nyik [khik] blaoh patao panar [pa-ndar] muk ndan [nan] wek nao sang blaoh ba tacaow muk ndan [nan] marai ka patao aiek ka mang patao payaom dalah muk ndan [nan], baruw mang muk ndan [nan] kieng talabat patao blaoh muk ndan [nan] nao sang, ndan [nan] mang cei Balaok La-u maong mboh karah mata mah muk ndan [nan] cuk di tangin muk ndan [nan] baruw mang cei Balaok La-u panar [pa-ndar] muk ndan [nan] brei karah ndan [nan]

[73] ka cei Balaok La-u aiek baruw mang cei Balaok La-u krân kurah mata mah ndan [nan] blaoh cei Balaok La-u ba karah ndan [nan] nao ka ndai [nai] Kacua saong ndai [nai] Tâh Tabha krân, baruw mang dua urang ndai [nai] krân lac biak karah cei Balaok La-u baruw mang cei Balaok La-u tuei klaon muk ndan [nan] nao pak sang muk nan, baruw mang muk ndan [nan] ba cei Balaok La-u nao mang jaik kieng tel sang muk ndan [nan] baruw mang ndai [nai] Taluic maong mboh cei Balaok La-u blaoh ndai [nai] Taluic tama dalam sang muk ndan [nan] blaoh daok dalam, ndan [nan] mang muk ndan [nan] marai tel sang blaoh muk ndan [nan] ew ndai [nai] Taluic lac caow ley tabiak mai ka cei aiek ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic ndan [nan] lac cei halei kieng aiek dahlak blaoh tama dalam sang mai aiek halei tabiak nan dahlak di tabiak o, ndan [nan] mang cei Balaok La-u krân sep ndai [nai] Taluic

[74] baruw mang cei Balaok La-u lakau di muk nan panar [pa-ndar] muk ndan [nan] ba cei Balaok La-u tama sang nao aiek, baruw mang muk ndan [nan] ba cei Balaok La-u tama nao aiek cei Balaok La-u tama nao tel blaoh ndai [nai] Taluic klak drei di ngaok pha cei Balaok La-u blaoh ndai [nai] Taluic hia blaoh ndai [nai] Taluic anyan [akhan] wek saong cei Balaok La-u abih baoh panuec krung ndai [nai] Tâh Tabha saong ndai [nai] Kacua ngap laik karah ndan [nan] tama tasik blaoh ndai [nai] Taluic huec di cei Balaok La-u puec jhak baruw mang ndai [nai] Taluic klak drei tama tasik tuei klaon karah ndan [nan] ndai [nai] Taluic nem [ndem] abih baoh panuec baruw mang cei Balaok La-u jang hia yah ndai [nai] Taluic jang hia, baruw mang muk ndan [nan] luai ka cei Balaok La-u saong ndai [nai] Taluic daok

[75] hia saong gep nyu dalam sang ndan [nan] blaoh muk ndan [nan] tabiak mai daok pak lingiw blaoh muk ndan [nan] saong ong ndan [nan] daok sanâng saong daok peng ndai [nai] Taluic nem [ndem] saong cei Balaok La-u, ndan [nan] mang ndai [nai] Taluic saong cei Balaok La-u hia caok nem [ndem] puec saong gep blaoh ndai [nai] Taluic saong cei Balaok La-u tabiak marai nem [ndem] saong dua ong muk ong ndan [nan] abih baoh panuec blaoh cei Balaok La-u ba ong saong muk ndan [nan] saong ndai [nai] Taluic marai sang cei Balaok La-u, ndan [nan] mang cei ndan [nan] ba ndai [nai] Taluic marai tel sang blaoh cei Balaok La-u tama madhir pathau saong patao, ndan [nan] mang patao saong po bia nuec [nduec] tabiak marai kuer di takuéy [takuai] ndai [nai] Taluic blaoh patao saong po bia ndan [nan] hia ne [nde] gaok ne [nde] glah, halei ndai [nai] Tâh Tabha saong ndai [nai] Kacua lijang hia mang gam hia gam huec di

[76] ndai [nai] Taluic, ndan [nan] mang abih drei pa-nraong iw pa-nraong hanuk saong abih drei mik wa adei sa-ai urang marai ain [auen] di ndai [nai] Taluic di grep nagar marai ain [auen], baruw mang ndai [nai] Taluic nem [ndem] abih baoh panuec krung ru-mbah ri-mbâp di dalam aia tathik habar lijang ndai [nai] Taluic nem [ndem] abih , baruw mang pa-nraong iw pa-nraong hanuk mik wa adei sa-ai urang halei lijang haok ia mata ka ndai [nai] Taluic je, bruw mang patao kaoh sa bi-ndah [binah] palei brei ka ong saong muk ndan [nan] bayar aen ngai ong su muk ndan [nan], blaoh patao brei dalah krung ndai [nai] Taluic manyim ndan [nan] ka muk nan, blaoh patao brei ka ong saong muk ndan [nan] sa ratuh radaih padai saong sa ratuh jon [jién] blaoh tel patao luic rai cei Balaok La-u

[77] tagok rai jieng patao mayah hadei cei Balaok La-u luic rai ndan [nan] anâk cei Balaok La-u tagok rai jieng patao wek ./.

——————————————-

n{ dlUk& k c] bOl_` lu md t` d{ k& n# s o) s tOc_* kOT_@ rvH m[# , n# m) dW o) tOc_* n# On_ m` xUH b ls] n# s cY-@ aY n# s kOd_H Rt\ aRm s Ev` pjY-~ Oq_` rEdH , ObL_H RtW` On_ m` xU` [ xUH ] p` Oq_` rOl~ , On_ t-& Oq_` rOl~ o) tOc_* hW` v-) ObL_H On_ m` xUH t-& RkIH pnY` [ pVY` ] mhU aY n# m) tOc_* n# On_ dWH aY mz.U On_ OvH aY tmUH d{ RkIH tl[ b` s tl[ 

[ 2 ] , brU* tOc_* n# mz.U ObL_H zU mn] , n# m) zU w-` mEr az# [ aK# ] Os= o) n# brU* m) o) n# pn^ [ pV^ ] tOc_* n# b On_ pOt_* aY n# k o) n# kY-~ mz.U , n# m) tOc_* n# b pOt_* On_ OvH aY d{ tl[ n# TU w-` ab[H , brU* m) o) n# tq[ tOc_* n# l! hb^ l! ObL_H OvH Od. n. bTH d{ tl[ n{ ObL_H o OvH aY o , brU* m) tOc_* n# l! w-` l! m) k^n[ dhL` OvH aY ERT% tl[ dhL` mz.U RTU$ mhU ObL_H dhL` mn] b` Rd] b` j# hb^ k! ar` n{ ObL_H aY TU ab[H Ec` , o) n# mhU aY d{ T-U 

[ 3 ] lb[` kY-~ q$ hb^ o , n# m) o) n# pn^ [ pV^ ] tOc_* n# rw` xUH mEr pjY-~ ObL_H RtW` rEdH On_ s) , brU* m) tOc_* n# Od_` d{ s) Oy+ tjUH hr] g# ObL_H mtY# j- , n# m) Od. Of- gnW-^ l) Os+ ORp= aEnH dl. pl] m` o) Os= mU` n# , l! hb^ tOc_* o) sU mU` n# tY# ObL_H o OvH ps) o , n# m) o) Os= mU` l! dhL` lk-U n< [ V< ] w-` Os= Of- gnW-^ l) Os+ hl] tOc_* dhL` m) aEnH n- [ V- ] n{ d{ hU T-U n< [ V< ] pRkI OkL_ Os= T] o tOc_* dhL` t` d{ k& zU tW] o) zU On_ m` xUH p` Oq_` 

[ 4 ] rOl~ ObL_H tOc_* dhL` mhU aY ObL_H zU On_ [ dWH ] aY mz.U zU On_ OvH aY tmU` [ tmUH ] d{ RkIH tl[ ObL_H zU mz.U Os= zU mn] ObL_H zU mEr az# [ aK# ] Os= o) zU ObL_H o) zU pn^ [ pV^ ] zU b o) zU On_ mz.U , n# m) zU b On_ mz.U OvH aY d{ tl[ n# TU w-` ab[H ObL_H dW o) tOc_* pjY-~ xUH w-` mEr s) j- , md tOc_* dhL` mtY# kyW mz.U aY d{ tl[ n# m[# , n# l) Os+ Of- gnW-^ ur) d{ m` o) Os= mU` Rt\ o , brU* m) tOc_* n# mtY# dlp# bl# n[H [ V[H ] d{ apW] anI` lk] w[& jY-~ 

[ 5 ] ObL_` lu md hr] md ORp= t-& t[jUH bl# T-U n< [ V< ] b` Ot+ TU# T-U nW-! [ VW-! ] mi[# rH tEk EgL b` kL-U TU# T-U gL-) pEb% , n# zU Em m) gL-) pEb% zU pn^ [ pV^ ] Em` zU papH zU d{ pOt_ k zU kY-~ gL-) kUb* pOt_ n# m) Em` zU l! w-` , l! hI tq[# tEk o hU Od. d{ glU~ On_ glU~ Em y-U n# , gL-) pEb% Ot` kL-U Rd] pEb% m[# Em` Od_` ku` hW-! n [ V ] k lh[` m[# ObL_H anI` pn^ [ pV^ ] Em` papH anI` d{ pOt_ k anI` kY-~ gL-) kUb* pOt_ hb^ k! kY-~ 

[ 6 ] kLH d{ lh[` , kb* ur) rOl- [ rOl ] y-U V# [ n# ] , Em` zU d{ papH zU o zU d{ p-) o s dW zU pn^ [ pV^ ] Em` zU On_ pW-! Os= pOt_ b[ hU k zU j- , V# [ n# ] m) Em` zU cY[$ On_ pW-! Os= pOt_ k zU j- , brU* m) Em` zU On_ pW-! Os= pOt_ , Em` zU On_ t-& pbH v-) j) pOt_ ObL_H aT-U ORg_H , V# [ n# ] m) pORn= i* pORn= hnU` ew tq[ , l! T] mEr ObL_H aT-U ORg_H , V# [ n# ] m) Em` bOl_` lu l! dhL` m[# , brU* pORn= i* pORn= hnU` tq[ l! Em hOt_ bY-# n{ , V# [ n# ] m) Em` bOl_` lu l! dhL` mEr pW-! Os= 

[ 7 ] Of- gRn-H pERt md anI` dhL` j bOl_` lu pn^ [ pV^ ] dhL` Em pW-! ppH [ papH ] zU d{ Of- gRn-H pERt k zU kY-~ gL-) kUb* Of- gRn-H pERt brU* m) pORn= i* pORn= hnU` tm On_ pT-U pOt_ , l! kn DU& pl` tEk mH gRn-H pERt md pnW-! Em` bOl_` lu mEr pW-! kUb* Of- gRn-H pERt k anI` zU gL-) , V# [ n# ] m) pOt_ pn^ [ pV^ ] pORn= i* pORn= hnU` ew bOl_` lu Os= Em` j bOl_` lu mEr , brU* m) pORn= i* pORn= hnU` ew Em` bOl_` lu Os= bOl_` lu mEr 

[ 8 ] brU* m) Em` bOl_` lu j bOl_` lu mEr , V# [ n# ] m) tq[ l! Em` j bOl_` lu b j bOl_` lu Em hOt_ , V# [ n# ] m-) Em` bOl_` lu l! kn DU& pl` tEk mH Of- md anI` dhL` j bOl_` lu pn^ [ pV^ ] dhL` mEr papH zU k zU kY-~ gL-) kUb* Of- V# [ n# ] m) pOt_ n# l! w-` l! kUb* k-U kL-U pLUH ur) Ob_& ObL_H gL-) d{ kj$ o d{ kLH d{ lh[` o , kUb* t-& kL-U rtUH tm# , ObL_H j bOl_` lu gL-) hb^ kY-~ k kj$ , brU* m) pOt_ ew j bOl_` lu mEr tq[ l! kUb* k-U t-& kL-U rtUH tm# 

[ 9 ] hI gL-) d{ kj$ o n [ V ] n# m) j bOl_` lu l! dhL` gL-) kj$ m[# , brU* m) pOt_ l! w-` Os= Em` j bOl_` lu l! yH y-U V# [ n# ] j- j bOl_` lu ElW k zU Od_` w-` p` n{ pgUH m) pg- [ pOg- ] k zU On_ gL-) kb* , Em` bOl_` lu w-` On_ s) Eb` , V# [ n# ] m) Em` bOl_` lu w-` On_ s) , j bOl_` lu Od_` w-` Os= pOt_ t-& hdH m) pg- [ pOg- ] Od. Ob_& pOt_ p-H kb* k j bOl_` lu On_ gL-) p-H kb* tbY` d{ w^ ObL_H ur) Op` j bOl_` lu ORc= Oq_` Or= kb* bOl_H ur) tY$ kb* prOl_ On_ k zU gL-) 

[ 10 ] p` Oq_` rOl~ Od. Ob_& pOt_ tY$ kb* pOl_ [ prOl_ ] t-& Oq_` rOl~ k j bOl_` lu ObL_H w-` mEr s) ObL_H zU n< [ V< ] Os= g-$ zU rH jl# Em l! Od. pOn_` Rd] ObL_H tY$ kb* prOl_ On_ k bOl_` lu gL-) V# [ n# ] q$ y-U Rd] tY$ kb* On_ plh[` OT_H Od. ur) V# [ n# ] zU Od_` n< [ V< ] Os= g-$ zU l! j bOl_` lu gL-) kb* V# [ n# ] d{ kLH d{ lh[` o , V# [ n# ] m) t-& jl ORp= kEV [ kEn ] tlW[! anI` pOt_ b ls] On_ k bOl_` lu On_ OvH Od. kb* Od_` v-) gU& g-$ ObL_H d{ OvH bOl_` lu o ; V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! ew , l! 

[ 11 ] bOl_` lu On_ hOt_ bOl_H o OvH o y [ y-U ] n{ El% ; V# [ n# ] m) ObL_` lu l! Of- ObL_H bOl_` lu glU~ Em Ot+ EV [ En ] tlW[! ObL_H m` ls] On_ hW` V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! w-` mEr s) , t-& bY-^ hr] bOl_` lu tY$ kb* mEr s) ObL_H bOl_` lu Es@ tOg` Od_` Oq_` Or= kb* ObL_H tY$ kb* mEr s) kb* OvH ab[H d{ hU lh[` s Rd] hl] o t& ab[H V# [ n# ] m) pOt_ n[@ [ an[@ ] dl. hEt sn) l! manuus [ mnW[( ] ur) pOt_ s dpW-& ObL_H gL-) kUb* V# [ n# ] d{ kj$ o ObL_H ar` n{ j bOl_` lu tq[# o hU yH tEk l[j) o hU ObL_H 

[ 12 ] zU gL-) kb* V# [ n# ] kj$ Ec` md dl. rU$ zU hb^ e , V# [ n# ] m) hr] hd] pn^ [ pV^ ] j bOl_` lu b g. aRm ObL_H yH OvH hEr` V# [ n# ] ruuic [ rW[! ] hEr` ObL_H gw) w\` d{ dOk [ dOk- ] kb* V# [ n# ] b mEr s) Eh pg Rd] tyH pj- rW[! pOt+ s hr] s d) j) hU s hr] 2 d) j) hU m[# md hr] md Rd] rW[! pOt+ pOt_ kk] Os= j bOl_` lu y-U V# [ n# ] , t-& tU\` hl] ur) p-H kb* k bOl_` lu On_ gL-) V# [ n# ] ur) Op` j bOl_` lu ORc= Oq_` Or= kb* Os= m` aRm ORc= Oq_` Or= kb* Os= bOl_` lu ObL_H ur) tY$ kb* 

[ 13 ] prOl_ On_ k bOl_` lu gL-) j- , V# [ n# ] m) d{ hr] V# [ n# ] EV [ En ] tlW[! b lT] On_ k j bOl_` lu ObL_H EV [ En ] tlW[! On_ t-& cOm_H zU gL-) kb* V# [ n# ] ObL_H EV [ En ] tlW[! Rk` kY-~ gL-) bn[ [ bV[ ] baniai bOl_` lu ruuic [ rW[! ] hEr` hb^ V tq[# o hU tEk o hU , V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! On_ OvH bOl_` lu Rc-) manuuis [ mnW[( ] ur) Ob_& B$ rbU* tm# kW-! rtUH hU mD[^ r[y pEb% pbW] mnU` kOx_` aT-U ORg_H hmU Os= s-$ rb$ mr{ hg^ Oc~ [ c-) ] aOd_H pRm- j bOl_` lu lk] kUm] as[@ ORp= d. dr mnI~ On_ dWH rW[! 

[ 14 ] hEr` m-n) ur) gL-) kb* , V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! Rk` Om= OvH b` mt b` adU~ , T-U k bOl_` lu gRn-H ObL_H EV [ En ] tlW[! Ec` dl. tY# d{ n< [ V< ] tbY` k ur) T-U o , V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! ew q$ m-q$ dWH zU , EV [ En ] tlW[! ew , l! Em m` lT] hW` l- A bOl_` lu l-% , V# [ n# ] m) bOl_` lu pn^ [ pV^ ] Od. manuus [ mnW[( ] ur) Ob_& B$ lW` tm tnIH r[y ab[H , V# [ n# ] m) bOl_` lu glU~ Em Ot+ EV [ En ] tlW[! ObLaH m` lT] On_ hW` , V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! w-` mEr s) ObL_H pOt_ tq[ l! mU tlW[! b lT] s v-) n{ hb^ ObL_H jl Ol- 

[ 15 ] V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! l! dhL` On_ w^ EgL jl# m[# Of- , V# [ n# ] EV [ En ] tlW[! pW-! pg@ pOt_ m[# EV [ En ] tlW[! Od_` jl Ol V# [ n# ] k ayW Od_` Rk` aY-` bn[ [ bV[ ] baniai bOl_` lu m[# , n# m) t-& bY-^ hr] ObL_` lu tY$ kb* mEr s) bOl_` lu Rc) w-` zU ew Od. Ob_& B$ manuus [ mnW[( ] ur) tOg` m) al tnIH r[y mEr mlY-~ kn zU mn) On_ gw) hEr` ObL_H w\` d{ dOk [ dOk- ] kb* mn) On_ tY$ kb* mEr pOt+ g-$ mn) ur) Od_` m-lY-~ kn zU , n# m) Od. Ob_& 

[ 16 ] B$ gw) hErH [ hEr` ] ObL_H w\` d{ dOk [ dOk- ] kb* w\` d{ Rg-$ Rd] kb* ObL_H zU tY$ kb* prOl_ ObL_` lu mEr m) tIH jl# ObL_H bOl_` lu pn# [ pV^ ] Od. manuus [ mnW[( ] ur) lW` tm tnIH r[y w-` ab[H , V# [ n# ] m) ObL_` lu tY$ kb* mEr t-& s) V# [ n# ] pOt_ Od. d{ Od_` mOy+ Os= ab[H s ng^ lk] q# km] d. q# dr as[@ ORp= mOy+ ObL_` lu , pOt_ ew Od. Ob_& mEr hd] w\` hEr` d{ dOk [ dOk- ] kb* V# [ n# ] n) [ V) ] tjUH pl] Ob_& V# [ n# ] m) w\` hEr` 

[ 17 ] d{ dOk [ dOk- ] kb* ObL_H ab[H , w\` hEr` d{ Rg-$ Rd] kb* ObL_H pOt+ n) [ V) ] s pLUH rEdH hEr` , V# [ n# ] m) t-& hr] hd] ObL_` lu On_ gL-) kUb* ObL_H EV [ En ] tlW[! b lT] w-` s v-) Rt\ ObL_H EV [ En ] tlW[! Rk` w-` , V# [ n# ] OvH ObL_` lu Rc-) w-` s v-) Rt\ , V# [ n# ] EV [ En ] tlW[! OvH mnW[( ur) lk] km] d. dr b` vL) b` kt) rbU* rbU* tm# tm# , Od_` mlY-~ kn ObL_` lu , ab[H aTU^ bY-$ d{ EgL RkU` rs\ l[m# Ok_` r[Om= cgU* Os= ab[H mt c} d{ EgL tYo) by-# aRm` cgU^ Ev! kRtU* cr* tEw@ d{ d# d{ 

[ 18 ] d# Ol` n{ mEr Ok= ObL_` lu mRkI d{ TU* lb[` kY-~ pg$ o , hmU Os= s! [ s$ ] rb$ mr{ c-) hg^ srEV [ srEn ] aOd_H pRm- ObL_` l[u , mnU` kOx_` aTU* ORg_H q$ y-U pl] ng^ ur) p` V# [ n# ] , EV [ En ] tlW[! n[` [ V[` ] Oq_` kUy-U ObL_H EV [ En ] tlW[! Od_` Om= , EV [ En ] tlW[! d{ hU Rb] rU$ EV [ En ] tlW[! k ObL_` lu OvH o , EV [ En ] tlW[! Oj_H hl ky-U j. rU$ w-` , EV [ En ] tlW[! Om= OvH ObL_` lu kY-~ gL-) , myH EV [ En ] tlW[! o n[` [ V[` ] ky-U ObL_H Om= o n# EV [ En ] tlW[! Om= d{ OvH ObL_` lu kY-~ gL-) o , V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! n[` [ V[` ] Oq_` ky-U ObL_H EV [ En ] tlW[! Od_` gL-) OvH ObL_` 

[ 19 ] lu tbY` d{ hr.U lu sY. l[k] d{ T-U lb[` kY-~ pg$ o , gnUH ObL_` lu tRz` hdH sY. lk] y-U pUrm[ s kL. ObL_H Od. Ob_& B$ Od_` aOt= hg^ aOt= c-) auak rb$ ayU` mr{ aOd_H pRm- ObL_H Ok= ObL_` lu Ot+ d^ rU$ ObL_` lu , hl] ObL_` lu V# [ n# ] zU Od_` tp` RkIH , V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! Om= OvH y-U V# [ n# ] ObL_H EV [ En ] tlW[! pz$ [ pK$ ] dl. hEt d{ n< [ V< ] tbY` o , V# [ n# ] m) ObL_` lu hd^ RkU~ tU\` b` jl bY-# V# [ n# ] s-) EV [ En ] tlW[! b lT] mEr , EV [ En ] m) ObL_` lu pn^ [ pV^ ] Od. Ob_& B$ lW` tm 

[ 20 ] tnIH r[y w-` ab[H ObL_` lu V# [ n# ] d{ k tm hr.U lu w-` o , V# [ n# ] EV [ En ] tlW[! Om= OvH sY. l[k] n] [ V] ] EV [ En ] tlW[! z$ [ K$ ] d{ T-U lb[` kY-~ q$ hb^ o , V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! OvH Ol- [ Ol ] pj- ObL_H EV [ En ] tlW[! RtU# m) Oq_` kUy-U mEr ObL_H EV [ En ] tlW[! q$ m-q$ ew , EV [ En ] tlW[! l! A ObL_` lu l-% Em m` lT] On_ hW` , V# [ n# ] m) ObL_` lu pL-) kd-) pL) kd) lW` tm ObL_` lu w-` V# [ n# ] m) ObL_` lu lk-U mEr Ot+ EV [ En ] tlW[! ObL_H m` lT] , V# [ n# ] m) ObL_` lu n< [ V< ] Os= n EV [ En ] tlW[! l! EV [ En ] EjW ew dhL` ObL_H ew A EjW EV [ En ] dhL` V# [ n# ] 

[ 21 ] anI` Ob_& anI` B$ , EV [ En ] ew dhL` y-U m) dhL-U Eb` ew b# j ObL_` lu V# [ n# ] Eb` , V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! n< [ V< ] w-` l! m) dhL-U V# [ n# ] dhL` d{ k rn$ [ rV$ ] Os= A ObL_` lu o hOjY-) Os= dhL` ew pj po) A , t-& ar` n{ A gL-) kb* k dhL` Ot` s Rd] A ObL_H s dpW-& kb* dhL` ObL_H A rW[! hEr` k dhL` , m) dhL-U manuus [ mnW[( ] ur) dhL` s dpW-& ObL_H gL-) kb* ObL_H d{ hU rW[! hEr` b k dhL` o t-& ar` n{ s Rd] A ObL_H gL-) s dpW-& kb* ObL_H A rW[! g. hEr` k! , dhL` OvH A cY[$ rvH rvI$ ObL_H 

[ 22 ] gL-) kb* jW s Rd] A d{ Oq_` rOl~ ObL_H dhL` b lT] Em k A s Rd] dhL` , ObL_H dhL` Em OvH A ObL_` lu Od_` gL-) kb* jW s Rd] A d{ Oq_` rOl~ , dhL` sn) pan[@ A ObL_` lu h-# d{ A s tY# Os= dhL` , V# [ n# ] m) A bOl_` lu l! w-` l! dhL` d{ T-U o yH EV [ En ] kY-~ ew b# j) dhL` o z[# [ K[# ] l! hb^ myH EV [ En ] kY-~ ew dhL` ObL_H EV [ En ] ew A l[j) dhL` o z[# [ K[# ] l! hb^ o r] , V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! w-` mEr s) dl. tY# EV [ En ] tlW[! z$ [ K$ ] d{ A bOl_` lu d{ T-U lb[` kY-~ q$ hb^ o , V# [ n# ] m) 

[ 23 ] EV [ En ] tlW[! mOr [ mEr ] t-& s) n# aY hr] gL-H m) t-& s) , brU* m) pOt_ tq[ , l! m tlW[! b lT] s v-) n{ hb^ ObL_H EsW Ol- [ Ol ] t-& bY-^ hr] m) Em t-& s) , l[j) EV [ En ] tlW[! pW-! pg@ pOt_ l! On_ w^ EgL jl# V# [ n# ] r] , V# [ n# ] m) pOt_ ew m tIH tB Os= m kcW mEr pn^ [ pV^ ] l! hr] hd] V# [ n# ] m tIH tB Os= m kcW dW ur) hâo [ hI ] b lT] On_ k bOl_` lu , V# [ n# ] m) m kcW Os= m tIH tB dW ur) zU l! d{ b lT] k bOl_` lu o ElW k m tlW[! b lT] k bOl_` lu Eb` , m tIH tB Os= m tlW[! [ m kcW ] dW ur) zU l! zU l[mU` d{ bOl_` lu Ol- [ Ol ] ,

[ 24 ] tq[# o hU tEk o hU Od. d{ glU~ On_ glU~ Em tObL_H zU b lT] On_ ObL_H bOl_` lu glU~ Em m` lT] ObL_H ktW` dhL` ObL_H dhL` RbUH [ VW-! ] Oh_$ [ Oh_` ] lT] ab[H ObL_H a-` j bOl_` lu j- , x-$ Os= r-` [ hr-` ] rOl p` Oq_` rOl~ x-$ Os= j bOl_` lu gLU~ Em ObL_H mg] r-` [ hr-` ] V# [ n# ] tObL_H dhL` l! r[Om= ObL_H dhL` nW-! [ VW-! ] Oh_` lT] ab[H j- , ElW k m tlW[! b lT] Eb` m tlW[! V# [ n# ] zU hU rn$ [ rV$ ] Os= j bOl_` lu pj- , m tIH tB Os= m kcW n< [ V< ] w-` Os= pOt_ y-U V# [ n# ] m) pOt_ n< [ V< ] w-` l! yH 

[ 25 ] y-U V# [ n# ] j- ObL_H ElW k m tlW[! b lT] k bOl_` lu , V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! aY# [ a-W# ] tbW-# dl. hEt l! hU k zU kY-~ b lT] k A bOl_` lu w-` , V# [ n# ] m) A bOl_` lu Od_` p` Oq_` rOl~ Rc-) Ob_& B$ manuus [ mnW[( ] ur) w-` , ObL_H t-& bY-^ hr] hj# Os= rbU` sU$ EgL sU$ OkL_* , V# [ n# ] m) A bOl_` lu pn^ [ pV^ ] Od. Ob_& B$ manuus [ mnW[( ] ur) zU gw) hEr` ObL_H w\` d{ dOk [ dOk- ] kb* ObL_H tY$ kb* prOl_ A bOl_` lu mEr s) , prOl_ mtIH aDW k Ej` kY-~ t-& s) V# [ n# ] A bOl_` lu pn^ [ pV^ ] Od. Ob_& lW` tm 

[ 26 ] tnIH r[y w-` ab[H , V# [ n# ] m) A bOl_` lu tY$ kb* mEr s) tY$ kb* mEr t-& s) V# [ n# ] A ObL_` lu ElW kb* V# [ n# ] Od_` d-) d{ vL) k ur) w\` hEr` d{ dOk [ dOk- ] kb* V# [ n# ] ObL_H A bOl_` lu nW-! [ VW-! ] tm g{~ mG) apW] V# [ n# ] m) EV [ En ] tIH tB Os= EV [ En ] kcW dW ur) EV [ En ] V# [ n# ] Od_` tnI` dl. g{~ , V# [ n# ] m) A bOl_` lu Od_` mG) apW] ObL_H dW ur) EV [ En ] V# [ n# ] pW-! J` k A bOl_` lu l! mG) apW] Od- n# Eb` On_ aY-$ [ aY-` ] kb* Eb` Ot` ln) k k-U kY-~ tUH aY bU , V# [ n# ] m) bOl_` lu q$ mq$ glU~ Og_` Ob_H pt[H EV [ En ] 

[ 27 ] kcW ObL_H EV [ En ] kcW pW-! J` EV [ En ] kcW l! j bOl_` lu n{ aw` aw^ hr-H tObL_H zU glU~ Em Og_` P k-U k! , V# [ n# ] m) A bOl_` lu lk-U On_ ObL_H q$ m-q$ m) d{ T-U o Og_` tEk EV [ En ] tIH tB ObL_H EV [ En ] tIH tB pW-! J` , l! bOl_` lu n{ zU gLU~ Em pEj` Rd] Ot` pOn_ [ pOV_ ] zU m[# hEg` Ek [ k! ] , ElW k zU mG) zU Eb` A kcW yH tY$ zU Ol- [ Ol ] Ok_* zU On_ , zU d{ On_ Rt\ o pj- k# , V# [ n# ] m) dW ur) EV [ En ] V# [ n# ] ElW k A bOl_` lu Od_` mG) apW] t` V# [ n# ] j- , EV [ En ] tlW[! Od_` dl. s) ObL_H mh[@ EV [ En ] tIH tB 

[ 28 ] Os= EV [ En ] kcW pW-! J` k A bOl_` lu V# [ n# ] EV [ En ] tlW[! Od. d{ Od_` gOn= d{ EV [ En ] kcW Os= EV [ En ] tIH tB , V# [ n# ] m) t-& hr] hd] A bOl_` lu On_ gL-) kb* w-` V# [ n# ] pOt_ kk] Os= A bOl_` lu l! hEr` V# [ n# ] rOl- [ rOl ] pOj- ar` n{ ElW rW[! hEr` V# [ n# ] yH On_ OvH pg t` pg Eb` t` pOt+ s Ev` dW Ev` pvU` t` V# [ n# ] p[Oa_H [ OpY-H ] k pOt_ pn^ [ pV^ ] ur) On_ pjY-~ , hl] tY# pOt_ V# [ n# ] T-U k A bOl_` lu gRn-H pj- V# [ n# ] m) hr] hd] A bOl_` lu On_ gL-) kb* w-` , V# [ n# ] EV [ En ] tlW[! b lT] w-` V# [ n# ] EV [ En ] tlW[! c[H hl s 

[ 29 ] tRz` hl b On_ k A ObL_` lu V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! b lT] On_ mEj` kY-~ t-& cOm_H A bOl_` lu gL-) kb* V# [ n# ] ObL_H mh[@ s$ ur) t` pg b` m) Oq_` rOl~ s) mh[@ s$ ur) n< [ V< ] pRkI OkL_ b` m) Oq_` rOl~ , ObL_H EV [ En ] tlW[! On_ t-& cOm_H V# [ n# ] D[@ s$ ur) t` pg Os= D[@ s$ ur) n< [ V< ] OvH Od. n. t` pg Os= OvH pg ur) pvU` t` V# [ n# ] j- , Os= OvH A bOl_` lu Od_` gL-) kb* t` V# [ n# ] j- , V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! Rb] cY-@ lT] Os= Rb] tRz` hl k A bOl_` lu , V# [ n# ] m) A bOl_` lu tElH tRz` hl 

[ 30 ] V# [ n# ] OvH hl c[H V# [ n# ] m) A bOl_` lu l! hl T] c[H y-U n{ EV [ En ] V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! l! w-` dhL` m[# c[H k A v-) Oy+ hl dhL` c[H d{ tq[# dhL` p[Oa_H [ pY-H ] hd] A bOl_` lu On_ kY-~ km] p` hl] V# [ n# ] A hd^ dhL` Eh m) A EjW az# [ aK# ] Os= ur) EjW l! dhL` c[H hl k A EjW , V# [ n# ] m) A bOl_` lu l! dhL` nW [ VW ] a-# EV [ En ] d{ ab[H o ObL_H dhL` s{ n< [ V< ] pnW-! n{ tbY` w-` , V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! tq[ A bOl_` lu l! A t` pg hbY-# k! ObL_H rOl- [ rOl ] Ol- [ Ol ] y [ y-U ] n{ , V# [ n# ] m) A bOl_` lu 

[ 31 ] l! dhL` t` m) pOg [ pOg- ] , V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! l! Ok [ Ok- ] A bOl_` lu t` s Ev` pg k dhL` Om= aY-` , V# [ n# ] m) A bOl_` lu l! dhL` l[m# d{ Rd] Ol d{ OvH RpI# kY-~ t` o , V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! OkL_ ObL_H EV [ En ] tlW[! w-` On_ s) j- , V# [ n# ] m) A bOl_` lu Rc) Ob_& B$ w-` Od. Ob_& V# [ n# ] t` pg s hr] V# [ n# ] n) [ V) ] s rtUH rEdH V# [ n# ] m) t-& bY-^ hr] A bOl_` lu tY$ kUb* mEr s) V# [ n# ] m) A bOl_` lu n< [ V< ] Os= pOt_ l! pg dhL` t` ObL_H pj- Of- az} rEdH On_ pjY-~ Eb` , V# [ n# ] m) 

[ 32 ] pOt_ l! rEdH Rd] mEc m[# t-& hdH m) pOg [ pOg- ] pOt_ pn^ [ pV^ ] manuus [ mnW[( ] ur) RtW` rEdH On_ pjY-~ Ot` dW RTUH rEdH , V# [ n# ] m) Od. Ob_& RtW` rEdH On_ t-& cOm_H A bOl_` lu t` pg V# [ n# ] ObL_H OvH pg A bOl_` lu t` ObL_H pvU` p` V# [ n# ] n) [ V) ] s rtUH rEdH , V# [ n# ] m) Od. Ob_& V# [ n# ] pjY-~ d{ ab[H o , V# [ n# ] m) pjY-~ Em s) ObL_H Od. Ob_& V# [ n# ] z# [ aK# ] Os= pOt_ l! pg rOl- [ rOl ] Ol- [ Ol ] ad] sA dhL` pjY-~ d{ ab[H o pOt_ tq[ l! Od_` hOd. V# [ n# ] m) Od. Ob_& n# l! Od_` n) [ V) ] s rtUH 

[ 33 ] rEdH , V# [ n# ] m) pOt_ nW-! [ VW-! ] hr` tk rEdH d{ Rg-$ pl] b[ b` s rtUH RTUH rEdH b mEr ObL_H pjY-~ pg V# [ n# ] m) ab[H , ab[H s ng^ as[@ ORp= lk] kUm] Od. d{ Od_` pnI`s k A bOl_` lu l! tq[# o hU tEk o hU ObL_H t` pg rUu! [ rW[! ] hEr` hb^ k! ObL_H g[Rn-H Ol- [ Ol ] y [ y-U ] V# [ n# ] , ur) Od_` pnI`s l! A bOl_` lu gRn-H j- brU* m) rUu! [ rW[! ] hEr` t` pg rOl y [ y-U ] V# [ n# ] , Od. hEr` Os= pg ur) pOjY-) mEr l-H b` vL) b` kt) T] On_ g# vL) pOt_ ObL_H Om= OvH p[ga ] Os= hEr` V# [ n# ] Od. d{ 

[ 34 ] mOy+ A bOl_` lu , V# [ n# ] m) A bOl_` lu Od_` gL-) kUb* k pOt_ Oy+ s mtIH bl# V# [ n# ] m) A bOl_` lu w-` On_ p` s) Em` zU ObL_H zU pn^ [ pV^ ] Em` zU mEr pW-! EV [ En ] tlW[! anI` pOt_ k zU V# [ n# ] m) Em` zU d{ K[# On_ pW-! o Em` zU n< [ V< ] w-` l! hâo [ hI ] tq[# j) o hU myH tEk l[j) o hU myH l[k] rU$ anI` l[j) J` lk] Ol- [ Ol ] , ObL_H anI` pn^ [ pV^ ] Em` On_ pW-! EV [ En ] tlW[! k anI` , Em` d{ z[# [ K[# ] On_ pW-! o , V# [ n# ] m) A bOl_` lu d{ p-) o s dW zU pn^ [ pV^ ] Em` zU On_ pW-! EV [ En ] tlW[! b[ hU k zU j- , V# [ n# ] m) Em` 

[ 35 ] zU d{ z[# [ K[# ] On_ pW-! o , V# [ n# ] m) A bOl_` lu n< [ V< ] w-` Os= Em` zU l! Em` On_ pW-! Os= pOt_ Eb` d{ hU hb^ o , Eg` [ hEg@ ] d{ dhL` c- [ j- ] , V# [ n# ] m) Em` zU cY[$ On_ pW-! k zU j- , Em` A bOl_` lu On_ t-& pbH v-) j) pOt_ ObL_H aT-U ORg_H V# [ n# ] m) pORn= i* pORn= hnU` ew tq[ l! T] mEr ObL_H aT-U ORg_H , V# [ n# ] m) Em` A bOl_` lu l! dhL` m[# , pORn= i* pORn= hnU` tq[ Em` A bOl_` lu l! Em hOt_ bY-# n{ , V# [ n# ] m) Em` A bOl_` lu l! dahalk mEr md hU pnW-! m[# , V# [ n# ] m) pORn= i* pORn= 

[ 36 ] hnU` tq[ l! pnW-! hEg` Em` A bOl_` lu l! anI` dhL` j bOl_` lu pn^ [ pV^ ] dhL` Em pW-! EV [ En ] tlW[! k zU ObL_H dhL` d{ z[# [ K[# ] mEr pW-! o , zU pn^ [ pV^ ] s dW dhL` mEr pW-! Os= pOt_ b[ hU k zU j- , dhL` cY[$ alH d{ zU ObL_H dhL` mEr j- , V# [ n# ] m) pORn= i* pORn= hnU` tm pT-U pOt_ V# [ n# ] m) pOt_ ew Em` A bOl_` lu On_ tq[ , V# [ n# ] m) Em [ aEm` ] A bOl_` lu n< [ V< ] w-` l! md pnW-! anI` dhL` j bOl_` lu pn^ [ pV^ ] dhL` mEr pW-! anI` Of- k zU ObL_H dhL` d{ z[# [ K[# ] mEr pW-! o ObL_H zU d{ 

[ 37 ] p-) o zU pn^ [ pV^ ] s dW dhL` mEr pW-! b[ hU k zU j- , dhL` cY[$ d{ hU Os= zU o ar` n{ dhL` mEr az# [ aK# ] Os= Of- j- , V# [ n# ] m) pOt_ n< [ V< ] w-` l! pnW-! y-U V# [ n# ] ar` n{ Rd] an[@ m[# j bOl_` lu V# [ n# ] hl] kL-U ur) anI` V# [ n# ] d{ T-U lb[` k mEg@ hl] an[@ bOl_` lu r] y [ y-U ] n{ , V# [ n# ] m) pOt_ ew EV [ En ] kcW Os= EV [ En ] tIH tB Os= EV [ En ] tlW[! kL-U ur) EV [ En ] V# [ n# ] mEr ObL_H tq[ l! ar` n{ kL-U ur) hI an[@ bOl_` lu r] , yH T] an[@ j- ObL_H Or= b bOl_` lu , V# [ n# ] m) EV [ En ] kcW Os= EV [ En ] tIH tB n< [ V< ] w-` l! dhL` d{ kY-~ o kY-~ hb^ k! tq[# o hU yH tEk 

[ 38 ] l[j) o hU kY-~ ObL_H kY-~ q$ hEg` OjY-) , V# [ n# ] m) pOt_ ew s Rd] EV [ En ] tlW[! Rt\ mEr tq[ , l! m tlW[! Ok_* hI Or= b bOl_` lu r] , V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! n< [ V< ] w-` l! hl] tY# dhL` V# [ n# ] dhL` an[@ m[# , ar` n{ Of- pn^ [ pV^ ] dhL` kY-~ A bOl_` lu m[# , myH Of- pn^ [ pV^ ] dhL` kY-~ RcU kY-~ rEgL j) dhL` kY-~ r] , V# [ n# ] m) pOt_ n< [ V< ] w-` Os= Em` A bOl_` lu l! ar` n{ mU tlW[! cY[$ Or= b bOl_` lu m[# , ar` n{ c) tU\` sY. hr] tRzWH l[EgH d{ bU@ aV` [ an` ] n{ ObL_H pn[H [ pV[H ] pOd_` dW ur) zU , ar` n{ Em` bOl_` lu w-` On_ 

[ 39 ] s) ObL_H n< [ V< ] w-` Os= mU` zU Os= o) zU Eb` , V# [ n# ] m) Em` A bOl_` lu w-` mEr s) j- , V# [ n# ] m) pOt_ pnW-! [ pVW-! ] hr` On_ d{ Rg-$ pl] d{ Rg-$ ng^ az# [ aK# ] l! t-& hr] bU@ V# [ n# ] pOt_ pn[H [ pV[H ] anI` mtU* da\ mEr mz.U al` , V# [ n# ] m) pOt_ pn^ [ pV^ ] pORn= jOb_& On_ am& ptY$ rs\ RxWH tp% aRm` b[T^ m) aTU^ bY-$ d{ EgL b mEr Op_H [ OpY-H ] v-) mz.U EV [ En ] tlW[! Os= c] bOl_` lu , V# [ n# ] m) t-& hr] bU@ V# [ n# ] m) d{ Rg-$ pl] d{ Rg-$ ng^ mEr RcUH pOt_ , b Od. aTU^ bY-$ d{ EgL rs\ q# RxWH tp% q# aRm` d{ r} mt n{ q# Ob_H ky-U d{ EgL Od. Ob_H 

[ 40 ] ur) v-) hU q# Ob_H ur) pl d{ pl] d{ r} r} mt n{ ur) b mEr RcUH pOt_ Od. Ob_& d{ Rg-$ pl] d{ Rg-$ ng^ mEr Od= pOt_ , manuus [ mnW[( ] jW` r-` [ hr-` ] mEt jW` EgL l[bUH rbU* rbU* tm# tm# l[k] kUm] d. dr n< [ V< ] pW-! pRkI OkL_ EbW Eb% d{ T-U l[b[` kY-~ pg$ o , d{ hU T] t-& o , v-) mz.U s rtUH hr] ml. , V# [ n# ] m) b` kL-U hr] ml. pOt_ ew EV [ En ] tlW[! n< [ V< ] l! kL-U hr] kL-U ml. mn{ bOl_` lu n< [ V< ] hb^ Os= hI Eh l! bn[ [ bV[ ] baniai zU hb^ Os= hI , hI On_ n< [ V< ] w-` Os= Em` hI pab[H n< [ V< ] ad^ EjW n< [ V< ] z) [ K) ] EjW , V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! w-` On_ n< [ V< ] w-` Os= Of- 

[ 41 ] bY ab[H pnW-! kD n< [ V< ] l! c] bOl_` lu n< [ V< ] pW-! n[H [ V[H ] Od_` Os= dhL` q$ y-U ab[H ur) m[# , V# [ n# ] m) Of- bY V# [ n# ] tq[ EV [ En ] tlW[! l! hb^ k! ObL_H l! y-U ab[H ur) , V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! n< [ V< ] l! c] bOl_` lu tbY` d{ hr.U lu pt[H v-) h-# d{ dhL` Ec` , ObL_H cU` g. krH mt mH ObL_H sY. l[k] h-# d{ Eg` [ hEg@ ] , V# [ n# ] m) Of- bY V# [ n# ] az# [ aK# ] w-` Os= pOt_ ; V# [ n# ] m) EV [ En ] kcW EV [ En ] tIH tB V# [ n# ] Od_` Rk` p-) mh[@ Of- bY V# [ n# ] Od_` az# [ aK# ] Os= pOt_ l! EV [ En ] tlW[! n< [ V< ] l! c] bOl_` lu tbY` d{ hr.U lu sY. lk] Ol- [ Ol ] , V# [ n# ] m) EV [ En ] kcW Os= EV [ En ] tIH tB dW ur) zU 

[ 42 ] d{ ml. V# [ n# ] b g-$ On_ Rk` aY-` c] bOl_` lu Os= EV [ En ] tlW[! , V# [ n# ] m) EV [ En ] tIH tB Os= EV [ En ] kcW RkH [ Rk` ] OvH c] bOl_` lu tbY` d{ hr.U lu sY. l[k] ganuuh [ gnUH ] tbY` d{ rU$ hdH y-U pUr[ [ pUrm[ ] s kL. tWH l$ B$ g$ RkI d{ T-U lb[` kY-~ pg$ o sY. l[k] d{ hU T] t-& o , brU* m) EV [ En ] kcW Os= EV [ En ] tIH tB K$ d{ c] bOl_` lu d{ T-U lb[` kY-~ q$ hb^ o , dW ur) V# [ n# ] Od. d{ Od_` dm# EV [ En ] tIH tB Os= EV [ En ] kcW EbY g-$ l! ar` n{ m tlW[! kY-~ k zU pj- ObL_H dW ur) Rd] q$ hb^ k! y [ y-U ] n{ , dW ur) zU l! T-U Oy+ k c] bOl_` lu gRn-H Eb` Rd] kY-~ k Rd] c- aH , btWH m tlW[! hr-H ,

[ 43 ] dl. tY# EV [ En ] kcW Os= EV [ En ] tIH tB kY-~ q$ hb^ kY-~ k hU c] bOl_` lu k zU KY-~ w-` , V# [ n# ] v-) mz.U b` s rtUH hr] ml. V# [ n# ] m) Od. m[` w ad] sA ur) lk-U Rd] d{ pOt_ ObL_H w-` On_ s) , t-& ur) On_ s) jW V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! n< [ V< ] Os= c] bOl_` lu l! ur) On_ s) jW ab[H pj- ar` n{ EjW Od_` dl. hr.U lu Rt\ EjW tbY` On_ aY-$ kb* TW] vL) k ur) OvH Eh , V# [ n# ] m) c] bOl_` lu d{ tbY` d{ hr.U o , c] bOl_` lu c) RkIH ml. jW ur) V# [ n# ] m) c] bOl_` lu tbY` d{ hr.U lu , RkIH ml. c] bOl_` lu tbY` d{ hr.U lu ObL_H n[H [ V[H ] Os= EV [ En ] tlW[! t-& 

[ 44 ] hdH V# [ n# ] m) c] bOl_` lu tm hr.U w-` rOl- [ rOl ] v-) y-U V# [ n# ] Ol- [ Ol ] V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! m` hr.U lu V# [ n# ] pd-$ d{ c] bOl_` lu D[@ , V# [ n# ] m) c] bOl_` lu n[H [ V[H ] t-& hdH m-d-H mEr On_ tp` hr.U lu ObL_H d{ OvH hr.U lu o , V# [ n# ] m) c] bOl_` lu tm dl. cY-* n[H [ V[H ] ObL_H tq[ EV [ En ] tlW[! l! EV [ En ] tlW[! hU m` hr.U V# [ n# ] pd-$ r] , V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! l! OT_H m[# V# [ n# ] m) c] bOl_` lu Od_` n[H [ V[H ] dl. cY-* n[H [ V[H ] V# [ n# ] j- , c] ObL_` lu d{ n< [ V< ] pW-! Os= EV [ En ] tlW[! o Od. Od_` n[H [ V[H ] ObL_H kRm* j- , c] bOl_` lu rn-$ [ rV-$ ] Od_` dl. hr.U lu t-& d{ hU 

[ 45 ] hr.U lu o V# [ n# ] c] bOl_` lu la# Od. d{ Od_` kRm* , hl] EV [ En ] tlW[! Od. d{ m` pl[dU Os= skl@ ObL_H pmT. c] bOl_` lu , t-& l[m V. [ n. ] hr] V# [ n# ] m) c] bOl_` lu rn-$ [ rV-$ ] V# [ n# ] m) kLH d{ la# , V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! az# [ aK# ] tp` l! hr.U V# [ n# ] EV [ En ] tlW[! m` b On_ d^ D[@ pj- V# [ n# ] m) c] bOl_` lu OkL_ plW[! j- , EV [ En ] tlW[! l! Od_` dl. hr.U lu A kcW Os= A tIH tB z) [ K) ] d{ OkL_ Ol- [ Ol ] l! A tq[# o hU tEk o hU hjY-~ Os= dhL` m` hr.U lu V# [ n# ] pd-$ Ec` , V# [ n# ] m) dW ur) zU OkL_ Os= g-$ zU w-` j- V# [ n# ] m) EV [ En ] tIH tB Os= EV [ En ] kcW On_ mi[# p` 

[ 46 ] adU` EV [ En ] tlW[! ObL_H OvH c] bOl_` lu , V# [ n# ] m) EV [ En ] kcW Os= EV [ En ] tIH tB z$ [ K$ ] d{ c] bOl_` lu T-U lb[` kY-~ q$ hb^ o ab[H RpI# ab[H yw Od. d{ Od_` dmI# Os= TW` yw , dW ur) V# [ n# ] Od& tY# d{ Od_` pW-! OkL_ Os= c] bOl_` lu V# [ n# ] j- , V# [ n# ] m) t-& c] bOl_` lu tbY` On_ aY-` kb* V# [ n# ] m) g-$ g# m[` w pl pl] ur) OvH , ab[H Rd] m[` w ur) aEa# [ a-W# ] tbW-# k EV [ En ] tlW[! sY. w\` Ol- [ Ol ] kY-~ Og_` c] bOl_` lu , V# [ n# ] m) ur) Ov@ [ Ev@ ] mh[@ On_ d{ Rg-$ pl] d{ Rg-$ ng^ l! c] bOl_` lu tbY` d{ hr.U lu sY. lk] Ol- [ Ol ] , V# [ n# ] m) ur) q$ ah^ 

[ 47 ] mEr rw) EV [ En ] tlW[! Os= c] bOl_` lu d{ Rg-$ pl] d{ Rg-$ ng^ as[@ ORp= lk] kUm] d. q# dr mEr rw) c] bOl_` lu ObL_H kY-~ aY-` c] bOl_` lu , V# [ n# ] m) m[` w ad] sA ur) mEr OvH c] bOl_` lu , sY. l[k] d{ T-U lb[` kY-~ pg$ Rt\ o , V# [ n# ] m) m[` w ur) d{ Rg$ ng^ ObL_H T-U k c] bOl_` lu gRn-H , V# [ n# ] m) c] bOl_` lu b EV [ En ] tlW[! On_ rw-) Em` c] bOl_` lu V# [ n# ] m) c] bOl_` lu On_ t-& s) Em` bOl_` lu ObL_H Em` c] bOl_` lu d{ T-U RkI# c] bOl_` lu Rt\ o , t-& c] bOl_` lu pn^ [ pV^ ] EV [ En ] tlW[! p-H cY-@ 

[ 48 ] ah^ ObL_H m` ah^ bUH d{ dl. lTW-^ ObL_H Op` On_ k Em` c] bOl_` lu V# [ n# ] m) Em` c] bOl_` lu T-U l! k c] bOl_` lu V# [ n# ] anI` Op Od-bt Rb] , V# [ n# ] m) o) Os= c-` c] bOl_` lu mEr ap# d{ tq[# c] bOl_` lu ObL_H aEa# [ a-W# ] ObL_H o) Os= c-` Os= Em` c] bOl_` lu an[@ c] bOl_` lu d{ T-U lb[` kY-~ q$ hb^ o kyW c] bOl_` lu tbY` d{ hr.U lu ObL_H sY. lk] Ol- [ Ol ] , Em` c] bOl_` lu g. an[@ c] bOl_` lu ObL_H g. hW-! d{ c] bOl_` lu w-` , mdUH y-U V# [ n# ] n# k m) k& 

[ 49 ] c] bOl_` lu Od_` Os= Em` c] bOl_` lu V# [ n# ] d{ hU tbY` d{ hr.U lu o , ObL_H d{ hU jY-~ manuus [ mnW[( ] o jY-~ bOl_` lu m[# t-& c] bOl_` lu mEr Od_` gL-) kb* k pOt_ ObL_H hU gRn-H ObL_H c] bOl_` lu tbY` d{ hr.U lu ObL_H sY. lk] Ol- [ Ol ] brU* m) Em` c] bOl_` lu Os= o) Os= c-` c] bOl_` lu w^ RkI# c] bOl_` lu Ec` V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! Os= c] bOl_` lu b g-$ w-` mEr s) ObL_H Od_` d{ s) pg$ Oy+ s mtIH bl# ObL_H c] ObL_` lu kY-~ rm[` aOh_` ObL_H On_ k` , V# [ n# ] m) EV [ En ] 

[ 50 ] kcW Os= EV [ En ] tIH tB lk-U V[` aOh_` On_ k` Os= c] bOl_` lu , n# m) t-& d{ hr] rm[ rm[` kY-~ RtU# aOh_` V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! m` krH mt mH d{ c] bOl_` lu ObL_H cU` d{ tq[# V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! j` EV [ En ] kcW Os= EV [ En ] tIH tB RtU# aOh_` ObL_H Od_` Os= g-$ s bLH cY-* s Rd] c] bOl_` lu V# [ n# ] Od_` kr] , V# [ n# ] m) gnW-^ aOh_` b ab[H Rd] Od. Ob_& RtU# aOh_` V# [ n# ] m) rm[ rm[` aOh_` ObL_H tbY` On_ , V# [ n# ] m) aOh_` On_ mtIH ts[` , V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! Os= EV [ En ] tIH tB Os= EV [ En ] kcW kL-U ur) EV [ En ] V# [ n# ] Od_` n< [ V< ] pRkI OkL_ Os= g-$ , V# [ n# ] m) EV [ En ] tIH 

[ 51 ] tB Os= EV [ En ] kcW pn^ [ pV^ ] EV [ En ] tlW[! TW` RkH mt mH c] bOl_` lu d{ tq[# EV [ En ] tlW[! k EV [ En ] kcW Os= EV [ En ] tIH tB aY-` , V# [ n# ] m) EV [ En ] kcW Os= EV [ En ] tIH tB aY-` ObL_H q$ m-q$ Ol- [ lW- ] g-$ ObL_H EV [ En ] kcW Os= EV [ En ] tIH tB q$ m-q$ tEbL@ tq[# ObL_H El` tm dl. aY ts[` m) dl. tY# EV [ En ] kcW Os= EV [ En ] tIH tB mir@ kY-~ pEl` m[# , V# [ n# ] m) EV [ En ] kcW Os= EV [ En ] tIH tB q$ m-q$ pW-! l! an Oy_* ObL_H j- k-U krH hI El` tm ts[` pj- m tlW[! h-% tEbL@ tq[# k-U V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! tl` mt gL-) b[n) [ b[V) ] 

[ 52 ] OvH krH V# [ n# ] hdH OB~ dl. ts[` V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! kL` Rd] tm dl. aY ts[` tW] OkL_# krH V# [ n# ] , hjY-~ Os= EV [ En ] tlW[! kL` Rd] tm dl. aY ts[` V# [ n# ] EV [ En ] tlW[! hW-! d{ c] bOl_` lu pW-! J` k EV [ En ] tlW[! , V# [ n# ] m) EV [ En ] kcW EV [ En ] tIH tB Od_` pRk$ d{ az# [ aK# ] Os= c] bOl_` lu o , t-& On_ mtIH tT[` V# [ n# ] m) EV [ En ] kcW Os= EV [ En ] tIH tB az# [ aK# ] Os= c] bOl_` lu l! EV [ En ] tlW[! El` tm dl. aY ts[` pj- , EV [ En ] kcW Os= EV [ En ] tIH tB n< [ V< ] pg@ c] bOl_` lu l! EV [ En ] tlW[! q$ El` krH tm dl. aY ts[` 

[ 53 ] ObL_H EV [ En ] tlW[! hW-! kn [ kV ] k c] bOl_` lu pW-! J` k zU brU* m) zU sUb[` Rd] zU tm dl. aY ts[` tW] OkL_# krH V# [ n# ] pj- , krH V# [ n# ] V# [ n# ] EV [ En ] kcW Os= EV [ En ] tIH tB pEl` tm dl. aY ts[` m[# ObL_H EV [ En ] kcW Os= EV [ En ] tIH tB n< [ V< ] Os= c] bOl_` lu l! EV [ En ] tlW[! m[# q$ El` krH V# [ n# ] , n# m) c] bOl_` lu mEr cOm_H cY-* RkU~ EV [ En ] tlW[! Od_` V# [ n# ] , ObL_H OvH w-` s bLH ab# RkU~ EV [ En ] tlW[! mT. ObL_H EV [ En ] tlW[! ElW w-` Od_` d{ Oq_` cY-* V# [ n# ] Os= s Op_` tRz` hl Rt\ ObL_H d{ OvH EV [ En ] tlW[! o V# [ n# ] m) 

[ 54 ] c] bOl_` lu hY lT] o hW` yH aY l[j) o mz.U Od. d{ Od_` hY brU* m) c] bOl_` lu pn^ [ pV^ ] gnW-^ aOh_` pgl! aOh_` ObL_H w-` mEr s) w-` , hl] EV [ En ] kcW Os= En tIH tB s gH tY# hY dmI# ad] s gH tY# Rt\ K$ d{ c] bOl_` lu , V# [ n# ] m) aOh_` mEr t-& s) ObL_H c] bOl_` lu mEr aK# Os= Of- bY V# [ n# ] l! EV [ En ] tlW[! q$ hb^ d{ T-U o tEbL@ tq[# ObL_H El` krH tm dl. aY ts[` ObL_H zU hW-! kV k dhL` pW-! J` k zU ObL_H zU sUb[` Rd] zU tm dl. tT[` aY tT[` vLU~ D[@ pj- , dhL` 

[ 55 ] l[j) d{ hU OvH zU sUb[` Rd] zU tm tT[` o Ot` d{ A kcW Os= A tIH tB az# [ aK# ] w-` m[# V# [ n# ] m) Of- bY V# [ n# ] az# [ aK# ] Os= pOt_ ObL_H pOt_ V# [ n# ] ew EV [ En ] kcW Os= EV [ En ] tIH tB Os= c] bOl_` lu m-Er tq[ , pOt_ Os= Of- bY tq[ c] bOl_` lu n< [ V< ] l! d{ hU OvH zU kL` Rd] zU tm ts[` o dhL` Ot` d{ A kcW Os= A tIH tB n< [ V< ] w-` Os= dhL` m[# , c] bOl_` lu s gH n< [ V< ] Os= pOt_ s gH Od_` hY Of- bY Os= pOt_ V# [ n# ] l[j) s gH tq[ c] bOl_` lu ObL_H s gH Rt\ Od_` hY k EV [ En ] tlW[! , V# [ n# ] m) pOt_ Os= Of- bY V# [ n# ] 

[ 56 ] tq[ EV [ En ] kcW Os= EV [ En ] tIH tB , V# [ n# ] m) dW ur) EV [ En ] V# [ n# ] s gH hY k EV [ En ] tlW[! s gH tY# Rt\ hY an[@ l! k c] bOl_` lu Od_` jW s Rd] s j# s gH tY# Rt\ Os= K$ d{ c] bOl_` lu s gH hY s gH n< [ V< ] w-` Os= Of- bY Os= pOt_ V# [ n# ] , l! dW ur) dhL` Od_` n< [ V< ] pRkI OkL_ Os= zU ObL_H dW ur) dhL` pn^ [ pV^ ] zU TW` krH mt mH V# [ n# ] k dW dhL` aY-` ObL_H dW ur) dhL` Rb] k zU w-` pj- ObL_H zU q$ hb^ d{ T-U o tEbL@ tq[# zU ObL_H El` krH tm dl. aY ts[` ObL_H zU Od_` Om= krH V# [ n# ] aOh_` Od_` RkIH nW-! [ VW-! ] ObL_H zU Om= OvH krH V# [ n# ] 

[ 57 ] hdH OB~ dl. aY ts[` ObL_H zU Od_` Om= dW ur) dhL` d{ hU T-U l! k zU kY-~ sUb[` Rd] tm ts[` o myH dW ur) dhL` ObL_H T-U l! k zU kY-~ sUb[` Rd] tm ts[` V# [ n# ] dW ur) dhL` OT_* w-` j- , V# [ n# ] m) zU Om= OvH krH V# [ n# ] hdH OB~ dl. aY ts[` ObL_H zU sUb[` Rd] zU tm dl. ts[` d{ hmU kY-~ OvH o V# [ n# ] m) dW ur) dhL` nW-! [ VW-! ] On_ az# [ aK# ] Os= c] bOl_` lu zU j- , V# [ n# ] m) Of- bY Os= pOt_ V# [ n# ] n< [ V< ] w-` Os= c] bOl_` lu l! ar` n{ anI` EjW Od_` hY Oc_` Rt\ EjW kOhL+ w\` anI` Os= m tlW[! d{ tWH Rt\ o ar` n{ 

[ 58 ] anI` Od_` w-` k Of- OjY-) [ pj[o) ] d{ anI` s TU# n{ Eb` kOhL+ w\` m tlW[! y-U V# [ n# ] j- p[Oa_H [ OpY-H ] k Of- Om= OvH rU$ anI` l[j) y-U Of- OvH rU$ m tlW[! k! m[# , Of- bY Os= pOt_ n< [ V< ] w-` Os= c] bOl_` lu y-U V# [ n# ] g. n< [ V< ] g. hY , V# [ n# ] m) c] bOl_` lu n< [ V< ] w-` Os= Of- bY Os= pOt_ V# [ n# ] l! hbY-# TU# hl] bl# hl] ab[H huH [ sUuH ] ab[H hEa# [ sUa-W# ] dhL` V# [ n# ] m) dhL` T-U s v-) j- hl] ar` n{ dhL` Od_` Os= Of- t` n{ j- , c] bOl_` lu g. n< [ V< ] g. hY , c] bOl_` lu hd^ RkU~ m) k& EV [ En ] tlW[! b l[T] k c] bOl_` lu p` 

[ 59 ] Oq_` rOl~ s Rd] EV [ En ] tlW[! g# EgL g# OkL_* hd^ RkU~ m) k& gL-) kb* p` Oq_` rOl~ s Rd] c] bOl_` lu ObL_H s Rd] EV [ En ] tlW[! b lT] rvH rvI$ Os= g-$ c] bOl_` lu hr] hl] ml. hl] l[j) hY p` dl. cY-* n[H [ V[H ] j- hY d{ hU Rb] k [ T] ] OvH o , g-$ g# m[` w ur) s Ob_H ng^ T] l[j) hY dmI# EV [ En ] tlW[! , hl] EV [ En ] kcW Os= EV [ En ] tIH tB Od. d{ Od_` psY z$ [ K$ ] d{ c] bOl_` lu myH Op` sl* lT] On_ k c] bOl_` lu hW` l[j) z} [ K} ] OkL_ , myH Op` jlU` aY On_ k c] bOl_` lu mz.U l[j) z} [ K} ] OkL_ , ml. hl] l[j) dW ur) EV [ En ] V# [ n# ] c[H hl Rb] k c] bOl_` lu v-) j- 

[ 60 ] Os= Od_` n[H [ V[H ] pm-Oy` c] bOl_` lu Os= b c] bOl_` lu n< [ V< ] pRkI OkL_ l[j) o kLH d{ c] bOl_` lu hY hEa# [ sUa-W# ] EV [ En ] tlW[! r] , hl] EV [ En ] tlW[! V# [ n# ] t` d{ k& EV [ En ] tlW[! kL` Rd] tm aY tT[` ObL_H EV [ En ] tlW[! zU` m` hU krH mt mH V# [ n# ] ObL_H EV [ En ] tlW[! cUH [ cU` ] d{ tq[# ObL_H aY ts[` vLU~ d{ hU Rt\ o , mdUH y-U V# [ n# ] krH mt mH V# [ n# ] gRn-H brU* m) EV [ En ] tlW[! cU` krH V# [ n# ] ObL_H EV [ En ] tlW[! gRn-H V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! yué Rd] OjY-) an` km^ ObL_H lW` tm dl. ab* srl) ObL_H EV [ En ] tlW[! Od_` dl. V# [ n# ] m) md hr] md r[y` Op_H 

[ 61 ] ab* srl) V# [ n# ] Os= EV [ En ] tlW[! tbY` r[y` Op_H ab* srl) V# [ n# ] Os= EV [ En ] tlW[! Ot+ TU# V# [ n# ] m) t-& gH tT[` , ObL_H ab* srl) V# [ n# ] T-` mEr Ej d{ tpY-# RkU~ ur) m` Rk) aORm_* , V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! tbY` d{ ab* srl) V# [ n# ] ObL_H EV [ En ] tlW[! tOg` Oq_` kY-~ On_ s) V# [ n# ] m) d{ T-U lb[` ng^ pl] Od_` p` hl] o EV [ En ] tlW[! Od. d{ Od_` hY hEa# [ sUa-W# ] c] bOl_` lu V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! lW` tm Od_` dl. ab* srl) ObL_H Od_` dl. ab* srl) w-` , EV [ En ] tlW[! hEa# [ sUa-W# ] c] bOl_` lu ObL_H Od. d{ Od_` hY d{ dl. ab* 

[ 62 ] srl) n) [ V) ] s bl# s mtIH V# [ n# ] m) OvH s ur) o) s ur) mU` mEr m` Rk) aORm_* , V# [ n# ] EV [ En ] tlW[! lW` tm Od_` dl. ab* srl) ObL_H EV [ En ] tlW[! hY y-U rEnH km^ , V# [ n# ] m) o) Os= mU` V# [ n# ] mh[@ ObL_H o) Os= mU` V# [ n# ] VW-! On_ aY-` d{ OvH anI` km^ o OvH s Ob_H ab* srl) OV- [ V- ] li ObL_H mh[@ km^ Od_` hY dl. , brU* m) o) Os= mU` V# [ n# ] d{ hr] V# [ n# ] d{ jY-~ m` Rk) o nW [ VW ] ab* V# [ n# ] On_ s) nW [ VW ] On_ t-& s) ObL_H mU` V# [ n# ] b ab* V# [ n# ] On_ Ec` d{ dl. ck` p` l[kU` s) , o) sU mU` V# [ n# ] kOT_@ pn$ [ pV$ ] Ol- [ Ol ] Od. d{ On_ dWH m` Rk) pbL] v-) m[# Os= m` 

[ 63 ] xUH pbL] v-) m[# , V# [ n# ] m) o) V# [ n# ] On_ m` xUH mU` V# [ n# ] On_ pbL] Rk) ElW s) Od_` jW , V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! tbY` d{ ab* srl) V# [ n# ] mEr Rc) lT] aY hl pn) ah^ mn) d{ rY} mt aY Ec` tUH pvYH t` V# [ n# ] ObL_H Ec` d{ dl. s) mU` V# [ n# ] ObL_H EV [ En ] tlW[! lW` tm Od_` dl. ab* V# [ n# ] w-` , t-& o) sU mU` V# [ n# ] w-` mEr s) OvH lT] bUH d{ sl* hl c[H bUH d{ hW-$ [ Oh$ ] ah^ m-n) d{ r} mt bUH Ec` p` V# [ n# ] , V# [ n# ] m) o) sU mU` V# [ n# ] lp tY# ObL_H kY-~ hW` , brU* m) mU` V# [ n# ] G` o) V# [ n# ] w-` hW-! n [ V ] k ur) q$ in[A d{ dl. lT] V# [ n# ] , brU* m) o) n# l[p tY# Ol- [ Ol ] o) V# [ n# ] d{ p-) o o) V# [ n# ] 

[ 64 ] at` k& ObL_H o) V# [ n# ] hW` o) V# [ n# ] hW` s pbH ObL_H o) V# [ n# ] x` z. aY-` d{ OvH vU* hEg` o , V# [ n# ] m) o) hW` ab[H dW pq[# ObL_H d{ OvH hb^ o brU* m) o) V# [ n# ] j` mU` V# [ n# ] hW` , dW o) mU` V# [ n# ] hW` d{ OvH hb^ o , V# [ n# ] m) dW o) mU` V# [ n# ] hW` j- , V# [ n# ] m) d` hr] d` o) sU mU` V# [ n# ] On_ RtUH V# [ n# ] m) d` hr] d` EV [ En ] tlW[! V# [ n# ] tbY` d{ ab* V# [ n# ] mEr Rc) lT] V# [ n# ] r] rOl- [ rOl ] v-) y-U V# [ n# ] Ol- [ Ol ] brU* m) o) sU mU` V# [ n# ] Rk` aY-` V# [ n# ] m) OvH EV [ En ] tlW[! tbY` d{ ab* srl) V# [ n# ] ObL_H Od_` bUH l[T] V# [ n# ] brU* m) o) sU mU` pElW mEr ap# d{ tq[# Od_` , o) sU mU` V# [ n# ] Ea# [ a-W# ] tbW-# Op` Ec` Oq_` P ObL_H tq[ l! 

[ 65 ] Oc_* Eh T] bUH l[T] bUH ah^ c[H hl bUH d{ h-$ pnY` [ pVY` ] aY bUH Ec% tUH d{ pt[@ ObL_H Ec` d{ dl. s) o) m) OdH [ d-H ] tn[ Em , V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! n< [ V< ] w-` g. n< [ V< ] g. hY n< [ V< ] l! o) Os= mU` dUe# dhL` Em Or= dhL` d{ hU RbU` [ RgU` ] hEg` ObL_H kY-~ q$ k o) Os= mU` z- tk o dhL` tnI` lT] q$ ah^ pnY` [ pVY` ] aY c[H hl p[Oa_H [ OpY-H ] k o) Os= mU` Em m) m` xUH ObL_H o) Os= mU` hW` , V# [ n# ] m) o) Os= mU` V# [ n# ] OvH EV [ En ] tlW[! V# [ n# ] sY. b[EV [ b[En ] Ol- [ Ol ] ObL_H EV [ En ] tlW[! V# [ n# ] cU` d{ tq[# s Ob_H krH mt mH hdH sY. Ol- [ Ol ] Os= w\` azU` mH azU` prY` b` tq[# b` tOkW% [ tEkW ] V# [ n# ] m) o) Os= mU` V# [ n# ] snI~ l! md Of- 

[ 66 ] alWHt`al Rb] Em k o) Os= mU` V# [ n# ] , brU* m) o) Os= mU` V# [ n# ] tq[ EV [ En ] tlW[! l! Oc_* q$ hb^ ObL_H jY-~ l[T] jY-~ ah^ rOl y [ y-U ] n{ , V# [ n# ] EV [ En ] tlW[! Od. d{ Od_` hY brU* m) o) Os= mU` V# [ n# ] tq[ EV [ En ] tlW[! l! hb^ k! ObL_H Oc_* hY Ol- [ Ol ] , V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! n) [ OV. ] w-` l! dhL` hEa# [ sUa-W# ] Ol- [ Ol ] , V# [ n# ] m) o) sU mU` V# [ n# ] tq[ EV [ En ] tlW[! l! Oc_* hEa# [ sUa-W# ] T] , V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! n< [ V< ] w-` l! dhL` hEa# [ sUa-W# ] s-H hEa# [ sUa-W# ] EC , brU* m) o) Os= mU` V# [ n# ] n< [ V< ] w-` l! yH y-U V# [ n# ] j- ElW k o) q$ l[TU~ EC k Od. d. dr ur) mEr EC RbH ObL_H ur) n< [ V< ] pRkI OkL_ k Oc_* OjY-) , V# [ n# ] m) o) V# [ n# ] q$ l[TU~ EC , brU* m) d. dr aOd_H ay-) pRkI 

[ 67 ] OkL_ V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! Od& tY# d{ ur) hr] hl] jW ur) V# [ n# ] EV [ En ] tlW[! hY , hajiong [ hjY-~ ] Os= EV [ En ] tlW[! hY Ol- [ Ol ] V# [ n# ] kyW hd^ Em` hd^ am Os= hEa# [ sUa-W# ] ps) brU* m) EV [ En ] tq[ o) Os= mU` V# [ n# ] l! d{ ng^ n{ hU pOt_ r] o) , V# [ n# ] m) o) Os= mU` V# [ n# ] l! hU , V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! tq[ l! pOt_ V# [ n# ] hU anI` r] , o) sU mU` V# [ n# ] l! pOt_ V# [ n# ] hU kL-U ur) anI` kUm] s ur) anI` pOt_ aq# EV [ En ] tlW[! V# [ n# ] kY-~ c] bOl_` lu ObL_H c] bOl_` lu b n[` [ V[` ] aOh_` On_ k` ObL_H EV [ En ] tlW[! tEbL@ tq[# El` krH mt mH c] bOl_` lu tm dl. aY ts[` ObL_H EV [ En ] tlW[! V# [ n# ] dm# krH Ol- [ Ol ] ObL_H EV [ En ] tlW[! kL` Rd] tm 

[ 68 ] ts[` aY tT[` vLU~ mEt D[@ pj- Od_` w-` EV [ En ] tIH tB Os= EV [ En ] kcW m[# , V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! tq[ l! c] bOl_` lu Ok_* Od_` t` V# [ n# ] Os= pOt_ Eh kY-~ kUm] pj- , o) Os= mU` V# [ n# ] l! c] bOl_` lu Od. d{ Od_` hY hr] l] j) hY ml. l] j) hY Ot+ TU# m)n{ Od. d{ Od_` hY , l-H pbH o) Os= mU` V# [ n# ] n< [ V< ] ObL_H EV [ En ] tlW[! hY hdU` n- [ V- ] y\` n- [ V- ] El` , brU* m) o) Os= mU` V# [ n# ] tq[ EV [ En ] tlW[! l! hb^ k! o) n< [ V< ] bU* t-& aq# c] bOl_` lu ObL_H Oc_* hY , EV [ En ] tlW[! l! o) n< [ V< ] x-$ ur) hY hEa# [ sUa-W# ] hdY[$ V# [ n# ] dhL` ERdW Ol- [ Ol ] , o) Os= mU` V# [ n# ] d{ T-U l! tOc_* V# [ n# ] EV [ En ] tlW[! hdY[$ c] bOl_` lu o , o) Os= 

[ 69 ] mU` Od. d{ Ea# [ a-W# ] tbW-# l! tOc_* Of- alWHtal Rb] k o) Os= mU` V# [ n# ] , o) sU mU` V# [ n# ] d{ T-U tOc_* V# [ n# ] EV [ En ] tlW[! anI` pOt_ o , V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! n< [ V< ] w-` Os= mU` Os= o) V# [ n# ] pn^ [ pV^ ] mU` V# [ n# ] On_ bL] kbW` mEr k EV [ En ] tlW[! mz} s Os= dlH k mU` V# [ n# ] On_ pbL] , V# [ n# ] m) mU` V# [ n# ] On_ bL] kbW` mEr k EV [ En ] tlW[! mz} , brU* m) EV [ En ] tlW[! mz} hU s Os= dlH n# ObL_H EV [ En ] tlW[! Rb] k mU` V# [ n# ] On_ pbL] , ObL_H EV [ En ] tlW[! TW` krH mt mH d{ tq[# EV [ En ] tlW[! Rb] k mU` V# [ n# ] cU` ObL_H EV [ En ] tlW[! kk] Os= mU` V# [ n# ] pn^ [ pV^ ] mU` V# [ n# ] EjW On_ pbL] p` hl] EjW On_ tm dl. mD[^ pOt_ 

[ 70 ] ObL_H mU` ew pbL] brU* m) mU` V# [ n# ] p-) kD tOc_* V# [ n# ] ObL_H mU` V# [ n# ] b dlH V# [ n# ] On_ pbL] p` mD[^ pOt_ , brU* m) pORn= i* pORn= hnU` ew tq[ l! T] b hEg` pbL] , V# [ n# ] m) mU` V# [ n# ] l! dhL` b dlH , brU* m) pORn= i* pORn= hnU` On_ pT-U Os= pOt_ V# [ n# ] m) pOt_ pn^ [ pV^ ] pORn= i* pORn= hnU` ew mU` V# [ n# ] b dlH mEr k pOt_ bL] brU* m) pORn= i* pORn= hnU` ew mU` V# [ n# ] mEr , brU* m) pOt_ pn^ [ pV^ ] mU` V# [ n# ] m` dlH V# [ n# ] k pOt_ aY-` , brU* m) mU` V# [ n# ] m` dlH V# [ n# ] k pOt_ aY-` , pOt_ OvH dlH V# [ n# ] Op` bq Rd-H tq[# EV [ En ] tlW[! mz} Ol- [ Ol ] ObL_H pOt_ 

[ 71 ] Oh_` aY mt ObL_H pOt_ ew Of- bY Os= EV [ En ] kcW EV [ En ] tIH tB Os= c] bOl_` lu mEr aY-` dlH mU` n# , brU* m) ab[H Rd] Od. ur) V# [ n# ] mEr aY-` ObL_H OvH dlH V# [ n# ] Rd-H tq[# EV [ En ] tlW[! mz} Ol- [ Ol ] RbU* m) Of- bY hY Os= c] bOl_` lu hY yH EV [ En ] kcW Os= EV [ En ] tIH tB l[j) hY r] , brU* m) pOt_ tq[ mU` V# [ n# ] l! T] mz} dlH n{ , mU` V# [ n# ] n< [ V< ] w-` l! tOc_* dhL` m[# , pOt_ tq[ l! tOc_* tOgL_H d{ P[` Eh l! tOc_* hb^ , brU* m) mU` V# [ n# ] n< [ V< ] w-` l! d{ x-$ tOc_* tOgL_H d{ P[` RpI# dhL` o tOc_* dhL` OdW# m[# , t` d{ k& V# [ n# ] dhL` Os= ps) dhL` On_ m` Rk) ObL_H mh[@ s$ km^ hY d{ dl. ab* 

[ 72 ] srl) brU* m) dW hdY[$ ps) dhL` m` ab* V# [ n# ] b mEr s) brU* m) tOc_* dhL` tbY` d{ dl. ab* srl) V# [ n# ] mEr Od_` Os= hdY[$ ps) dhL` ObL_H Or= hdY[$ ps) dhL` , mU` V# [ n# ] n< [ V< ] Os= pOt_ y-U V# [ n# ] ObL_H pn^ [ pV^ ] mU` V# [ n# ] Ec` dlH p` mD[^ pOt_ k pORn= i* pORn= hnU` z[` [ K[` ] ObL_H pOt_ pn^ [ pV^ ] mU` V# [ n# ] w-` On_ s) ObL_H b tOc_* mU` V# [ n# ] mEr k pOt_ aY-` k m) pOt_ pOy+ dlH mU` V# [ n# ] , brU* m) mU` V# [ n# ] kY-~ tlb@ pOt_ ObL_H mU` V# [ n# ] On_ s) , V# [ n# ] m) c] bOl_` lu Om= OvH krH mt mH mU` V# [ n# ] cU` d{ tq[# mU` V# [ n# ] brU* m) c] bOl_` lu pn^ [ pV^ ] mU` V# [ n# ] Rb] krH V# [ n# ] 

[ 73 ] k c] bOl_` lu aY-` brU* m) c] bOl_` lu RkI# kUrH mt mH V# [ n# ] ObL_H c] bOl_` lu b krH V# [ n# ] On_ k EV [ En ] kcW Os= EV [ En ] tIH tB RkI# , brU* m) dW ur) EV [ En ] RkI# l! bY` krH c] bOl_` lu brU* m) c] bOl_` lu tW] OkL_# mU` V# [ n# ] On_ p` s) mU` n# , brU* m) mU` V# [ n# ] b c] bOl_` lu On_ m) Ej` kY-~ t-& s) mU` V# [ n# ] brU* m) EV [ En ] tlW[! Om= OvH c] bOl_` lu ObL_H EV [ En ] tlW[! tm dl. s) mU` V# [ n# ] ObL_H Od_` dl. , V# [ n# ] m) mU` V# [ n# ] mEr t-& s) ObL_H mU` V# [ n# ] ew EV [ En ] tlW[! l! Oc_* l-% tbY` Em k c] aY-` V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! V# [ n# ] l! c] hl] kY-~ aY-` dhL` ObL_H tm dl. s) Em aY-` hl] tbY` n# dhL` d{ tbY` o , V# [ n# ] m) c] bOl_` lu RkI# s-$ EV [ En ] tlW[! 

[ 74 ] brU* m) c] bOl_` lu lk-U d{ mU` n# pn^ [ pV^ ] mU` V# [ n# ] b c] bOl_` lu tm s) On_ aY-` , brU* m) mU` V# [ n# ] b c] bOl_` lu tm On_ aY-` c] bOl_` lu tm On_ t-& ObL_H EV [ En ] tlW[! kL` Rd] d{ Oq_` P c] bOl_` lu ObL_H EV [ En ] tlW[! hY ObL_H EV [ En ] tlW[! az# [ aK# ] w-` Os= c] bOl_` lu ab[H Ob_H pnW-! RkU~ EV [ En ] tIH tB Os= EV [ En ] kcW q$ El` krH V# [ n# ] tm ts[` ObL_H EV [ En ] tlW[! hW-! d{ c] bOl_` lu pW-! J` brU* m) EV [ En ] tlW[! kL` Rd] tm ts[` tW] OkL_# krH V# [ n# ] EV [ En ] tlW[! n< [ V< ] ab[H Ob_H pnW-! brU* m) c] bOl_` lu j) hY yH EV [ En ] tlW[! j) hY , brU* m) mU` V# [ n# ] ElW k c] bOl_` lu Os= EV [ En ] tlW[! Od_` 

[ 75 ] hY Os= g-$ zU dl. s) V# [ n# ] ObL_H mU` V# [ n# ] tbY` Em Od_` p` l[q[* ObL_H mU` V# [ n# ] Os= o) V# [ n# ] Od_` snI~ Os= Od_` p-) EV [ En ] tlW[! n< [ V< ] Os= c] bOl_` lu , V# [ n# ] m) EV [ En ] tlW[! Os= c] bOl_` lu hY Oc_` n< [ V< ] pW-! Os= g-$ ObL_H EV [ En ] tlW[! Os= c] bOl_` lu tbY` mEr n< [ V< ] Os= dW o) mU` o) V# [ n# ] ab[H Ob_H pnW-! ObL_H c] bOl_` lu b o) Os= mU` V# [ n# ] Os= EV [ En ] tlW[! mEr s) c] bOl_` lu , V# [ n# ] m) c] V# [ n# ] b EV [ En ] tlW[! mEr t-& s) ObL_H c] bOl_` lu tm mD[^ pT-U Os= pOt_ , V# [ n# ] m) pOt_ Os= Of- bY nW-! [ VW-! ] tbY` mEr kW-^ d{ takuéy [ tEkW ] EV [ En ] tlW[! ObL_H pOt_ Os= Of- bY V# [ n# ] hY n- [ V- ] Og_` n- [ V- ] gLH , hl] EV [ En ] tIH tB Os= EV [ En ] kcW l[j) hY m) g. hY g. hW-! d{ 

[ 76 ] EV [ En ] tlW[! , V# [ n# ] m) ab[H Rd] pORn= i* pORn= hnU` Os= ab[H Rd] m[` w ad] sA ur) mEr Ea# [ a-W# ] d{ EV [ En ] tlW[! d{ Rg-$ ng^ mEr Ea# [ a-W# ] , brU* m) EV [ En ] tlW[! n< [ V< ] ab[H Ob_H pnW-! RkU~ rUvH r[vI$ d{ dl. aY tT[` hb^ l[j) EV [ En ] tlW[! n< [ V< ] ab[H , brU* m) pORn= i* pORn= hnU` m[` w ad] sA ur) hl] l[j) Oh_` ia mt k EV [ En ] tlW[! j- , RbU* m) pOt_ Ok_H s b[VH [ b[nH ] pl] Rb] k o) Os= mU` V# [ n# ] by^ a-# Eq o) sU mU` V# [ n# ] , ObL_H pOt_ Rb] dlH RkU~ EV [ En ] tlW[! mz} V# [ n# ] k mU` n# , ObL_H pOt_ Rb] k o) Os= mU` V# [ n# ] s rtUH rEdH pEd Os= s rtUH Oj# [ OjY-# ] ObL_H t-& pOt_ lW[! Er c] bOl_` lu 

[ 77 ] tOg` Er jY-~ pOt_ myH hd] c] bOl_` lu lW[! Er V# [ n# ] anI` c] bOl_` lu tOg` Er jY-~ pOt_ w-`

————————————

Trong kho tàng văn học dân gian Chăm, Cei Balaok La-u (Hoàng Tử Sọ Dừa) là truyện cổ mang nhiều yếu tố lịch sử, văn hóa và xã hội Champa.

Nhìn dưới gốc độ của văn chương lịch sử, truyện Cei Balaok La-u có nội dung liên quan đến hai dòng tộc lớn của vương quốc Champa dưới thời cổ đại, đó là thị tộc Cau (Kramuka) và thị tộc Dừa (Narikela).

Theo tài liệu bia đá Champa cho biết, hoàng tử Thang, còn gọi là Yang Visnumurti tự cho mình là người xuất thân từ hai thị tộc. Thân phụ của ngài là thị tộc Dừa (Narikela) nắm quyền ở miền bắc và thân mẫu của ngài là thị tộc Cau ((Kramuka) cai trị tiểu vương quốc ở phía nam. Dựa vào nguồn xuất sứ của hai gia đình hoàng gia này, hoàng tử Thang đã thành công thống nhất hai miền nam bắc của Champa đã từng xảy ra các cuộc xung đột nội bộ trong vương quốc Champa thời bấy giờ, và lên ngôi vào năm 1074 với danh hiệu là Vijaya Çri Harivarmadeva, Yang Devatamurti.

Mặc dù dân tộc Chăm chưa bao giờ nghe đến cốt truyện thị tộc Cau, nhưng truyện này lại rất được phổ biến trong biên niên sử của Mã Lai là Sejarah Melayu. Theo biên niên sử này, vị vua trị vì vương quốc Champa ở phương nam thấy có một cây cau kỳ lạ mọc bên cạnh hoàng cung của ngài. Cây cau trổ buồng rất to và đẹp, nhưng buồng cau không chịu nở hoa. Thấy kỳ lạ, nhà vua cho người trèo lên chặt buồng cau ấy đem xuống cho ngài xem. Ông dùng cây kiếm thần của mình chẻ mo cau ra, thấy trong đó có một đứa trẻ hồng hào đẹp đẽ. Ông rất vui mừng, nhận làm con nuôi, rồi đặt tên là Raja Po Klaong (Hoàng tử Po Klaong). Mo cau bọc hoàng tử biến thành tấm mộc đỡ của hoàng gia. Đầu nhọn của mo cau biến thành bảo kiếm keris (một loại kiếm ngắn) của nhà vua. Về sau, hai thứ khí giới này trở thành biểu tượng cho uy quyền nhà nước Champa ở phía Nam.

Ngược lại, Cei Balaok La-u là cốt truyện nằm trong văn học dân gian của người Chăm. Đây chỉ là truyện cổ tích, nhưng nội dung của nó có mối liên hệ trực tiếp hay gián tiếp với yếu tố lịch sử Champa vào đầu thế kỷ thứ XI. Đó, chính là nguyên nhân giải thích cho mục tiêu bài viết của chúng tôi.

 

Yếu tố văn hóa – xã hội

Nhìn dưới gốc độ văn hóa, truyện Cei Balaok La-u mang một số yếu tố truyền thống Chăm, như chế độ mẫu hệ; tục đeo karah mata (chiếc nhẫn hạt cườm); tục dùng trầu cau trong cưới hỏi, giao tế; gói trầu cau bằng khăn màu đỏ, và v.v…

 

Chế độ mẫu hệ

Người Chăm là dân tộc theo chế độ mẫu hệ và mẫu cư. Theo truyền thống Chăm, phụ nữ là người đứng ra lựa chọn phái nam trong việc cưới hỏi. Sau ngày đám cưới, người chồng sống bên nhà vợ. Của cải, con cái trong gia đình là thuộc về người vợ hay dòng tộc bên vợ. Balaok La-u (Sọ Dừa) dù là một hoàng tử hay nhân vật siêu phàm cũng không thoát ra khỏi truyền thống này. Do vậy, anh ta không đi cưới công chúa Út, mà chỉ để cho công chúa Út cưới mình. Sau khi lấy công chúa Út, Balaok La-u không về sống bên nhà mình, mà sống bên nhà vợ, rồi trở thành phò mã sau đó lên ngôi bên xứ sở của vợ mình.

 

Chiếc nhẫn hạt cườm

Karah mata hay "chiếc nhẫn hạt cườm" là bản sắc văn hóa riêng biệt của tôc người Chăm. Đối với dân tộc Chăm, "chiếc nhẫn hạt cườm" không phải là đồ trang sức trong nghĩa rộng của nó mà là biểu tượng cho nguồn gốc của một chủng tộc. Bởi vậy, khi ai đeo karah mata là tự xác định bản thân mình là người Chăm. Qua karah mata, người Chăm tự nhận diện nhau, biết nhau là người đồng tộc. Cei Balaok La-u, khi vừa bước ra khỏi cái lốt sọ dừa, đã thấy trên ngón tay chàng có đeo "chiếc nhẫn hạt cườm". Như vậy, chẳng cần qua một lời giới thiệu nào, mọi người đều biết bản thân Balaok La-u là người Chăm.

Karah mata còn biểu tượng cho lòng trung thành và sự thủy chung. Trao tặng karah mata cho một người tức là ghi một dấu ấn minh chứng cho sự trung thành của mình đối với người ấy. Cei Balaok La-u trao karah mata cho vợ trước khi nàng xuống thuyền, là dâng cho người vợ trái tim thủy chung của mình, đồng thời, cũng là cái nhắc nhở để nàng không đánh mất bản thân hay bản thể của chính mình. Nhờ vậy, mà dù có trải qua bao gian nan khốn khó, cuối cùng hai người sẽ tìm được lại nhau.

 

Tục dùng trầu cau

Tục dùng trầu cau trong giao tế, cưới hỏi, thừa tự, cúng tế, v.v… là một sự việc quan trọng và cần thiết trong cộng đồng người Chăm cả bên Ahier cũng như bên Awal. Sự việc sẽ không thành hay không hội đủ nếu như thiếu trầu cau.

Cô công chúa Út muốn kết thân với Cei Balaok La-u, cô đã khôn ngoan sử dụng "miếng trầu là đầu câu chuyện". Nó vừa hợp với lẽ đạo, vừa hợp với truyền thống, vừa kín đáo cho Cei Balaok La-u biết rằng: Việc cô làm là hoàn toàn có ý thức. Lời cô nói với chàng là những lời lẽ chân tình, chứ chẳng phải là lời lẽ hời hợt của kẻ hồ đồ hay nông nỗi. Cho nên, Cei Balaok La-u khó có thể phủ nhận. Nhờ vậy, mà chuyện tình của hai người được kết thành.

 

Gói trầu bằng khăn đỏ

Gói trầu cau bằng khăn đỏ, là thói quen riêng của người Chăm mà không thấy ở dân tộc nào khác. Công chúa Út khi mang trầu cho Cei Balaok La-u cũng theo kiểu cách của người Chăm. Điều này, chứng tỏ cô là một người hiểu biết và thấm nhuần Văn hóa Chăm.

 

Harei But

Theo quan niệm của người Chăm, ngày thứ Tư (harei But) trong tuần được xem là ngày tốt lành và vẹn toàn nhất. Cho nên họ thường chọn ngày này để tiến hành hôn lễ, dựng nhà cửa, mua sắm và, v.v… Trong truyện Cei Balaok La-u, nhà vua cũng chọn ngày thứ Tư (harei But) để cử hành hôn lễ cho cô công chúa Út của mình.

Xã hội hòa đồng và không giai cấp

Trong truyện Cei Balaok La-u, người Chăm được sống trong môt xã hội an bình không giai cấp: Mẹ Balaok La-u một thường dân, Balaok La-u một anh chăn dê tật nguyền, bà lão nhà nghèo bán "chăn dằn" v.v.. đều có thể xin gặp nhà vua bất kỳ lúc nào mà họ thấy cần thiết.

Balaok La-u một anh chăn dê tật nguyền, cũng có thể thực hiện giấc mơ ngàn đời, là lấy cô công chúa đẹp như tiên nữ làm vợ, trở thành nhà vua và truyền lại ngôi báo cho con cháu của mình muôn đời sau, mà không chút trở ngại.

Một đám cưới to lớn được tiến hành trong suốt một trăm ngày đêm. Khách được mời là toàn thể nhân dân, không phân biệt vua chúa, giàu sang hay nghèo hèn đã cho thấy một sự hòa đồng cao độ.

Sự kiện trên đây còn cho thấy, vị trí của ông vua chỉ là người anh cả trong gia đình, để điều phối và gìn giữ sự an bình và sự công bằng cho xã hội hơn là để thống trị.

Trong truyện Cei Balaok La-u, chưa thấy mức độ xử lý người có tội, nhưng người có công thì khen thưởng rất trọng hậu, như trường hợp hai cụ nhà nghèo, người đã tìm được cô công chúa Út.

Xã hội nông nghiệp phát triển

Trong thời Cei Balaok La-u xã hội Chăm còn mang nặng yếu tố nông nghiệp, nhưng đã phát triển khá cao. Mức sống của người dân tương đối ổn định: Chỉ riêng trâu của nhà vua cũng đã nhiều đến mức ba mươi gia đinh chăn giữ mà vẫn bị thất lạc hay mất mát. Nghèo như mẹ Balaok La-u nhà cũng có xe trâu, dê cừu… Lúa gạo không thiếu nên nhà vua mới có thể một lần thưởng đến một trăm xe lúa cho một người, cùng với vàng bạc và đất đai.

Vào thời điểm này, người Chăm cũng đã biết đóng thuyền tàu. Chuyên chở trên bộ chủ yếu bằng xe trâu. Có những giao thương rộng rãi (ra cả ngoài nước). Và làm được những sản phẩm như tơ lụa v.v…

Tóm lược truyện Cei Balaok La-u

Khi xưa, có một gia đình nghèo khó sống ở ven rừng. Hằng ngày, người ông và người cháu gái phải đi vô rừng đốn củi để đem về bán, đổi lấy lúa gạo.

Có một hôm, trời nắng gắt, nước hai người mang theo không bao lâu đã hết cạn. Người ông bảo: – "Cháu đi tìm quanh đây coi có nơi nào có nước không?" Người cháu đi tìm và thấy trên một tảng đá lớn có một cái trũng nước rất trong. Cô vốc lên uống. Làn nước ngọt ngào mát rượi. Cô vốc nước lên tắm. Làn nước mát làm cô thấy sảng khoái vô cùng. Xong, cô về báo lại cho ông cô biết, rồi đưa ông cô đến đó. Nhưng lạ thay, khi nãy là một trũng nước đầy, bây giờ, bỗng dưng khô cạn, chỉ còn dấu ươn ướt trên đá, mà thôi.

Họ về nhà chưa được bao lâu, cô gái cảm thấy trong người có biến đổi khác lạ, cô có mang thai. Sau đủ chín tháng mười ngày, cô sinh ra một bé trai. Bé trai này không có chân và tay, mà tròn trịa như một cái gáo dừa. Thấy vậy, mọi người đặt tên cho cậu ta là Balaok La-u (Sọ Dừa).

Sọ Dừa lớn lên nhanh chóng. Bảy tháng tuổi biết nói, biết lăn đi chơi một mình. Ba năm tuổi biết đi chăn dê giúp mẹ. Sọ Dừa là cậu bé vừa thông minh, vừa khôn ngoan, có nhiều tài, lại khéo ứng xử. Do vậy, thay vì ghê tởm hay ghét bỏ cái cục thịt xấu xí chỉ biết lăn long lóc, mọi người dần dần trở nên thân thiện và yêu thích Sọ Dừa.

Một hôm, Sọ Dừa đề nghị với mẹ cho mình đi ở chăn trâu cho nhà vua. Mẹ bảo: – "Con không có chân, có tay. Chăn mấy con dê, mẹ còn lo cho dê bị mất. Nay con đòi chăn trâu cho nhà vua, trâu vua nhiều, làm sao con giữ được." Nhưng Sọ Dừa vẫn quyết tâm đòi mẹ đi tâu với vua.

Nghe tin Sọ Dừa muốn giữ trâu cho mình, nhà vua hơi ngỡ ngàng, nhưng vì muốn thử tài Sọ Dừa, nên ông đồng ý, bảo: – "Mẹ Sọ Dừa, cứ mang Sọ Dừa lại đây".

Trâu của nhà vua rất nhiều, hơn ba mươi gia đinh chăn giữ mà cứ bị thất lạc hay mất mát. Nay giao cho một mình Sọ Dừa, nhưng chưa hề bị thất lạc một con nào. Vua rất lấy làm mãn nguyện.

Một hôm, nhà vua sai công chúa Út mang cơm cho Sọ Dừa. Công chúa mang cơm đến nơi Sọ Dừa đang chăn trâu. Cô nhìn quanh quẩn chẳng thấy Sọ Dừa đâu cả. Chỉ thấy một đoàn gia nhân của một quốc vương nào đó, đang làm việc: người chặt cây, kẻ bức dây rừng, người chăn trâu, kẻ xếp cây rào … Công chúa muốn gọi Sọ Dừa ra lấy cơm ăn, chợt nghe tiếng nhạc và tiếng sáo du dương nổi lên, cô vội nép mình sau cành lá, lén nhìn về nơi vừa phát ra thanh nhạc. Cô thấy có một đám người đang ca múa phục vụ cho một vị hoàng tử. Vị hoàng tử trẻ tuổi này có khuôn mặt đẹp rạng rỡ như ánh trăng rằm. Cô nhìn vị hoàng tử một cách đam mê, lòng xốn xang, bỗng cảm thấy trái tim mình như thầm yêu, trộm nhớ đến chàng.

Rồi thời gian trôi qua. Đã nhiều lần công chúa Út mang cơm đến cho Sọ Dừa. Cũng đã nhiều lần cô trộm nhìn vị hoàng tử Sọ Dừa. Nhiều lần trong thâm tâm cô khẳng định: – "Hoàng tử Sọ Dừa chẳng phải là người phàm tục, mà là người của xứ sở thần tiên, hoặc giả, một nhân vật siêu phàm hiếm thấy", nhưng cô chẳng bao giờ tiếc lộ điều này với ai.

Có một lần, nhà vua bảo: – "Hôm nay, công chúa Cả và công chúa Hai, hai ngươi mang cơm cho Sọ Dừa, công chúa Út đã mang đi nhiều lần rồi."

Nghe tin này, tim công chúa Út như se thắt lại. Nàng lo ngại mất đi cơ hội để gặp hoàng tử Sọ Dừa. Bỗng nghe hai cô chị nói: – "Hai con không muốn mang cơm cho Sọ Dừa. Sọ Dừa chỉ là một cục thịt, chỉ biết lăn long lóc. Mang cơm cho Sọ Dừa là một điều sỉ nhục."

Thấy vậy, nhà vua mới nói: – "Thôi, tụi bây không ai muốn đi thì để cho cô Út nó đi".

Nghe vậy, công chúa Út mới mừng thầm. Cô vội têm trầu cau, gói trong chiếc khăn đỏ mang theo. Cô đến nơi Sọ Dừa làm việc sớm hơn thường khi, rồi giấu mình kín trong một lùm cây. Khi thấy hoàng tử Sọ Dừa vừa bước ra khỏi "lốt sọ dừa", cô cũng bất ngờ xuất hiện trước mặt chàng, làm cho hoàng tử Sọ Dừa không kịp biến mình vào cái "lốt sọ dừa" như các lần trước. Cô mời Sọ Dừa miếng trầu, và nói: – "Em đã quen chàng từ lâu. Nhớ nhung, sướng khổ đã từng. Chàng đừng phụ em miếng trầu này. Dẫu mai sau chúng ta có nên duyên nợ hay không, thì qua miếng trầu, chàng còn có giây phút nhớ đến em". Trước mối tình thâm sâu, chân thành của công chúa Út, hoàng tử Sọ Dừa không thể phủ nhận. Rồi hai người trở thành đôi bạn tình yêu nhau.

Sọ Dừa về nhà thưa với mẹ, là chàng muốn lấy công chúa con vua làm vợ. Mẹ chàng vừa nghe đến thì đã giãy nảy và run cầm cập, cho là chàng không bình thường, gia đình bà có thể bị kết tội chết. Nhưng trước cái thúc ép của Sọ Dừa, bà đành chịu thua, liều chết đến thưa chuyện với nhà vua.

Về phần nhà vua, ông không những không bắt tội hay trách cứ mẹ Sọ Dừa, mà còn có phần hoan hĩ. Vua bảo: – "Chuyện ấy, không có gì trở ngại. Ngặt ta, có ba người con. Không biết, đứa nào chịu lấy Sọ Dừa làm chồng!"

Rồi ông cho gọi ba cô công chúa lại, hỏi: – "Trong các con, ai chịu lấy Sọ Dừa làm chồng?"

Nghe đến đây, hai cô công chúa chị đều giãy nảy, bảo, Sọ Dừa không xứng đáng với mình.

Trước thái độ của hai cô chị, ông quay sang hỏi cô công chúa Út: – "Còn con như thế nào?"

Cô công chúa Út trả lời: – "Phận làm con, cha đặt đâu thì con ngồi đấy".

Nhà vua quay sang mẹ Sọ Dừa, và bảo: – "Ngày lành thứ Tư này, trẫm sẽ tổ chức hôn lễ cho chúng".

Nhà vua cho tổ chức một tiệc cưới thật linh đình, kéo dài trong suốt một trăm ngày đêm. Tất cả mọi người, không kể bậc vua chúa, người sang hay kẻ hèn đều được mời đến. Đúng là một tiệc cưới to lớn và vui nhộn, hiếm thấy.

Sau ngày tân hôn, hoàng hậu cho gọi công chúa Út đến để hỏi thăm về cuộc sống chung của hai vợ chồng trẻ. Công chúa Út bảo: – "Vợ chồng con sống hạnh phúc như các cặp vợ chồng bình thường khác." Cô còn thêm: – "Sọ Dừa là một hoàng tử quí phái gấp hơn cả mấy lần con, không dễ gì tìm được".

Cuộc trò chuyện giữa công chúa Út và hoàng hậu, không thoát khỏi tai mắt của hai người chị. Họ rất lấy làm ngạc nhiên. Bởi vậy, khi đêm tối vừa buông xuống, hai người đã đến rình xem, coi vợ chồng công chúa Út sống với nhau như thế nào.

Họ thấy, từ phòng của công chúa Út, ánh hào quang sáng lên, rồi từ trong cái sọ dừa một thanh niên phương phi tuấn tú bước ra. Vẻ đẹp, sự ngời sáng của chàng ta là không thể nào mô tả hết được. Vẻ đẹp này, đã làm mê mệt trái tim của hai người chị. Làm cho hai người tự trách mình sao quá ngu dại. Sao trước đây họ không chịu lấy Sọ Dừa làm chồng.

Rồi than tiếc: – "Uổng thay! Công chúa Út, thật là may mắn! ".

Do không cưỡng được mối tình si đối với Sọ Dừa, hai cô công chúa chị nảy ra cái ý định cướp chồng của em.

Ít lâu sau, Sọ Dừa muốn cùng vợ làm một chuyến giao thương ra nước ngoài. Hai người chị cũng đòi đi theo. Trước khi xuống thuyền, Sọ Dừa đưa cho vợ chiếc nhẫn hạt cườm "thần kỳ" của mình, và bảo nàng nên đeo vào ngón tay.

Thuyền đã ra khơi xa, không ai còn có thể nhìn thấy bến bờ. Ba cô công chúa cùng bước dạo chơi trên khoang thuyền. Hai cô chị ngỏ ý muốn xem chiếc nhẫn "thần kỳ" trên ngón tay của cô em út. Không hiểu được dã tâm của hai người chị, Công chúa Út tháo nhẫn trao cho họ. Hai người chị giả vờ ngắm nghía, rồi bất chợt ném nó xuống biển.Thấy ánh sáng từ chiếc nhẫn lóe lên trước khi rơi xuống nước. Không chút ngần ngại, công chúa Út cũng vụt người lao theo. Hai người chị đứng nhìn, họ chờ đến khi thuyền đã đi xa nơi xảy ra sự cố, mới giả bộ than khóc đến báo cùng Sọ Dừa. Sọ Dừa cho thuyền quay trở lại tìm vợ, nhưng chẳng thấy, chỉ thấy chiếc khăn quàng của nàng đang lênh đênh trên mặt nước. Lòng buồn bã, Sọ Dừa cho hủy chuyến ra đi nước ngoài. Chàng cho thuyền quay trở về để báo cho nhà vua biết.

Công chúa Út lao xuống biển, kịp thời nắm bắt chiếc nhẫn "thần kỳ", nên cô không hề hấn gì. Cô hóa thân thành một hài nhi, vào tá túc trong một vỏ sò lớn. Vỏ sò ấy tự trôi lênh đênh trên biển cho đến hơn một năm sau mới giạt vào bờ, nơi hai vợ chồng cụ già nhà nghèo thường hay đến để nhặt sò, hến. Hai cụ thấy có cái vỏ "sa cừ" rất lớn, mà bên trong dường như có tiếng trẻ thơ. Hai cụ lấy làm lạ, rồi cùng nhau khiêng về để phía sau nhà.

Bẵng đi một hôm, hai cụ đi làm về, thấy nhà cửa sạch sẽ, gọn gàng ngăn nắp, cơm nước dọn sẵn. Hai vợ chồng nghĩ chắc có người tốt bụng nào đó sang giúp. Song việc ấy cứ liên tục xảy ra, nên hai người cũng sinh nghi.

Một ngày kia, hai người giả vờ ra đi như thường lệ, khi đi được nửa đường thì quay về ẩn mình vào một góc kín để theo dõi. Họ thấy, một cô gái có vóc dáng đẹp như tiên nữ từ trong vỏ sò bước ra. Cô nhanh nhẹn thu dọn nhà cửa, đun nước pha trà, rồi nấu nướng để sẵn cho hai người. Không chậm trễ, hai cụ bất ngờ đi ra cầm tay cô gái, rồi hỏi: – "Có phải cháu là người mà bấy lâu nay đã âm thầm giúp cho hai già này không?" Nàng gật đầu, rươm rướm nước mắt và khe khẻ nói: – "Hai cụ nhặt con về. Con không có gì đền đáp công lao. Con giúp làm việc nhà để trả ơn hai cụ."

Tuy đã về được đất liền, nhưng công chúa Út không vơi được nỗi buồn. Cô nhớ vua cha cùng mẫu hậu. Cô nhớ nhất là Sọ Dừa, người chồng thương yêu của cô.

Cô dệt một tấm "chăn dằn", rồi nhờ bà cụ mang vào cung vua để bán. Trước khi bà cụ ra đi, cô căn dặn: – "Cụ đừng bán "chăn" này cho ai, ngoại trừ nhà vua". Rồi tháo chiếc nhẫn nơi tay mình đeo vào ngón tay của bà.

Nhà vua mua tấm "chăn dằn" của bà cụ. Ông rất đỗi ngạc nhiên, vì hoa văn và sự mịn màn của tấm "chăn" không khác với tấm "chăn" mà nàng Út thường dệt. Ông đem đến cho hoàng hậu xem. Bà cũng xác nhận như thế. Ông cho gọi bà cụ vào hỏi: – "Tấm chăn này do ai dệt." Bà cụ trả lời: – "Do cháu của thần dệt". Nhà vua lại hỏi: – "Cháu này là cháu ruột hay là cháu nuôi". Bà cụ xác nhận: – "Chỉ là cháu nuôi thôi". Trong lúc nhà vua và bà cụ đang đối đáp, Sọ Dừa đang đứng bên cạnh, chợt nhìn thấy chiếc nhẫn "hạt cườm" bà cụ đang đeo trên tay, chính là chiếc nhẫn của mình đã trao cho vợ trước khi nàng xuống thuyền. Chàng tức tốc báo cho nhà vua biết, và xin lệnh nhà vua cho chàng được theo về nhà bà cụ.

Hoàng tử Sọ Dừa được gặp lại người vợ thương yêu. Chàng xin phép chủ nhà để đưa công chúa Út về cung. Nhà vua, hoàng hậu, tất cả mọi người, ai nấy đều hết sức vui mừng trước sự hội ngộ của công chúa Út. Chỉ riêng hai cô công chúa chị, ít khi được vui, họ cũng ít khi ngước mặt để nhìn mọi người.

Còn ông bà lão nhà nghèo, người tìm thấy công chúa Út được nhà vua khen thưởng rất trọng hậu: vàng bạc, lúa gạo cùng với đất đai rộng lớn.

Khi về già, nhà vua nhường ngôi lại cho Phò Mã Sọ Dừa. Vì thấy Sọ Dừa là người có đủ phẩm chất đạo đức và tài năng hơn tất cả.

 

Dưới sự trị vì của hai vợ chồng Sọ Dừa - công chúa Út, đất nước muôn dân ngày càng thêm an bình và thịnh vượng.

theo Kauthara.info

Be the first person to like this.
prancham
dấu "[ ]" bị lỗi trong lúc convert qua AT . Mong Ad sửa giùm. Cảm ơn.
February 28, 2015