• Facebook
  • Yahoo
  • Google
  • Live
  • Twitter
  • Live
bonghong
by On April 25, 2012
0 rating 134 views 0 Likes 0 comments

Lễ Rija Nưgar (Lễ hội múa tống ôn đầu năm):

Ông già Chăm cầm ba cây “dương vật” múa phồn thực trong lễ Rija Nưgar Ha Mukut

1. Thời gian mở lễ Rija Nưgar:

Đầu năm khi nghe tiếng sấm rền vang ở phía đông, phía tây là báo hiệu một năm mới người Chăm sắp đến. Người Chăm bắt đầu tổ chức lễ hội đầu năm Rija Nưgar để tống khứ những điều xấu xa, xui xẻo, để năm mới đón nhận những điều tốt lành cho dân làng và đón nước, cầu mưa, chuẩn bị mở đầu cho việc khai trương, cầy cấy. Người Chăm có thành ngữ:

 

Khi nghe tiếng sấm hướng đông – tây

Nhân dân hớn hở mới hòng yên tâm

(Bilan than úk thanh ôn

Hamik grum mưnhi gah pur, pai)

Từ tiếng sấm đầu năm đó, người Chăm bắt đầu cắm mốc thời gian cho năm mới, cho lịch pháp. Đó cũng là ngày hội mở đầu năm – mồng một tháng giêng lịch Chăm. Kể từ mồng một cho đến hết thượng tuần trăng tháng giêng là thời gian mở hội lễ Rija Nưgar. Khắp nơi làng Chăm đều tổ chức lễ hội Rija Nưgar. Đối với làng Chăm Ahiêr thường tổ chức lễ hội Rija Nưgar vào ngày thứ tư, thứ năm và Chăm Awal thì ngày thứ năm, thứ sáu trong tuần và bắt đầu bằng các ngày lẻ (1, 3, 5, 7) trong tháng giêng.

 

2. Diễn biến lễ hội Rija Nưgar:

 

Lễ hội Rija Nưgar được diễn trong một nhà lễ (kajang) ở một bãi đất trống đầu thôn. Nhà lễ (kajang) có 2 mái, được kết cấu bằng 2 vì kèo, mái lợp bằng tấm nhựa (ngày xưa lợp bằng tranh), diện tích khoảng (8m x 5m). Xung quanh được che chắn bằng những tấm liếp tre và chỉ mở một hướng ra vào về hướng đông – hướng thần linh.

Ở trần nhà lễ Rija Nưgar, trong ngày cúng thứ nhất treo một tấm vải trắng hình chữ nhật (1,5m x 1m) gọi là “Lâm tinh” – tượng trưng cho vũ trụ. Bên dưới đối diện với tấm vải là vật lễ “Mưron” – cũng là một tấm vải trắng được cột hai cây gỗ. Và ba cây cột ở đầu nhà lễ đều bao vải trắng. Cách trang trí nhà tương tự như trong không gian thánh đường Hồi giáo – Bàni. Do vậy, ngày đầu cúng lễ Rija Nưgar là cúng cho “thần mới” (yang brou) như các vị thần Alla, mohamach…; đến ngày hôm sau cúng “thần cũ” (yang bimon – yang aklak) như thần Po Inư Nưgar, Po klaung… Tục này còn lưu giữ một cách rõ nét trong tục cúng lễ hội Rija Nưgar ở thôn Bĩnh Nghĩa (Ninh Hải – Ninh Thuận).

Lễ Rija Nưgar được tổ chức trong hai ngày “một ngày vào và một ngày ra” (vào ngày thứ năm ra ngày thứ sáu – tamư di jip tabiak di suk). Hoặc họ gọi theo cách gọi cúng lễ vật “Ngày vào cúng Gà và ngày ra cúng Dê” (tamư mưnuk tabiak pape). Họ còn gọi theo cách cúng lễ vị thần “tamư Po birâu tabiak Po aklak” (Ngày vào cúng thần mới – thần Hồi giáo và ngày ra cúng thần cũ – thần Bàlamôn).

Lễ vật dâng cúng, ngoài gà, dê còn có 5 mâm cơm, canh, bánh trái (chuối, bánh ngọt), trầu cau, rượu trứng… Ngoài ra trên bàn lễ còn có vật lễ quan trọng là lửa – nước. Lễ vật cũng được người Chăm chia làm hai phần âm và dương mà họ thường gọi nôm na theo tên lễ vật chính là “ngày vào buổi chiều – cúng con gà (thuộc âm) và ngày ra buổi sáng – kết thúc lễ là cúng con dê (thuộc dương)”.

 

3. Thầy cúng lễ Rija Nưgar gồm có:

- Thầy Ka in (thầy bóng) mặc áo đỏ múa lễ, đạp lửa, lên đồng phản ánh nguyện vọng của cộng đồng lên thần linh và ngược lại.

- 03 thầy Mưduôn mặc áo trắng vỗ trống Basanưng hát thánh ca của các vị thần (01 thầy hát chính 02 thầy phụ lễ).

- 02 nghệ nhân đánh trống Basanưng.

- 01 nghệ nhân thổi kèn Saranai.

Và cùng nhiều thầy cúng lễ và dân làng phụ lễ.

Nhạc cụ bao gồm: 01 cặp trống Ginăng, 01 trống Basanưng và 01 kèn Saranai.

Đạo cụ múa bao gồm: 01 cây chèo, 01 cây mía đỏ (tượng trưng cho mái chèo thuyền); 01 cây quạt, khăn, và 01 cây roi ngựa. Tất cả đạo cụ, ngoài khăn và quạt được thầy Ka in (thầy bóng) cầm tay còn lại là để tại bàn tổ (danok). Tại bàn tổ nơi để vật lễ và đạo cụ múa còn có một cán rìu (công cụ lao động).

 

4. Hệ thống thần linh trong lễ Rija Nưgar: Người Chăm có tục thờ đa thần. Tất cả làng Chăm đều có hệ thống thần linh chung. Nhưng quan trọng là làng nào cúng lễ thì thần làng của làng đó được mời cúng lễ đầu tiên trong hệ thống thần linh chung ấy. Hệ thống thần linh trong lễ Rija Nưgar Chăm bao gồm các vị thần như sau Po Tang, Po Tang Ahok (thần chèo thuyền), Po Gialau (thần rừng trầm, rừng quế), Cey thun, Cey Dalim (Chàng Lựu), Cey Hanim Par, Cey Sit, Cey Pruang (hai hoàng tử), Po Garai phauk, Po Dam (Chàng trai trẻ), Po Riya (thần sóng biển), Nữ thần Po Nưgar (thần mẹ xứ sở), Po Klaung Garai (vua Chăm), Po Rame (vua Chăm), Po patau Bin Thôr, Po Sah Inư, Po Nai, Nai Bia Sôi, Bia Kôn, Bia Nưn, Bia Than Can, Bia Than Cih (Hoàng Hậu)… Ngoài các vị thần trên là các vị thần anh hùng văn hoá, anh hùng dân tộc trong lễ Rija Nưgar còn cúng các vị thần đất (Po bhùm), thần sông, thần nước (Patau ia), thần mặt trời (Aditiak), thần núi (Po cơk), thần biển (Yang tasik), thần lúa (Po yang sri)…

 

5.Hành lễ lễ Rija Nưgar: Lễ Rija Nưgar do thầy Mưduôn (thầy vỗ) làm chủ lễ, vỗ trống Basanưng rót rượu lần lượt mời các vị thần và hát bài thánh ca. Thầy Ka in (thầy bóng) dâng lễ vật và múa phụ hoạ theo nhịp trống Basanưng, trống Ginăng, kèn Saranai. Mỗi vị thần được mời về dự thì thầy Ka in (thầy bóng) có một điệu múa riêng, có một sắc phục và đạo cụ riêng. Hầu hết những bài thánh ca của các vị thần đều được rút ra từ những huyền thoại, sự tích, truyền thuyết, tiểu sử (Damnưi) của các vị vua (Po), hoàng hậu (Bia), tướng lĩnh (Cey)… Nhưng trong lúc hành lễ tùy theo thời gian, tâm trạng, tính cách, công lao của các vị thần mà Mưduôn (thầy vỗ trống), hoặc Kadhar (thầy kéo đàn Rabap) xướng lên nhiều hay ít. Theo nguyên bản, mỗi ca khúc rất dài, có từ 60-100 câu thơ. Tất cả những lời ca này được các nghệ nhân thuộc lòng và được ghi lại thành văn bản chữ Chăm còn lưu truyền trong dân gian hiện nay. Chẳng hạn, khi hát mở đầu lễ Rija Nưgar thì thầy Mưduôn vỗ trống Basanưng hát mời vị thần Po Tang về dự lễ theo đoạn thơ như sau:

 

- Hát mời thần Po Tang:

Chúng con xông lửa đốt trầm hương

Kính cẩn, quỳ lạy mời thần Po Tang

Nghe chúng con cất tiếng mời

Ngài đến nước rửa chân, ngồi tại bàn tổ

Xin ngài hưởng lễ vật,

Phù hộ độ trì chúng con

(Galau cuh pahuơl yak ia,

Klaung khôi da a yang Po Tang

Pok sap da a Po mai,

Ia rau takay dơh dang di danok

Kanư Po Palieng suk siam kajap,

Likau kanư kajap bih drey yang Po Tang…)

 

- Hát về Po Riyak (thần sóng biển):

Ngài Po Rijak quê ở Tánh Linh,

Người mẹ vĩ đại đã sinh ra ngài.

Ngài thông minh từ thuở bé,

Đạo dức tuyệt vời toả sáng khắp nơi.

Lớn lên quên cả việc nhà,

Đi khắp dân gian tìm học bùa phép

 

(Po Rijak bhum Bicam ia radak,

Mưda Inư sơh tabiak hu Po

Jak rak mưtuon lo,

Tal pruang oh jương thau ka kruk sang

Nau duah mưkru tanau rim harey,

Pieh daung palei Nưgar)

- Hát về thần Po Tang ahuak (thần chèo thuyền): Thầy Mưduôn vỗ trống hát về sự tích thần chèo thuyền, bài hát có đoạn:

 

Đứng giữa biển khơi là Po Tang ahuak

Bọt sóng tuôn trắng ngần

Như đoàn quân Po Tang ahuak

Bọt sóng lên trứng phau

Như đoàn quân Po tang Ahauk

(Di dalam tasik Po Tang ahauk

Riyak pauh athak patih bhong

Bwơl Po Tang ahauk

Riyak puah patih chai lauw)

- Hát về thần Cey Sít:

Đi La Mecque về làng,

Đất Ma Lâm ngồi chưa nóng chỗ

Đất Phan Rí chê tệ,

Sít qua Cà Ná chẳng ghé qua.

Người làm thuyền qua biển.

Bè gỗ Sít vị theo thần sóng.

(Sit nau Mưkah wơk mưng rai,

bhum di pajai ôh dauk liwik

Palei bhum Rarik lac jak,

Bhum di Chanak ôh wek tamư

Urang ngak gilai urang dik,

Gilai bhak di rakituan Po Riyak.)

- Hát về thần Cey Tathun: thì Mưduôn vỗ trống hát cuồng nhiệt, ca ngợi tính oai phong lẫm liệt của thần. Bài hát về Cey Tathun có đoạn:

 

Thần tự hoá thân đến,

Lòng mong muốn đi dạo chơi

Thầy Cey thun chạy ngựa vang dậy non sông,

tướng mạo đẹp trai, khôi ngô tuấn tú

Mũ đội đầu, tay cầm roi,

Ống điếu bằng ngà thần mang theo cùng

(Cey thrơh di trey cey mai…,

cuang di hatai nau duah mư in

Urang nau mưin gay ba,

Cey kau mưng rai sa bek havey

Duon tuak havey cey ba,

Gai đin bila cey ba thu bik…)

 

 

- Hát về Cey Dalim:

Ta trồi lên mặt nước,

Miệng ngậm cây mác đạp cá sâu dưới chân

Êđê thấy linh gọi ông,

Xây tháp thần cho dân cúng thờ

Êđê dựng rạp rải cát,

Dâng trâu đực làm lễ Rija Harei.

(Nan mưng kau blang di ia

Yak di paya bat di pabah

Rađaiy boh ginrơh ieu on,

Ngak jương Bimôn pok khwoi limah

Rađaiy ngak kajang tuh cwah,

Kabaw tanauw limah ngak Rija Harei).

 

- Hát về thần Po Hanim Par:

Khen Po Hanim Par thật tài,

chọn đất đai Patau kumey

Khéo thay Alla ban cho ngài,

rời bỏ Palei Po đi chiến đấu

(Mưyom Po hanim par biak girơh,

Po crauk di po siam đay,

Po klak palei nau ngak nưgar…)

Lúc thầy Mưduôn hát thì thầy Ka in cầm roi ngựa múa nhảy theo nhịp trống và tiếng reo hò của người dự lễ. Thầy Ka in (thầy bóng) ngây ngất trong điệu múa và nhập đồng. Đến lúc thăng hoa thầy Kain (thầy bóng) cầm roi ngựa múa, nhảy phi vào đạp tắt đống lửa đang rực cháy trước rạp lễ trong tiếng hò reo của mọi người. Năm nào thầy bóng lên đồng dập tắt đống lửa thì năm đó dân tin rằng mưa thuận gió hoà. Vì lửa tượng trưng cho nắng nóng, khô hạn. Dập tắt đống lửa trong lễ hội Rija Nưgar là tiễn đưa được cái khô hạn, nắng nóng ra đi và đem lại khí trời mát mẻ, mưa thuận gió hoà cho dân làng cày cấy.

- Hát về Po Klaung Giarai, Po Rame, thầy Mưduôn vỗ trống Basanưng hát bài thánh ca kể về các vị vua đã có công dạy dân làm thủy lợi, đắp đập, ngăn sông, xây dựng đền tháp như sau:

 

Chúng con là thường dân bé nhỏ,

Xin quì lạy mời vị thần Po Rame

Cất tiếng mời ngài đến,

nước rửa chân ngồi tại bàn tổ

Ngài lên trời thủ phép màu,

Ngài Po Rame thật tài

Ngài đắp đập ngăn sông,

chất đá lên núi làm đền

(Akok klaung anưk dun ya,

klaung khôi da a yang Po Rame

Po sap da a Po mai,

Ia rao takay dơh tal danok

Po nau hôr lon ar,

Ginơk Po par yang Po Rame

Po ngak kanon ragar kraung,

Po kăn kanon cơk dak kalan…)

 

- Đền thần Po Nai thầy Mưduôn hát về sự tích Nữ thần:

Nàng bỏ nhà đi tu ở núi cao rừng rậm,

Nàng đi tu không ai biết

Chỉ vì hổ thẹn bà đi tu,

Đường vào thung lũng rẽ hai

Nàng đi tu ai bày,

Chính Po Thun Garai bày Nàng đi tu

Nai nau tapah they thau,

Sa buah mưlau nai nau tapah

Nai nau tapah they brai,

Po thun Garai biai nai nau tapah

Lúc này thầy Ka in (thầy bóng) đóng vai nữ, là hiện thân của Po Nai mặc áo bông đỏ, đầu đội khăn màu trắng, tay cầm khay trầu trên đó có bông điệp và trái cây múa theo nhịp trống lễ. Thường đến lúc cúng vị thần Po Nai thì thầy bóng Ka in lên đồng phản ảnh nguyện vọng cộng đồng lên thần linh và ngược lại. Ở lễ Rija Nưgar làng Vĩnh Thuận (Ninh Phước – Ninh Thuận) thầy bóng (Kain) nhập đồng trong trạng thái người ngây ngất, toàn thân người thầy bóng run lên. Dân làng lúc này ai cũng van vái, hồi hộp, chờ đợi lời thầy phán xét. Một hồi sau thầy bóng phán: “Tôi (Nữ thần Po Nai) đã đi xa bao năm nay mới về tẩy uế vệ sinh làng palei thì thần mới thường xuyên ghé phù hộ độ trì và cho mưa thuận gió hoà”. Trong lúc thầy bóng đang phán xét thì dân làng vừa lắng nghe, vừa cầu xin thần linh đừng nổi giận, vui lòng hưởng lễ vật lễ Rija mà cho mưa sớm cho dân làng cày cấy. Trong lời khấn vái của dân làng, của thầy lễ luôn có lời khấn cầu nước. Đây là chủ đề mà họ quan tâm nhất trong suốt lễ hội múa Rija Nưgar.

Sau trạng thái lên đồng của Po Nai thì họ tiếp tục hát mời và tiểu sử các vị thần linh khác Po Sah Inư, Bia kon, Bia soi, Bia nưn, Bia Than Can, Than Cih… Cuối cùng thì họ cúng các vị thần đất, thần sông, các người đã khuất mà đã có công khai khẩn, tiền hiền trong làng rồi kết thúc lễ ngày đầu (ngày thứ nhất) của Rija Nưgar vào buổi chiều bằng lễ cúng cơm (Pathan pabah). Đây chỉ mới kết thúc một nửa – phần đầu (phần âm) của lễ Rija Nưgar.

Tiếp tục lễ Rija Nưgar là phần nửa còn lại được tiếp tục vào sáng ngày mai – cúng dê – thuộc về dương. Nội dung phần lễ cúng này tương tự như lễ ngày đầu, chỉ khác là lễ ngày ra (ngày thứ hai) có tiễn đưa “hình nhân thế mạng” (Salih). Hình nhân thế mạng được làm bằng bột gạo sống bao gồm: 04 hình người (2 đàn ông, 2 đàn bà) và hình trâu bò, heo, rắn…đặt trên một cái tra đan bằng tre. Lễ nặn “hình người” (Salih) do thầy Mưduôn (thầy vỗ trống) và thầy Ka in (thầy bóng) thực hiện. Thầy Ka in ngồi ở bàn tổ tay cầm bột gạo sống vừa nặn hình người, động vật, miệng vừa khấn vái. Lúc này thì thầy Mưduôn vừa vỗ trống Basanưng, vừa hát về bài kinh lễ ca ngợi Nữ thần Po Inư Nưgar, Po Sah Inư “có công trong việc tạo ra trời đất, con người, vật nuôi cây trồng/ dạy con người biết cày cuốc, biết dệt biết thêu, / cho cây cối tốt tươi, con người sinh sôi nảy nở …” (Mưng pajương tanưh pajương kau/ mưng jương Po Sah Inư/ Po trun rai, lâm linh, mưng nguak/gan patoh mưng ala). Sau khi nặn hình người, thú xong, thì họ lại tiếp tục múa hát, cúng các vị thần linh như ngày đầu.

Cuối cùng là lễ tiễn đưa hình nhân (salih). Hình nhân này chính là “Salih” (thay thế, hoán đổi) cho dân làng, cho con người mang đi những xấu xa, xui xẻo, nắng nóng, khô hạn của năm cũ và năm mới dân làng sẽ đón nhận được mưa thuận gió hoà, mùa màng bội thu. Nghi thức lễ tiễn đưa “hình nhân thế mạng” này (Palau Salih) được diễn ra tại một ngã ba đường làng (có làng tiễn xuống dòng sông). Trước khi tiễn xưa “hình nhân thế mạng”, thầy Mưduôn bài kinh lễ tiễn đưa như sau:

 

“Hỡi chúng sinh có mặt trên cái tra này

Chúng mày có hai đàn ông hai đàn bà

Đàn ông biết cày, biết cuốc

Đàn bà biết dệt, biết thêu

Chúng mày phải đi thay thế cho dân làng

Mang đi ốm đau, bệnh tật, mất mùa, nắng nóng ra đi

Cho dân làng khoẻ mạnh bình yên

Hỡi chúng mày Salih!

Chúng mày phải đi tâu với thần yang

Nếu chúng mày, không nói trung thực

Thì con Ó và Đại bàng sẽ hành huyết chúng bay

Mày hãy nói những lời dân làng căn dặn.

(Salih lơi! Salih!

Hư dwa likey dwa kamey

Likey thau juang thâu amra

Kamey thau munhim thau lawey

Hư nau ka anưk adam duak wơk

Joi padik akauk bok tian joi

Anưk adam suk sak tal taha)

 

(Salih lơi! Salih!

Hư joi dom plơh dom plan joi

Hư dom plơk grơk băng hư

Hư dom jhak ak hư

Hư dom yau kau takey).

Khi “hình nhân thế mạng” được dân làng tiễn đến ngã ba đường làng (hoặc thả trôi sông) thì lễ Rija Nưgar kết thúc. Tất cả dân làng đều tin rằng cái tra “hình nhân thế mạng” sẽ thay thế cho mình mang đi những bệnh tật, mất mùa năm cũ và đem lại cho họ sức khoẻ, bình an, mưa thuận gió hoà mùa màng bội thu.

Lễ Rija Nưgar, ngoài lễ nghi chung có tính chất bắt buộc nêu trên thì một số làng Chăm còn có một số tiểu kiết lễ khác nhau. Chẳng hạn ở làng Chăm Bĩnh Nghĩa làm lễ Rija Nưgar có thêm tục hát đối đáp (dauh sa) và múa phồn thực (tamia klai kluc). Chúng tôi xin trình bày ra đây để bạn đọc tham khảo.

Hát đối đáp và múa phồn thực được diễn ra trước nhà lễ Rija Nưgar trong ngày thứ hai của lễ. Hát đối đáp do một nhóm Nam và một nhóm Nữ thực hiện. Hát về chủ đề thần mẹ xứ sở Po Inư Nưgar Hamu Kut thì họ hát như sau:

Hát về vị Thần mẹ xứ sở Po Inư Nưgar:

 

- Nam hát: Cò bay trong buổi sáng tinh mơ,

Cò bay cò đậu trên đồng phù sa

- Nữ hát: Cò bay trong đêm tối mịt mù,

Cò bay cò đậu trên đồng lúa xanh

(Sa bok kuak par mưng page,

lek di hamu ak

Sa bok kauk mưng klam,

Klek di dam hamu tanưh)

 

Hát về thần Po Bin Thuôr:

 

- Nam hát: Đi mài rựa mài búa,

Lên rừng núi chặt cây

- Nữ hát: Đi chặt gỗ ba cành,

Lấy thân làm ván anh nằm,

Hai canh còn lại,

dựng cột nhà cho em

(Thak juang drey ka luah,

Tagok cơk nau luak kayau.

Nau luak kayau klau dhan,

Phun ngak pan jung ngak mek)

Hát về nữ thần Po Sah:

 

 

- Nam hát: Nữ thần Sah Inư,

Hai con rắn thần quấn quay cửa đền thần

- Nữ hát: Nữ thần Po sah Inư hiện ba lần,

Hai con bồ câu đậu hai bên đền thần

(Po Sah Inư bal dua,

dua drey anưk ula dang boh bang

Po Sah Inưbal klau,

Dwa drey katrau dang dwa bok tabang)

- Múa phồn thực (tamia klai kluc):

Khi kết thúc lễ hát đối đáp thì đến lễ múa phồn thực. Lễ múa phồn thực trong lễ Rija Nưgar do một người đàn ông có tầm vóc to khoẻ được dân làng bầu chọn và Bà bóng (Muk pajau) đảm nhiệm. Trước khi vào lễ người đàn ông làm nghi thức mặc y phục (váy, áo, khăn trùm đầu) và tay cầm 3 cây gỗ tre hình dương vật dài khoảng 25cm, đầu nhuộm màu đen. Khi vào lễ thầy Kadhar kéo đàn Rabap hát lễ về Po Inư Nưgar. Người đàn ông cầm cây dương vật múa nhún nhảy như động tác giao hợp. Sau một hồi nhúm nhảy trong tiếng hò reo và lời khấn vái của người dự lễ thì người đàn ông chuyển cho bà bóng (Muk Pajau) tiếp tục múa và cuối cùng làm lễ tẩy uế 3 cây dương vật trên cái tra đặt “hình nhân thế mạng” (Salih). Sau đó 3 cây dương vật được dân làng tiễn đưa cùng với những “hình nhân thế mạng” (salih) ra ngã ba đường làng và kết thúc nghi lễ Rija Nưgar.

 

6.Tóm lại: Lễ Rija Nưgar được tổ chức hai ngày, mặc dù mỗi làng Chăm đều có một số tiểu tiết lễ khác nhau nhưng chung qui lại lễ Rija Nưgar cơ bản là giống nhau. Mục đích của lễ này là người Chăm đem lễ vật cầu cúng để tránh được tai ương bệnh tật, cầu được mùa và sức khoẻ cho dân làng. Qua lễ Rija Nưgar người Chăm còn gắn với sự tích lịch sử, những vị anh hùng văn hoá, anh hùng dân tộc mà họ suy tôn thành thần linh. Toàn bộ lễ Rija Nưgar liên quan đến đời sống tín ngưỡng dân gian như đã trình bày là tín ngưỡng nguyên thủy, tục thờ cúng tổ tiên, các vị anh hùng dân tộc và đậm nét nhất tín ngưỡng liên quan đến nghề nông. Lễ Rija Nưgar còn chứa đựng nhiều vấn đề cốt lõi lịch sử, văn hoá nghệ thuật như những loại truyền thuyết, sự tích, thơ ca, tục cúng tế, các loại hình ca múa nhạc dân gian Chăm. Tất cả những yếu tố trên đã liên kết, phụ thuộc vào nhau, tạo nên ở lễ Rija Nưgar một diện mạo của lễ hội Chăm đa dạng và độc đáo.

 

(Trích trong: “Lễ hội của người Chăm” – Tác giả: Văn Món – Sakaya)

0
Total votes: 0
bonghong
User not write anything about he.
Be the first person to like this.

It will be interesting:

By: On August 31, 2017
0 rating 535 views 1 like 0 comments
Read more
By: On October 8, 2017
0 rating 218 views 0 likes 0 comments
Read more