0 Rating 148 views 0 Likes 0 comments

Tâm linh & Vật chất

 

Tôi viết bài này dưới gốc độ quan sát của một sinh linh Chăm Ahier đã từng mộ đạo. Một kẻ yêu văn hóa Chăm đến đau lòng muốn vứt bỏ tất cả.

 

Về tâm linh

 

Bất kỳ một tôn giáo nào đều có các vị hoạt động tâm linh, với người Chăm trên văn bản họ gọi là chức sắc. Xưa kia người Chăm phân biệt rõ ràng giữa halau Janang và gaheh.

 

Halau Janang là những vị phục vụ cho thần linh, họ có khả năng liên kết giữa thần linh với con người mang tính cộng đồng. Bao gồm: Po Adhia, Pasaih, Kadhar, Maduen, Pajuw...

 

Những vị này, ngoài việc tu hành, được thần linh lựa chọn, cuối cùng họ được cồng đồng làm lễ tôn chức mà tiếng Chăm gọi là Tapok noja. Lưu ý, chúng ta nên dùng từ tôn chức chứ không phải là phong chức, nó vừa mang tính cộng đồng vừa hàm chứa sự linh thiêng.

 

Một khi được tôn chức, không ai có quyền phế bỏ các vị cho đến khi các vị qua đời (Nhưng vẫn có một số trường hợp đặc biệt ngày nay họ có thể từ bỏ hoặc họ không hoạt động).

 

Trước khi được tôn chức đã khó, được tôn chức rồi càng khó hơn. Các vị phải là những con người SẠCH từ thể xác lẫn linh hồn. Các vị được tẩy uế cẩn trọng. Nếu không, những điều tai ương không chỉ đè lên vai các vị mà lên cả cộng đồng. Điều này nếu chúng ta quan sát đều có thể dễ hình dung.

 

Nay các vị không chỉ hoạt động bên lĩnh vực tâm linh nữa, các vị còn hoạt động trên sân khấu mua vui cho những kẻ phàm trần. Các vị róng lên những bài nguyện kinh, gọi thần linh bốn phương tám hướng. Người Chăm gọi là ukhin, các vị chắc cũng biết rằng những gì phát xuất từ cửa miệng các vị đều được thần linh chứng giám, thân xác các vị, hai bờ vai các vị, trên đỉnh đầu các vị đều là xứ mệnh của thần linh, các vị tu tập thần linh cũng phải dõi theo. Đó gọi là tâm linh.

 

Ngày xưa, theo người già kể, tháng một đầu năm Chăm Ka-ing vừa đạp tắt lửa mưa về mát xứ sở hanh hao. Ngày nay đạp lửa đến chừng nào có mưa? Chắc các vị sẽ giải thích theo cách khoa học rằng, do biến đổi khí hậu, thời tiết thất thường đúng không? Vậy cần gì phải duy trì hoặc động tâm linh ấy nữa.

 

Về vật chất

 

Ngày xưa, một khi được tôn chức triều đình Champa cấp cho họ những mảnh ruộng vườn rộng lớn. Ngoài những cống phẩm triều đình họ còn thừa hưởng những vật phẩm dâng hiến của cộng đồng. Công việc của họ chỉ là hoạt động tôn giáo, tín ngưỡng và duy trì nó. Các vị là những bậc tu hành đáng kính.

 

Bây giờ ruộng vườn dành cho các vị không còn nữa, ruộng vườn để phục vụ lễ nghi trên tháp cũng không. Điều đó cho chúng ta thấy rõ ràng, vật chất chi phối tâm linh. Nhưng vật chất hiện nay chi phối tâm linh theo hướng khác. Nó chi phối theo hướng hủy hoại chứ không phải chi phối để duy trì và phát triển tâm linh.

 

Nhận thức vấn đề này, trong sâu thẳm cá nhân tôi muốn thỉnh nguyện phải có những biện pháp bù đáp cho các vị về mặt kinh tế một cách xứng đáng, để các vị có thể chuyên tâm vào việc hoạt động tâm linh và bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc theo định hướng của Đảng và nhà nước đề ra.

 

Bằng cách nào?

 

Những gì nhà nước thu được từ các đền tháp Champa hãy trích số tiền đó chu cấp cho họ, nếu không trao trả lại ruộng vườn thì rất mong nhà nước phải có chính sách đặc biệt về mặt kinh tế dành riêng cho chức sắc Chăm để họ an tâm duy trì hoạt động tôn giáo.

 

Sohaniim.

Nagar Cek harei siam tuk tanjruah.

Nguồn: facebook

0
Total votes: 0
prancham
User not write anything about he.
Be the first person to like this.

It will be interesting:

By: On August 12, 2017
0 Rating 282 views 0 likes 0 comments
Read more
By: On November 30, 2017
0 Rating 739 views 0 likes 0 comments
Read more