0 Rating 195 views 1 Likes 0 comments

Hình: nguồn Báo Bình Thuận.

 

Có thể khẳng định không quá rằng người Chăm bản địa là tộc người của lễ hội ở vùng đất Ninh - Bình Thuận ngày nay. Vùng đất này, còn có một tên gọi chung rất nổi tiếng trong sử Chăm, đó là vùng đất Panduranga. Đây là một tiểu quốc cực nam của Liên bang Vương quốc Champa xưa.

Theo tín ngưỡng đa thần, có lịch Sakavi riêng, ngôn ngữ và tôn giáo riêng, từ xa xưa người Chăm đã biết định hướng, quy hoạch và phát triển nền văn hóa văn minh lễ hội cho dân tộc mình.

Trong đơn vị thời gian là năm dựa vào lịch Chăm, thường thì khởi động năm mới của người Chăm là khoảng thượng tuần tháng 4 dương lịch.

Như vậy, tính đến thượng tuần tháng 9 dương lịch năm nay, lịch Chăm chỉ còn vài ngày ít ỏi nữa là bước sang tháng 7. Một tháng vô cùng đặc biệt đối với cộng đồng Champa. Đó là tháng sẽ diễn ra lễ hội Kate - một lễ hội lớn nhất trong hệ thống lễ hội của người Champa.

Ở phạm vi bài viết ngắn này, từ cách đặt đầu đề, người viết muốn nói qua một chút về cách gọi tên mùa trong năm ở lễ hội Kate, cho chuẩn xác theo Chăm lịch. Bởi trong một thời gian dài đã qua, hình như nhiều người có sự nhầm lẫn tai hại về mùa. Đặc biệt là trong các sáng tác âm nhạc của tác giả Chăm và ngoài Chăm.

Khởi đầu cho sự nhầm lẫn mùa trong lễ hội Kate, không ai khác, chính là A Mư Nhân, một đứa con tài hoa, một nhạc sĩ gạo cội của cộng đồng người Chăm.

Trong nhiều ca khúc nổi tiếng của nhạc sĩ A Mư Nhân, mỗi dịp lễ hội Kate trở về, người Chăm thường được nghe quen tai những ca từ kiểu như "Kate palei Chăm đón chào mùa xuân về", hay " từng hồi trống Ginang rộn vang, hoa Tagalau gọi mùa xuân đến",...

Nên nhớ cho rằng lễ hội Kate rõ ràng không phải rơi vào mùa xuân trong năm và hoa Tagalau thì báo hiệu mùa thu về, thay vì "gọi mùa xuân về" như lời bài hát.

Sự nhầm lẫn này là vấn đề nhỏ hay lớn, người viết xin được để cộng đồng có ý kiến và phân tích minh định nó.

Riêng cá nhân người viết đã từng đặt câu hỏi cho người nhạc sĩ này, cách đây khoảng 3, 4 năm tại tư gia của người viết, khi mời ông về hát giao lưu lễ hội Kate ở đền Po Dam.

Nhạc sĩ trả lời bằng vài tràn cười trừ rất hồn nhiên nghệ sĩ.

Khởi đầu sự nhầm lẫn mùa này, đã vô tình hay hữu ý kéo theo nhiều nhạc sĩ đàn em, nhầm theo. Ở đây, người viết xin tế nhị không nêu tên, vì sự thật là nhiều nhạc sĩ rất hồn nhiên, tài hoa và có tâm tốt đẹp với Văn hóa Chăm.

Nhà văn Trà Vigia, ở Phan Rang nhiều lần lên tiếng thở dài về ca từ ấy. Nhà văn họ Trà nói rằng cần có một ca khúc đính chính lại, đặt Kate vào mùa thu cho chuẩn mực không gian và thời gian.

Bẵng đi thời gian dài, gần đây có một ca khúc bỗng dưng thu hút nhiều ngàn lượt người xem trên Youtube, bài hát Kate Mùa Thu của tác giả Trà Vigia, qua giọng hát ấm, ngọt và trầm buồn của ca sĩ Trương Tuấn, chứ không sôi nổi, hừng hực sân khấu như trong nhạc của nhạc sĩ A Mư Nhân.

Tóm lại, người viết đính chính rằng lễ hội KATE DIỄN RA VÀO MÙA THU theo Chăm lịch, và ngay cả có chiếu bằng dương lịch chăng nữa, thì tháng 10 chắc chắn cũng không phải rơi đụng mùa xuân nhé mọi người.

 

Đồng Chuông Tử

Nguồn: facebook.com

0
Total votes: 0
mydung
User not write anything about he.
Like (1)
Loading...
1

It will be interesting:

By: On May 17, 2020
0 Rating 48 views 0 likes 0 comments
Read more
By: On October 4, 2018
0 Rating 194 views 0 likes 0 comments
Read more