Kaka
by On July 25, 2017  in Tổng hợp / TIN TỨC /
0 Rating 332 views 1 Likes 1 comments

Ngôi Nhà Cộng Đồng Champa – Giấc Mơ Thành Hiện Thực

“Mơ một mái nhà
Nơi chứa được cả hồn ta và Hồn Tháp".

Vâng, giấc mơ ấy luôn hiện diện trong mỗi tâm hồn Cham. Một mái nhà, nơi hội tụ, trưng bày những mảnh vụn di sản văn hóa văn minh Cham, điểm đến cho bà con anh chị em Cham, và cả những người yêu văn hóa Cham tìm về. Một mái nhà, nơi tìm về nguồn cội cho những cánh chim non trưởng thành nơi đất khách. Một mái nhà cho các cụ già thong thả đón hoàng hôn.

Nhiều thế hệ trước đã mơ, hơn 10 năm trước Chế Linh cũng đã một lần mơ “Nhà Văn Hóa Champa – 2006”. Và hôm nay Hội Văn Hóa Truyền Thống Champa USA đã và đang hóa giấc mơ ấy thành hiện thực: Ngôi Nhà Cộng đồng Champa.

Mấy ngày này cộng đồng Cham Sacramento xôn xao tranh mua khu đất vàng bỏ hoang giữ lòng thành phố. Cái khó là họ bắt phải giải quyết trong vòng 1 tuần mà Cham chẳng mấy người có sẵn tiền trong ngân hàng. Xoay sở toát mồ hôi vẫn thiếu 1/4 giá trị. Tưởng chừng như không thể, phút cuối một tấm lòng Cham gọi về cho mượn miễn phí để hoàn tất hồ sơ. Không khí như bùng vỡ. Cộng đồng khá nghèo, đa phần là người già, thanh niên, trẻ con, và một vài cặp vợ chồng thiếu-trung-niên cày bừa ngang dọc nhưng đã chạm được tay sở hữu. Đó là một kỳ tích! Xây dựng nhà cộng đồng lần này chúng tôi nhiều lần bật khóc bởi những tấm lòng. Người thì cầm nhà, người thì rút tiền hưu. Vài cháu sinh viên nói “cháu còn một ít tiền tiêu vặt nhưng có thể cho mượn”. Một anh tài xé xe tải xuyên bang gọi về nói “Chuyến này được bao nhiêu tặng hết”. Những cảm xúc cứ dâng trào, có lẽ Ngôi Nhà Cộng Đồng Champa đã chạm vào lòng, chạm vào những khát khao nên mọi sự đều trơn tru khó tả. Chiều nay tôi đi ngang qua mảnh đất ấy, tôi đã cúi đầu khấn nguyện vì biết Đấng Linh Thiêng đã về ngự trị nơi ấy. Nếu không có sự linh thiêng thì trong vòng 3 ngày mọi sự đã không được suông sẻ như thế.
Hiện nay ngôi nhà chỉ là một đống đổ nát, nhưng chúng tôi quyết tâm xây dựng dù chỉ từ đóng tro tàn.

Những lời chúc mừng gửi về như thác đổ, xin chân thành cảm ơn. Xin tri ân những tấm lòng và những món quà đã gửi về khi nghe tin Ngôi Nhà Cộng Đồng Champa đang trở thành hiện thực. Và cộng đồng cũng mong chờ những tấm lòng vàng góp thêm những bàn tay.

Chân Thành Tri Ân
Lưu Quang Sáng
Tổng Thư Ký Hội VHTT Champa USA

Đặc biệt xin giới thiệu bài viết của nhà văn Inrasa gửi về như một món quà tinh thần.

Inrasara
NGÔI NHÀ CỘNG ĐỒNG CHAMPA HẢI NGOẠI & TÍNH BIỂU TƯỢNG

Mỗi dân tộc luôn có một/ một vài biểu tượng.
Các yếu tố làm thành biểu tượng: 
- Địa điểm, đi kèm mảnh đất là kiến trúc hay thấp hơn: cơ sở vật chất, là nơi chốn thu hút cộng đồng trở về, nhớ về, hướng về; 
- Một biểu tượng đúng nghĩa không phân biệt tôn giáo, tín ngưỡng, ý thức hệ xã hội hay nơi cư trú của thành viên dân tộc; 
- Biểu tượng đa phần mang tính Tinh thần và được đại bộ phận cộng đồng tin tưởng và gửi gắm niềm tin yêu vào đó.

Với Cham, Tháp Chàm là một biểu tượng. Biểu tượng xa và dài làm thành vô thức cộng đồng không thể xóa nhòa. Cham hãnh diện vì Tháp và đau khổ cũng bởi Tháp, yêu thương hay giận dữ cũng từ Tháp và qua Tháp. Dù bạn đi xa đến đâu, bạn mang đức tin nào bất kì, có thể cả đời bạn chưa một lần lên Tháp, hoặc có ý định hành hương đất Tháp - Tháp vẫn cứ là biểu tượng ở thẳm sâu tâm linh bạn.
Đứa con Cham đồng hóa mình với Tháp. Tại sao?
Tháp là cụm kiến trúc ngự ở một nơi chốn nhất định: mảnh đất của vương quốc Champa cổ; nơi đâu có tháp, đó là đất Champa.
Tháp Chàm dù xuất phát Ấn Độ giáo và được dựng lên để thờ các vị thần liên quan đến Ấn giáo, nhưng với mọi sinh linh Cham, Tháp là của chung, nơi Cham hành hương, thờ phụng các vị vua Champa [không là của riêng ai] được cộng đồng Cham thần hóa cùng các vị anh hùng liệt nữ, và vô số con người vô danh góp công xây dựng non sông đất nước.
Một biểu tượng xa và xưa như Tháp Chàm, thì khó có thể thất truyền trong tâm thức con dân Cham. Ngược lại, có những biểu tượng thất truyền…

Trước năm 1975, Trường Trung học Pô-Klong, Trung tâm Văn hóa Chàm là biểu tượng.
Hoặc trước nữa: Huyện An Phước và Huyện Phan Lý Chàm là biểu tượng. Khi hai huyện kia vài lần chia và tách, cuối cùng tan rã, biểu tượng mang tính hành chính thất truyền nhanh chóng. Chúng chỉ còn lưa lại trong kí ức người già, để làm cơ sở đối sánh, khi cộng đồng Cham hữu sự với tổ chức chính quyền sở tại sau đó.
Trung tâm Văn hóa Chàm - dù do người Pháp thành lập và cai quản -, với Cham, là một biểu tượng. Cũng như sau 1975, Ban Biên soạn sách chữ Cham do Nhà nước CHXHCNVN thành lập, là biểu tượng. Hai cở sở này có đủ yếu tố làm thành biểu tượng, trong đó yếu tố quan trọng nhất là: Nó thu hút Cham đến sinh hoạt, Cham hướng về - nghĩa là hồn vía Cham gửi gắm ở đó. 
Rồi khi BBS mất “đất”, không có Cham nào ghé qua nữa: biểu tượng thất truyền. 
Trung tâm Nghiên cứu Văn hóa Chăm hiện nay ngược lại, cơ sở vẫn là mảnh đất đó, đẹp và khang trang mươi lần hơn, khi mảnh đất đó không vẫy gọi Cham đến, như: Bà con nhỡ đường ghé qua tá túc, người có chữ hẹn gặp mặt trao đổi, cô chú qua nhờ vả việc riêng tư, thậm chí cánh trai trẻ tạt vào ăn uống nhậu nhẹt… thì Trung tâm chỉ còn là “trung tâm” nghiên cứu đơn và thuần không hơn không kém. Cham có thêm một biểu tượng thất truyền.

Xã hội Cham hiện đại, Trường Trung học Pô-Klong là một biểu tượng lớn nhất, đáng hãnh diện nhất - chắc chắn thế!
Trường mang tên vị vua anh minh trong lịch sử Champa: Pô Klong Girai do Cham thành lập, xây dựng và phát triển trên chính “mảnh đất Cham”, bằng mồ hôi nước mắt của mình. Pô-Klong tập hợp gần như tất cả con em Cham ở Ninh Thuận và Bình Thuận đến học tập và sinh hoạt kéo theo phụ huynh các nơi thường xuyên ghé kí túc xá thăm nom con cái. Thầy Cham [đa phần] và học sinh Cham, sinh hoạt Cham và văn nghệ Cham, có đặc san cho Cham do chính các cây bút Cham viết… 
Thế nhưng sau 1975, khi Trường Trung học Pô-Klong được Nhà nước tiếp quản, vài bận thay tên đổi họ, Cham tản đi khắp nơi, Trường mất dần hơi thở và nay chỉ còn là cái xác không hồn [Cham]. Một biểu tượng thất truyền từ từ, chua xót và đau đớn.
Cham còn biểu tượng nào không? Tagalau chăng? Không! Tagalau dù thu hút non 300 tác giả Cham khắp nơi viết, và… chỉ là mảnh ghép phụ trợ cho biểu tượng, chứ không thể là một biểu tượng. Để mỗi Katê, Ramưwān hay Rija Nưgar, Cham cầm nó trên tay, và nhớ. Nhớ về những biểu tượng.

Henri Miller: Dường như sứ mệnh chính của con người trên mặt đất này, là nhớ. 
Hôm nay, Cham còn biểu tượng nào để nhớ?
Tháp Chàm! 
Dù khói nhang đang mù mịt đồi Tháp ngày đêm, dù thân Tháp được/ bị phục chế và nâng cấp theo cách nhìn của văn hóa du lịch, dù tượng Tháp được/ bị nâng bệ cao ngang người cho ai không biết, và nhất là khi sinh linh Cham hành hương đất Tháp bị/ được chặn cửa bán vé – Tháp vẫn cứ là biểu tượng, một biểu tượng bất khả thất truyền. 
Còn gì nữa? Hôm nay và ngày mai…
Ngôi Nhà Cộng Đồng Champa Hải ngoại, có lẽ. – Tại sao không?

Image may contain: tree, house, outdoor and nature

Image may contain: sky, tree, house, cloud, outdoor and nature

Image may contain: sky, tree, house, cloud, outdoor and nature

Image may contain: tree, plant, outdoor and nature

0
Total votes: 0
Kaka
Thích học hỏi, muốn làm một chút gì đó cho cộng đồng, văn hóa xh của mình...
Like (1)
Loading...
1
bonghong
Chuc mưng công đông ChamPa
July 29, 2017 Edited

It will be interesting:

By: On October 8, 2017
0 Rating 207 views 0 likes 0 comments
Read more
By: On September 4, 2018
0 Rating 551 views 0 likes 0 comments
Read more
By: On May 17, 2019
0 Rating 144 views 1 like 0 comments
Read more